12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. dönem 1. yazılı · A.2.9

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Yazılı: Hikâyede Anlatım Biçim ve Teknikleri Soruları

İç konuşma, geriye dönüş, bilinç akışı ve diyalog gibi tekniklerin işlevini belirleme.

Resmî öğrenme çıktısı

2. Ünite: Hikâye · Okuma

A.2.9. Metindeki anlatım biçimleri ve tekniklerinin işlevlerini belirler.

1. soru

Nuri Usta’nın dükkânı · 8 puan

Makas

Nuri Usta dükkânın kepengini yarısına kadar kaldırdı. Karşıda yeni açılan hazır giyim mağazasının ışıkları sabahın bu saatinde bile yanıyordu. Tezgâhın üstünde üç gündür aynı pantolon duruyordu; paçası kısaltılacaktı, o kadar. “Kırk yıl iğneyle kuyu kazdık, şimdi bir paça kaldı elimizde.” diye geçirdi içinden.

Eskiden bu dükkâna bayram öncesi girilmezdi. Damatlıklar askılarda sıra sıra dururdu, çırakları gece yarısına kadar düğme dikerdi. Oğlu da burada büyümüştü; şimdi telefonda “Baba, kepengi indir artık, gel yanımıza.” diyordu. Nuri Usta makasını eline aldı, ağzını parmağıyla yokladı. Sonra pantolonu önüne çekti ve her zamanki gibi önce tebeşirle ince bir çizgi çekti.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 1.14 puan

    “Eskiden bu dükkâna bayram öncesi girilmezdi.” ile başlayan bölümde kullanılan anlatım tekniğini yazınız ve bu tekniğin hikâyeye katkısını açıklayınız.

  2. 1.24 puan

    “Kırk yıl iğneyle kuyu kazdık, şimdi bir paça kaldı elimizde.” cümlesinde kullanılan tekniği yazınız ve işlevini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Geriye dönüş tekniği. Geçmişteki kalabalık dükkân ile bugünkü boş dükkân arasında karşıtlık kurar, Nuri Usta’nın kaybını okura hissettirir.

Puanlama

  • Geriye dönüş2 puan
  • Geçmiş-bugün karşıtlığı veya kaybı hissettirme2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

İç konuşma (iç monolog). Kahramanın kimseye söylemediği düşüncesini doğrudan aktarır; okur onun burukluğunu kendi sözlerinden öğrenir.

Puanlama

  • İç konuşma2 puan
  • Düşünceyi doğrudan aktarma işlevi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Otobüs beklerken · 8 puan

Çamaşırlar asıldı mı asılmadı mı, hava kapalıydı sabah, annem hep derdi kapalı havada çamaşır kurumaz, annem, onun mavi hırkası dolapta mı kaldı acaba, otobüs yine gecikti, saat kaç oldu, üçe mi geliyor, okul çıkışı Deniz’i kim alacak, Deniz’in ayakkabısı küçüldü, küçücük ayaklarıyla kıyıda koşardı, o yaz, o sıcak yaz, kum yapışmıştı dizlerine…

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 2.14 puan

    Bu parçada kullanılan anlatım tekniğini yazınız ve metnin hangi özelliklerinin bu tekniği gösterdiğini iki maddeyle belirtiniz.

  2. 2.24 puan

    Bu tekniğin kahramanın ruh hâlini okura yansıtmadaki işlevini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Bilinç akışı. Düşünceler mantıksal bir düzen izlemeden, çağrışımla birbirine bağlanır (çamaşır → anne → hırka). Noktalama azdır; cümleler kesilmeden akar. Şimdi ve geçmiş iç içe geçer.

Puanlama

  • Bilinç akışı2 puan
  • Birinci özellik1 puan
  • İkinci özellik1 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Kahramanın zihnindeki telaşı ve dağınıklığı aracısız gösterir. Günlük kaygılardan çocuğuna ve geçmişteki bir yaza kayan düşünceler, yorgunluğunu ve özlemini anlatıcı açıklamadan hissettirir.

Puanlama

  • Zihinsel telaşı veya dağınıklığı belirtme2 puan
  • Aracısız aktarma işlevi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Cevizi dikmek · 8 puan

Ceviz

Babam köyden ayrılacağımız sabah, ceviz ağacının dibine oturup uzun uzun toprağa baktı. Annem bohçaları kamyona yüklerken o hâlâ yerinden kıpırdamıyordu. “Şehirde ekmek var.” dedi amcam, “Burada ise kuru tarladan başka bir şey yok.” Babam cevap vermedi. Kamyon yola çıktığında arkamızda toz bulutundan başka bir şey kalmadı.

Şehre vardığımızda bir yamaçta, briketleri henüz sıvanmamış tek odalı bir eve yerleştik. Babam her sabah karanlıkta fabrikaya gider, akşam döndüğünde ellerine bakıp susardı. Bir gün cebinden kuru bir ceviz çıkarıp masanın üstüne koydu. “Bunu dikelim mi?” diye sordum. “Nereye?” dedi; gözleri pencerenin önündeki beton duvara takılmıştı.

Bu hikâye soru için Unikazan tarafından yazılmıştır; kişiler ve olaylar kurgusaldır.
  1. 3.14 puan

    Hikâyede ağırlıklı olarak kullanılan anlatım biçimini yazınız ve metinden örnekle gösteriniz.

  2. 3.24 puan

    “Bunu dikelim mi?” “Nereye?” bölümünde kullanılan tekniğin adını yazınız ve hikâyedeki işlevini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Öyküleme. Olaylar birbirini izleyen eylemlerle verilir: “Kamyon yola çıktığında…”, “Şehre vardığımızda… yerleştik”, “cebinden kuru bir ceviz çıkarıp masanın üstüne koydu.”

Puanlama

  • Öyküleme2 puan
  • Metinden örnek2 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Diyalog. Uzun açıklama yapmadan kişilerin durumunu gösterir: “Nereye?” kısacık sorusu, şehirde ekilecek bir toprak kalmadığını ve babanın umutsuzluğunu tek kelimeyle anlatır.

Puanlama

  • Diyalog2 puan
  • Durumu kısa yoldan gösterme işlevi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

  1. 1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
  2. 2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
  3. 3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp

Formu kim dolduruyor?

Bilgilerin yalnızca bu görüşme için kullanılır.

WhatsApp ile yazın
+904326060226