12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. dönem 1. yazılı · GİRİŞ.YAZMA
Toplumsal değişim, teknoloji ve sosyal medyanın dili nasıl etkilediğini tartışan bir yazı yazma.
Resmî öğrenme çıktısı
1. Ünite: Giriş · Yazma
GİRİŞ.YAZMA. “Giriş” üniteleri ünite tablosunda belirtilen kendi konuları çerçevesinde ele alınacaktır. (bk. Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı 2018 sayfa 13, 2. madde)
Sosyal medyanın diline dair · 10 puan
Bir okul gazetesi, “Sosyal medya Türkçeyi zayıflatıyor mu, yoksa dile yeni imkânlar mı açıyor?” sorusu üzerine öğrencilerden yazı istiyor. Yazıların bir görüş savunması ve gerçek hayattan örnekler içermesi bekleniyor.
Soruya kendi cevabınızı veren, giriş, gelişme ve sonuç bölümleri olan bir yazı yazınız.
1 tam puan 10
Örnek çözüm
Örnek omurga: Giriş: Sosyal medya dilimizi değiştiriyor, bunu yalnızca zayıflama olarak görmek eksik olur. Gelişme: Kısaltmalar ve yanlış yazımlar yaygınlaşıyor; bu durum okul yazılarına da taşınabiliyor. Öte yandan kısa ve akılda kalıcı anlatım gelişiyor, yeni deyişler doğuyor. Sonuç: Asıl sorun ortamın kendisi değil, dili farklı ortamlara göre kullanmayı öğrenip öğrenmediğimizdir. Başka bir görüş de gerekçeli ise tam puan alır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Gençlerin ve büyüklerin sözlüğü · 9 puan
Okuyucu yazısından
“Torunumla mesajlaşırken yazdıklarının yarısını anlamıyorum. Kısaltmalar, simgeler, yabancı kelimeler… Bu gençler Türkçeyi unutuyor mu?”
Bu okura cevap olarak teknolojinin dil üzerindeki etkisini açıklayan iki paragraflık bir yazı yazınız. Okurun kaygısını dikkate alan bir üslup kullanınız ve en az iki somut örnek veriniz.
2 tam puan 9
Örnek çözüm
Örnek: Sayın okurumuz, kaygınızı anlıyorum; “slm”, “tmm” gibi yazımlar ilk bakışta dilin bozulduğu izlenimini veriyor. Bunlar genellikle hızlı yazışmanın sonucudur ve aynı genç sınavda ya da dilekçede farklı yazar.
Kuşkusuz teknoloji, “online”, “story” gibi yabancı kelimeleri günlük konuşmaya sokuyor; karşılığı olan kelimeleri yitirmek gerçek bir tehlikedir. Bu yüzden gençlere yasak koymak yerine okumayı ve farklı ortamlara uygun dil kullanmayı öğretmeliyiz.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Toplum değişince dil ve edebiyat · 10 puan
Köyden kente göçle birlikte harman, ağıl, düven gibi kelimeler günlük konuşmadan çekilirken apartman, servis, vardiya gibi kelimeler hayatımıza yerleşti. Edebiyat da bu değişimi yansıtarak köy hikâyelerinin yanına kent hikâyelerini ekledi.
Metinden hareketle toplumsal değişimin dile ve edebiyata yansımasını anlatan bir yazı yazınız. Yazınızda en az bir kendi örneğinize yer veriniz.
3 tam puan 10
Örnek çözüm
Örnek: Toplum değiştikçe dil de değişir; çünkü insanlar yaşadıklarını adlandırmak zorundadır. Köyden kente göçle tarım hayatının kelimeleri geri planda kalırken kent hayatının kelimeleri öne çıkmıştır. Bugün “market” ve “kargo” kelimeleri de bu değişimin devamıdır. Edebiyat da toplumun aynasıdır; köy anlatılarının yanında gecekondu ve fabrika hayatını anlatan hikâyeler bu nedenle ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bir dönemin dilini ve edebiyatını okumak, o dönemin toplumunu anlamak demektir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).
Ücretsiz ön görüşme
Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp
