12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. dönem 1. yazılı · A.2.11

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Yazılı: Hikâyede Değerler ve Sosyal Ögeler Soruları

Metindeki millî, manevi ve evrensel değerleri, sosyal ve tarihî ögeleri belirleme.

Resmî öğrenme çıktısı

2. Ünite: Hikâye · Okuma

A.2.11. Metinde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirler.

1. soru

“Ceviz” hikâyesinde değerler · 8 puan

Ceviz

Babam köyden ayrılacağımız sabah, ceviz ağacının dibine oturup uzun uzun toprağa baktı. Annem bohçaları kamyona yüklerken o hâlâ yerinden kıpırdamıyordu. “Şehirde ekmek var.” dedi amcam, “Burada ise kuru tarladan başka bir şey yok.” Babam cevap vermedi. Kamyon yola çıktığında arkamızda toz bulutundan başka bir şey kalmadı.

Şehre vardığımızda bir yamaçta, briketleri henüz sıvanmamış tek odalı bir eve yerleştik. Babam her sabah karanlıkta fabrikaya gider, akşam döndüğünde ellerine bakıp susardı. Bir gün cebinden kuru bir ceviz çıkarıp masanın üstüne koydu. “Bunu dikelim mi?” diye sordum. “Nereye?” dedi; gözleri pencerenin önündeki beton duvara takılmıştı.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 1.14 puan

    Hikâyede öne çıkan bir değeri metinden kanıt göstererek açıklayınız.

  2. 1.24 puan

    Hikâyedeki sosyal ögeleri iki örnekle açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Toprağa ve geldiği yere bağlılık: Baba, ayrılırken toprağa uzun uzun bakar ve şehirde cebinde bir ceviz taşır. Ailece dayanışma da gerekçesiyle kabul edilir.

Puanlama

  • Metne uygun değer2 puan
  • Metinden kanıt2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Köyden kente göç: Kuru tarla yüzünden ailenin şehre gitmesi. İşçileşme ve kent yoksulluğu: Babanın fabrikada çalışması, sıvasız tek odalı evde oturmaları.

Puanlama

  • Birinci sosyal öge2 puan
  • İkinci sosyal öge2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Hafız Dayı’nın davranışı · 8 puan

Kuyu

O yıl kuraklık kasabayı kavurdu. Sular kesilince herkesin gözü Hafız Dayı’nın bahçesindeki kuyuya çevrildi. Kapısına kilit vurmasını bekleyenler yanıldı; Hafız Dayı sabahın ilk ışığıyla bahçe kapısını açtı, kovayı kuyunun başına bıraktı. Sıra bekleyenler önce ona dualar etti, sonra su azaldıkça birbirine laf atmaya başladı. Bir sabah kuyunun başında kavga çıktı. Hafız Dayı kovayı aldı, en geride bekleyen yaşlı kadının testisini doldurdu, sonra hiçbir şey demeden evine girdi. Kuyunun başındakiler birbirlerinin yüzüne baktı, kimse sesini çıkarmadı. Ertesi sabah sıra kendiliğinden kuruldu.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 2.14 puan

    Hafız Dayı’nın davranışlarında görülen iki manevi değeri metinden kanıtlarla yazınız.

  2. 2.24 puan

    Bu değerlerin yalnızca bir topluma özgü olup olmadığını evrensel değer kavramıyla açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Paylaşma ve cömertlik: Kuyusuna kilit vurmayıp bahçe kapısını açması. Yaşlıya saygı: En geride bekleyen yaşlı kadının testisini doldurması. Sabır ve tevazu da kanıtla kabul edilir.

Puanlama

  • Birinci değer ve kanıtı2 puan
  • İkinci değer ve kanıtı2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Paylaşma, yardımlaşma ve yaşlıya saygı, kültürümüzde güçlüdür; ancak bütün insanlık için değerli sayıldıkları için evrensel değerler arasında da gösterilebilir.

Puanlama

  • Evrensellik yönünü açıklama2 puan
  • Gerekçeyi metindeki değerle ilişkilendirme2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Sofradaki söz · 8 puan

Sevda

Sevda, öğretmeninin getirdiği sınav başvuru kâğıdını ikiye katlayıp göğsüne sakladı. Babası sofrada “Kız kısmı okuyup ne yapacak? Ağabeyin de okumadı, açta mı kaldı?” dedi. Annesi başını kaldırmadan yufkasını açmayı sürdürdü. Sevda kâğıdı çıkarmaya elini uzattı, sonra vazgeçti. Bir yanı babasına karşı çıkmamasını, bir yanı ise yarın bu köyden çıkamazsa bir daha hiç çıkamayacağını söylüyordu. Gece, kandilin ışığında kâğıdı doldurdu. Babasının imzası gereken yeri boş bıraktı.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 3.14 puan

    Hikâyede yer alan sosyal ögeyi babanın sözünden hareketle açıklayınız.

  2. 3.24 puan

    Sevda’nın davranışından çıkarılabilecek evrensel bir değeri yazınız ve gerekçesini belirtiniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Kırsal kesimde kız çocuklarının eğitiminin gerekli görülmemesi. Baba, “Kız kısmı okuyup ne yapacak?” diyerek okumanın amacını yalnız geçim üzerinden değerlendiriyor.

Puanlama

  • Kız çocuklarının eğitimi sorunu2 puan
  • Babanın sözüyle ilişkilendirme2 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Eğitim hakkı, kişinin kendi geleceğini belirleme özgürlüğü. Sevda engellere rağmen kâğıdı doldurarak okuma isteğini sürdürür.

Puanlama

  • Eğitim hakkı veya özgürlük değeri2 puan
  • Metne dayalı gerekçe2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

  1. 1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
  2. 2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
  3. 3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp

Formu kim dolduruyor?

Bilgilerin yalnızca bu görüşme için kullanılır.

WhatsApp ile yazın
+904326060226