8. sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · F.8.2.1.1

8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Yazılı: Nükleotid, Gen, DNA ve Kromozom Soruları

Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklama ve bu kavramlar arasında küçükten büyüğe ilişki kurma.

Resmî öğrenme çıktısı

2.ünite: Dna ve Genetik Kod · 8.2.1. Dna ve Genetik Kod

F.8.2.1.1. Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını açıklayarak bu kavramlar arasında ilişki kurar.

1. soru

Yemek kitabı benzetmesi · 9 puan

Bir öğrenci, hücredeki genetik materyali yemek kitaplarından oluşan bir rafa benzetmiştir: Kitaptaki harfler sözcükleri, belirli bir sırayla dizilen sözcükler bir yemeğin tarifini oluşturur. Bir kitapta çok sayıda tarif bulunur ve hücredeki rafta birçok kitap yer alır.

1.15 puan
Harf, tarif ve kitabı; nükleotid, gen ve kromozom kavramlarıyla eşleştiriniz. Eşleştirmelerinizi kısaca gerekçelendiriniz.
1.24 puan
Gen ve DNA kavramlarını tanımlayınız. Nükleotid, gen, DNA ve kromozomu küçükten büyüğe sıralayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 5

Örnek çözüm

Harf nükleotide karşılık gelir; çünkü DNA’nın en küçük yapı birimidir. Tarif gene karşılık gelir; çünkü bir gen belirli bir özellikle ilgili bilgiyi taşır. Kitap kromozoma karşılık gelir; çünkü bir kromozomda çok sayıda gen bulunur.

Puanlama

Üç eşleştirme3 puan
Eşleştirmelerin gerekçesi2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

DNA, canlının kalıtsal bilgisini taşıyan, nükleotidlerden oluşan moleküldür. Gen, DNA üzerinde belirli bir özellikle ilgili bilgiyi taşıyan bölümdür. Sıralama: nükleotid, gen, DNA, kromozom.

Puanlama

DNA ve gen tanımları2 puan
Doğru sıralama2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Kromozom sayısı ne söyler? · 8 puan

Tabloda bazı canlıların vücut hücrelerindeki kromozom sayıları verilmiştir.

Vücut hücresindeki kromozom sayıları
Canlı	Kromozom sayısı
İnsan	46
Şempanze	48
Patates	48
Meyve sineği	8

I.Kromozom sayısı arttıkça canlının yapısı daha karmaşık olur.
II.Kromozom sayıları aynı olan canlılar aynı türdendir.

2.14 puan
I ve II numaralı ifadeleri tablodan birer kanıtla değerlendiriniz.
2.24 puan
Şempanze ve patatesin kromozom sayıları aynı olduğu hâlde özelliklerinin çok farklı olmasını gen ve nükleotid kavramlarıyla açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

I yanlıştır: Patatesin kromozom sayısı insandan fazladır ama yapısı insandan karmaşık değildir. II yanlıştır: Şempanze ile patatesin kromozom sayısı 48’dir ama farklı türlerdir.

Puanlama

I’in yanlışlığı ve tablodan kanıt2 puan
II’nin yanlışlığı ve tablodan kanıt2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Canlının özelliklerini kromozomların sayısı değil, kromozomlardaki genler belirler. Bu iki canlının genleri ve bu genlerdeki nükleotidlerin dizilişi farklı olduğu için özellikleri de farklıdır.

Puanlama

Özellikleri genlerin belirlediğini belirtme2 puan
Nükleotid dizilişinin farklılığıyla açıklama2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Kavram notlarını düzeltelim · 8 puan

Bir öğrencinin defterine yazdığı notlar aşağıdadır.

I.Bir gen çok sayıda nükleotidin art arda dizilmesiyle oluşur.
II.Bir kromozomda yalnızca bir gen bulunur.
III.Genler DNA üzerinde bulunan bölümlerdir.
IV.Saç rengi ve göz rengi gibi farklı özelliklerin hepsinden aynı tek gen sorumludur.

3.14 puan
Notlardan yanlış olanları belirleyip doğru biçimde yeniden yazınız.
3.24 puan
İnsanın bir hücresindeki DNA’nın uç uca toplam uzunluğu yaklaşık 2 metredir. Bu uzun molekülün hücre çekirdeğine nasıl sığdığını kromozom kavramını kullanarak açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

II ve IV yanlıştır. II’nin doğrusu: Bir kromozomda çok sayıda gen bulunur. IV’ün doğrusu: Saç rengi ve göz rengi gibi farklı özelliklerden farklı genler sorumludur.

Puanlama

II ve IV’ü yanlış olarak seçme2 puan
II’nin doğru yazımı1 puan
IV’ün doğru yazımı1 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

DNA proteinlerin çevresine sarılarak sıkıca paketlenir. Bu paketlenme sonucunda hacmi küçülür ve hücre çekirdeğine sığar. Hücre bölünmesi sırasında daha da kısalıp kalınlaşan bu yapılara kromozom denir.

Puanlama

DNA’nın proteinlerle paketlendiğini belirtme2 puan
Kromozomla ilişkilendirme2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Örnek Kâğıt 1: 2 soru Örnek Kâğıt 2: 1 soru Örnek Kâğıt 3: 1 soru Örnek Kâğıt 4: 2 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp