12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. dönem 1. yazılı · A.2.13

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Yazılı: Hikâyeyi Yorumlama Soruları

Hikâyedeki sembol ve açık uçlu sonları metne dayanarak yorumlama.

Resmî öğrenme çıktısı

2. Ünite: Hikâye · Okuma

A.2.13. Metni yorumlar.

1. soru

Cepteki ceviz · 8 puan

Ceviz

Babam köyden ayrılacağımız sabah, ceviz ağacının dibine oturup uzun uzun toprağa baktı. Annem bohçaları kamyona yüklerken o hâlâ yerinden kıpırdamıyordu. “Şehirde ekmek var.” dedi amcam, “Burada ise kuru tarladan başka bir şey yok.” Babam cevap vermedi. Kamyon yola çıktığında arkamızda toz bulutundan başka bir şey kalmadı.

Şehre vardığımızda bir yamaçta, briketleri henüz sıvanmamış tek odalı bir eve yerleştik. Babam her sabah karanlıkta fabrikaya gider, akşam döndüğünde ellerine bakıp susardı. Bir gün cebinden kuru bir ceviz çıkarıp masanın üstüne koydu. “Bunu dikelim mi?” diye sordum. “Nereye?” dedi; gözleri pencerenin önündeki beton duvara takılmıştı.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 1.14 puan

    Babanın cebinden çıkardığı cevizin hikâyede neyi simgelediğini metinle ilişkilendirerek yorumlayınız.

  2. 1.24 puan

    Hikâyenin babanın “Nereye?” sorusu ve beton duvara takılan bakışlarıyla bitirilmesini yorumlayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Ceviz, babanın köyde bıraktığı toprağı, kökleri ve geçmişini simgeler. Hikâyenin başındaki ceviz ağacı ile sondaki kuru ceviz aynı bağı taşır; cebinde bunu taşıması köyünden kopamadığını gösterir.

Puanlama

  • Köken veya köy bağı simgesi2 puan
  • Baştaki ağaçla ilişki kurma2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Soru cevapsız kalır; çünkü beton duvarlar arasında dikilecek toprak yoktur. Bu son, göç edenlerin köklerini yeni yere taşıyamayışını ve yabancılaşmasını okura düşündürür.

Puanlama

  • Toprak yokluğuyla ilişkilendirme2 puan
  • Köksüzlük veya yabancılaşma yorumu2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Silinmiş kâğıt · 8 puan

Son Durak

Otobüs son durakta durdu. Yaşlı adam inmedi. Şoför aynadan baktı: “Amca, nereye gidecektin?” Adam cebindeki kâğıdı çıkardı, yazıları silinmişti. “Oğlumun evine.” dedi. Şoför kontağı yeniden çevirdi.

Bu küçürek hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır.
  1. 2.14 puan

    Kâğıttaki yazıların silinmiş olmasını yaşlı adamın durumu açısından yorumlayınız.

  2. 2.24 puan

    Hikâyenin “Son Durak” başlığını hikâyenin anlamıyla ilişkilendirerek yorumlayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Yazıların silinmesi, adamın unutmaya başlamasını ya da oğluyla bağının zayıflamasını düşündürür. Adres kalmamıştır; adamın oğluna ulaşması da belirsizdir.

Puanlama

  • Silinmenin unutma veya kopuşla ilişkisi2 puan
  • Adamın çaresizliğini açıklama2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Örnek: “Son durak” hem otobüs hattının bitişini hem de yaşlı adamın gidecek yerinin kalmayışını düşündürür. Adamın inmemesi ve kâğıttaki yazıların silinmiş olması bu yorumu destekler. Metne dayalı başka yorumlar kabul edilir.

Puanlama

  • Başlıkla tutarlı yorum2 puan
  • Metinden kanıt2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Tebeşirle çekilen çizgi · 8 puan

Makas

Nuri Usta dükkânın kepengini yarısına kadar kaldırdı. Karşıda yeni açılan hazır giyim mağazasının ışıkları sabahın bu saatinde bile yanıyordu. Tezgâhın üstünde üç gündür aynı pantolon duruyordu; paçası kısaltılacaktı, o kadar. “Kırk yıl iğneyle kuyu kazdık, şimdi bir paça kaldı elimizde.” diye geçirdi içinden.

Eskiden bu dükkâna bayram öncesi girilmezdi. Damatlıklar askılarda sıra sıra dururdu, çırakları gece yarısına kadar düğme dikerdi. Oğlu da burada büyümüştü; şimdi telefonda “Baba, kepengi indir artık, gel yanımıza.” diyordu. Nuri Usta makasını eline aldı, ağzını parmağıyla yokladı. Sonra pantolonu önüne çekti ve her zamanki gibi önce tebeşirle ince bir çizgi çekti.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 3.14 puan

    Nuri Usta’nın son cümledeki davranışını yorumlayınız.

  2. 3.24 puan

    Hikâyede anlatılan durumun bugünkü toplumda da geçerli olup olmadığını gerekçelendirerek değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Küçücük bir paça için bile “her zamanki gibi” önce tebeşirle çizgi çekmesi, mesleğine ve iş ahlakına sadakatini gösterir; işin küçülmesi emeğin değerini azaltmaz.

Puanlama

  • Mesleğe bağlılık yorumu2 puan
  • “her zamanki gibi” ifadesiyle ya da paçayla destekleme2 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Örnek: Geçerlidir; çünkü bugün de küçük esnaf büyük zincir mağazalar ve internet alışverişi karşısında zorlanıyor. Aynı zamanda eski ustalığın unutulması gündemdedir.

Puanlama

  • Bir görüş belirtme1 puan
  • Bugünden uygun örnek2 puan
  • Hikâyeyle ilişkilendirme1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

  1. 1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
  2. 2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
  3. 3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp

Formu kim dolduruyor?

Bilgilerin yalnızca bu görüşme için kullanılır.

WhatsApp ile yazın
+904326060226