LGS Puan Hesaplama Nasıl Yapılır?
LGS (Liseye Geçiş Sınavı), MEB tarafından her yıl haziran ayında yapılan ve 8. sınıf öğrencilerinin fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programlarına yerleştirilmesinde kullanılan merkezi bir sınavdır. Sınavdan elde edilen puan MSP (Merkezi Sınav Puanı) olarak adlandırılır ve 500 tam puan üzerinden hesaplanır.
LGS puanı hesaplamanın temeli şudur: her testin net sayısı o yıla ait katsayıyla çarpılır, elde edilen değerler toplanır ve standart sapma normalizasyonuyla 500'lük ölçeğe dönüştürülür. Net sayısı: Doğru − (Yanlış ÷ 3) formülüyle bulunur. 3 yanlış 1 doğruyu götürür; boş bırakılan sorular net hesabını etkilemez.
LGS Net Sayısı Nasıl Hesaplanır?
Her derste net sayısı şu formülle hesaplanır:
Net = Doğru Sayısı − (Yanlış Sayısı ÷ 3)
3 yanlış 1 doğruyu götürür. Boş sorular dikkate alınmaz.
Örnek: Türkçe testinde 16 doğru, 3 yanlış yapan öğrencinin net sayısı: 16 − (3 ÷ 3) = 15,00 net. LGS puanının doğru hesaplanması için net stratejisi çok önemlidir; emin olmadığın sorularda yanlış yapmak yerine boş bırakmayı düşünmek avantaj sağlayabilir.
LGS Ders Katsayıları 2026 (MEB Formülü)
MEB, LGS puanını hesaplarken her ders için bir katsayı belirler. Bu katsayılar o yılın sınav istatistiklerine (ortalama ve standart sapma) göre hesaplandığından yıldan yıla ufak farklılıklar gösterebilir. Aşağıdaki tablo 2024–2025 ortalamasına dayalı yaklaşık değerleri göstermektedir:
| Ders | Soru Sayısı | Yaklaşık Katsayı | Tam Net Katkısı |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 20 | ~4,35 | ~87 puan |
| T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük | 10 | ~1,67 | ~16,7 puan |
| Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 10 | ~1,67 | ~16,7 puan |
| Yabancı Dil | 10 | ~1,67 | ~16,7 puan |
| Matematik | 20 | ~4,35 | ~87 puan |
| Fen Bilimleri | 20 | ~4,35 | ~87 puan |
* Gerçek katsayılar her yıl MEB tarafından istatistiksel yöntemle belirlenir. Yukarıdaki değerler referans amaçlıdır. Kesin hesaplama için yukarıdaki aracı kullanın.
LGS Puan Hesaplama Örneği — Adım Adım
Aşağıda 2025 LGS sınavı için gerçekçi bir senaryo üzerinden MSP hesaplama adımları verilmiştir.
| Ders | Doğru | Yanlış | Net | Katkı (×katsayı) |
|---|---|---|---|---|
| Türkçe | 17 | 3 | 16,00 | ≈ 69,6 |
| İnkılap Tarihi | 8 | 0 | 8,00 | ≈ 13,4 |
| Din Kültürü | 7 | 3 | 6,00 | ≈ 10,0 |
| Yabancı Dil | 6 | 0 | 6,00 | ≈ 10,0 |
| Matematik | 15 | 3 | 14,00 | ≈ 60,9 |
| Fen Bilimleri | 16 | 3 | 15,00 | ≈ 65,3 |
| Ham Puan Toplamı | 65,00 net | ≈ 229,2 | ||
Bu seneryo 2025 verileriyle yaklaşık olarak ~400–420 MSP puanına karşılık gelir.
Gerçek MSP değeri normalizasyon katsayılarına bağlı olarak farklılık gösterebilir. Kesin hesaplama için yukarıdaki aracı kullanın.
MSP Puanı Nedir? Hangi Okullara Girebilirsin?
MSP (Merkezi Sınav Puanı), LGS sınavından elde edilen ve nitelikli liselere yerleşmede kullanılan puandır. 500 tam puan üzerinden hesaplanır. MEB, her yılın sınavı için tespit ettiği katsayıları kullanarak standart sapma yöntemiyle puanları normalleştirir.
Fen Lisesi
İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm illerdeki fen liselerinde yüksek MSP gereklidir. Genellikle 480 MSP üzeri.
Sosyal Bilimler Lisesi
Türkiye genelinde ~20 SBL bulunur. Taban puanları fen lisesine yakın; genellikle 470–490 MSP aralığında.
Proje Okulu / MTAL
Proje uygulayan Anadolu liseleri ve MTAL'ların Anadolu teknik programlarına MSP ile girilir; taban puanları 380–470 arası değişir.
Hedef Okula Göre Kaç Net Yapmalısın?
Aşağıdaki tablo, hedeflediğin okul türüne göre yaklaşık MSP ve toplam net hedefini gösterir. Bu değerler 2024–2025 ortalamalarına dayalı tahmindir; her yılın sınav zorluğuna göre değişir.
| Okul Türü | Hedef MSP | Top. Net Hedefi (/90) | Yüzdelik Dilim |
|---|---|---|---|
| İstanbul/Ankara Fen Lisesi | 490–500 | 85–90 net | İlk %0,3 |
| İl Fen Lisesi (büyükşehir) | 470–490 | 78–86 net | İlk %0,5–%1 |
| Sosyal Bilimler Lisesi | 460–485 | 74–84 net | İlk %1–%2 |
| Proje Anadolu Lisesi | 420–460 | 62–74 net | İlk %3–%8 |
| MTAL Anadolu Teknik Prog. | 380–420 | 50–62 net | İlk %8–%18 |
| Anadolu Teknik (taşra) | 330–380 | 38–50 net | İlk %18–%35 |
Taban puanlar yıllara ve illere göre değişiklik gösterir. Kesin bilgi için e-Okul ve MEB ilan sayfalarını takip edin.
LGS Yerleştirme Puanı ve Yılsonu Başarı Puanı (YBP)
LGS'de okullar yalnızca MSP (sınav puanı) ile değil, Yerleştirme Puanı ile sıralar. Yerleştirme Puanı şu formülle hesaplanır:
YBP = Karne Notu × 5
Yerleştirme Puanı = (MSP × 0,6) + (YBP × 0,4)
MSP: 0–500 · Karne notu: 0–100 → YBP: 0–500 · Sonuç: 0–500
Yılsonu Başarı Puanı (YBP), 8. sınıf karne notlarının ortalamasından elde edilir. Karne notu 100 üzerinden verildiğinden, MEB formülünde önce ×5 ile 500'lük ölçeğe çevirilir: YBP = Karne Notu × 5. Bu nedenle karne notlarının yüksek olması, iki öğrencinin MSP'si eşit olduğunda okul tercihinde belirleyici olabilir.
| Senaryo | MSP | Karne (0–100) | YBP (×5) | Yerleştirme Puanı |
|---|---|---|---|---|
| Öğrenci A | 420 | 90 | 450 | (420×0,6)+(450×0,4) = 432 |
| Öğrenci B | 420 | 70 | 350 | (420×0,6)+(350×0,4) = 392 |
| Öğrenci C | 400 | 95 | 475 | (400×0,6)+(475×0,4) = 430 |
Yukarıdaki örnekte Öğrenci A, aynı MSP'ye sahip B'den yüksek karne notu sayesinde daha iyi bir yerleştirme puanı alır (432 > 392). Öğrenci C ise MSP'si 20 puan düşük olmasına rağmen yüksek karnesi sayesinde A ile neredeyse aynı yerleştirme puanına ulaşır (430 ≈ 432).
LGS Sıralama ve Yüzdelik Dilim Nasıl Yorumlanır?
