12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. dönem 1. yazılı · A.2.7

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Yazılı: Hikâyede Zaman ve Mekân Soruları

Hikâyedeki zaman ve mekânın özelliklerini ve anlama katkısını belirleme.

Resmî öğrenme çıktısı

2. Ünite: Hikâye · Okuma

A.2.7. Metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirler.

1. soru

Köy ve yamaç · 8 puan

Ceviz

Babam köyden ayrılacağımız sabah, ceviz ağacının dibine oturup uzun uzun toprağa baktı. Annem bohçaları kamyona yüklerken o hâlâ yerinden kıpırdamıyordu. “Şehirde ekmek var.” dedi amcam, “Burada ise kuru tarladan başka bir şey yok.” Babam cevap vermedi. Kamyon yola çıktığında arkamızda toz bulutundan başka bir şey kalmadı.

Şehre vardığımızda bir yamaçta, briketleri henüz sıvanmamış tek odalı bir eve yerleştik. Babam her sabah karanlıkta fabrikaya gider, akşam döndüğünde ellerine bakıp susardı. Bir gün cebinden kuru bir ceviz çıkarıp masanın üstüne koydu. “Bunu dikelim mi?” diye sordum. “Nereye?” dedi; gözleri pencerenin önündeki beton duvara takılmıştı.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 1.14 puan

    Hikâyedeki iki mekânın özelliklerini metinden örneklerle karşılaştırınız.

  2. 1.24 puan

    Hikâyedeki zaman ifadelerinden iki örnek vererek olayların nasıl sıralandığını ve zamanın kahramanın hayatını nasıl yansıttığını açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Köy: Ceviz ağacı, toprak, kuru tarla; doğal ama geçim sağlamaz. Şehir: Yamaçta sıvasız tek oda, fabrika, beton duvar; iş vardır ama toprak ve doğa yoktur.

Puanlama

  • Köyün özellikleri ve örnek2 puan
  • Şehrin özellikleri ve örnek2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

“Ayrılacağımız sabah”, “her sabah karanlıkta”, “bir gün” gibi ifadeler olayların kronolojik ilerlediğini gösterir. “Her sabah karanlıkta” ifadesi, babanın tekrarlanan yorucu işçi hayatını yansıtır.

Puanlama

  • İki zaman ifadesi2 puan
  • Kronolojik sıralamayı belirtme1 puan
  • Kahramanın hayatıyla ilişkilendirme1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Dükkânın dünü ve bugünü · 8 puan

Makas

Nuri Usta dükkânın kepengini yarısına kadar kaldırdı. Karşıda yeni açılan hazır giyim mağazasının ışıkları sabahın bu saatinde bile yanıyordu. Tezgâhın üstünde üç gündür aynı pantolon duruyordu; paçası kısaltılacaktı, o kadar. “Kırk yıl iğneyle kuyu kazdık, şimdi bir paça kaldı elimizde.” diye geçirdi içinden.

Eskiden bu dükkâna bayram öncesi girilmezdi. Damatlıklar askılarda sıra sıra dururdu, çırakları gece yarısına kadar düğme dikerdi. Oğlu da burada büyümüştü; şimdi telefonda “Baba, kepengi indir artık, gel yanımıza.” diyordu. Nuri Usta makasını eline aldı, ağzını parmağıyla yokladı. Sonra pantolonu önüne çekti ve her zamanki gibi önce tebeşirle ince bir çizgi çekti.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 2.14 puan

    Hikâyede dükkânın dünkü ve bugünkü hâlini karşılaştırarak mekânın değişimini açıklayınız.

  2. 2.24 puan

    Karşıdaki mağazanın ışıklarının sabahtan yanmasının hikâyenin anlamına katkısını ve hikâyedeki olayların zaman düzenini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Eskiden bayram öncesi girilemeyen, askılarında damatlıklar duran, çıraklı kalabalık bir yerdir. Bugün üç gündür aynı pantolonun durduğu, kepengi yarıya kadar açılan sessiz bir dükkândır.

Puanlama

  • Dükkânın dünkü hâli2 puan
  • Dükkânın bugünkü hâli2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Yanan ışıklar, yeni düzenin gücünü, Nuri Usta’nın yarı açık kepengiyle karşıtlığını gösterir. Zaman düzeni kronolojik değildir; bir sabahtan geçmişe dönülür, sonra yeniden o ana gelinir.

Puanlama

  • Işıkların anlam katkısı2 puan
  • Geçmişe dönüşlü zaman düzeni2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

  1. 1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
  2. 2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
  3. 3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp

Formu kim dolduruyor?

Bilgilerin yalnızca bu görüşme için kullanılır.

WhatsApp ile yazın
+904326060226