LGS sınavına katılan yaklaşık 1 milyon öğrenci arasında elde ettiğin sıralama, hedef okul için ne kadar güçlü bir aday olduğunu gösterir. Yüzdelik dilim, senden daha düşük puan alan öğrencilerin yüzdesini ifade eder: %90 yüzdelik dilimde olmak, sınavdaki öğrencilerin %90'ından daha yüksek puan aldığın anlamına gelir.
| Yaklaşık MSP Aralığı | Hedef Okul Türü | Yüzdelik Dilim |
|---|---|---|
| 475 – 500 | İstanbul Fen Lisesi, Galatasaray ve üstü | İlk %0,1 |
| 450 – 474 | İl Fen Liseleri (büyükşehir) | İlk %0,5 – %1 |
| 400 – 449 | Fen Liseleri, SBL, Proje Okulları | İlk %1 – %5 |
| 350 – 399 | Proje / Anadolu teknik programları | İlk %5 – %15 |
| 300 – 349 | Anadolu teknik programları (taşra) | %15 – %30 |
| 300 altı | LGS kapsamı dışı lise tercihleri | %30+ |
Bu tablodaki değerler geçmiş yıl ortalamalarından alınan yaklaşık referanslardır.
Din Kültürü ve Yabancı Dil Muafiyeti
MEB yönetmeliğine göre bazı öğrenciler Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi veya Yabancı Dil testlerinden muaf tutulabilir. Muaf olan öğrenciler için ilgili testin soruları hesaplamaya dahil edilmez; sınav puanı kalan testler üzerinden hesaplanır. Yukarıdaki araçta muafiyet kutucuklarını işaretleyerek bu durumu hesaba katabilirsin.
LGS Hazırlık Takvimi — Sınava Göre Aylık Plan
LGS hazırlığı uzun soluklu bir maratondur. Aşağıdaki tablo, sınava olan süreye göre önerileri özetlemektedir.
| Süre | Öncelikli Adımlar |
|---|---|
| 9–12 ay önce | Ders bazında güçlü/zayıf analizi; konu sıralaması belirle, temel kavramları otur. |
| 6–9 ay önce | Konu anlatım + soru bankası çözümü; her gün düzenli çalışma alışkanlığı kur. |
| 4–6 ay önce | İlk denemeler başlasın; net takibine geç, hata karnesi tut. |
| 2–4 ay önce | Haftalık tam deneme; zayıf derslere 2×daha fazla süre ayır. |
| 1–2 ay önce | Soru tipleri pratiği; hız ve doğruluk artırmaya odaklan. |
| Son 2 hafta | Hafif tekrar; yeni konu girme, psikolojik hazırlık. Sınav günü lojistiğini planla. |
LGS Hazırlık Stratejileri
Net Sayısını Takip Et
Her deneme sonrasında ders bazında net sayılarını not et. Zayıf olduğun dersleri belirleyip o konulara ağırlık ver.
Yanlış Analizini Alışkanlık Edin
Yanlış yaptığın soruların neden yanlış olduğunu analiz et: bilgi eksikliği mi, dikkatsizlik mi, soru anlama problemi mi?
3 Yanlış = 1 Doğru Kuralına Dikkat Et
Emin olmadığın sorularda boş bırakmayı değerlendir. Rastgele işaretleme net puanını düşürür.
Zaman Yönetimini Pratik Et
Sözel oturumda soru başına ~1,5 dk, sayısal oturumda ~2 dk düşer. Deneme sınavlarında zamanlama egzersizi yap.
Karne Notlarını Koru
Yerleştirme puanı formülünde YBP %40 ağırlık taşır. İyi karne notları, eşit MSP'de seni öne geçirebilir.
Lise Taban Puanlarını Araştır
Hedef lise veya programların geçmiş yıl taban puanlarını incele. Gerçekçi hedefler belirle ve buna göre çalış.