8. sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · F.8.2.1.3

8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Yazılı: DNA’nın Kendini Eşlemesi Soruları

Zincirlerin açılması, yeni nükleotidlerin eşleşmesi, oluşan DNA’ların özellikleri ve eşlenmenin canlılar için önemi.

Resmî öğrenme çıktısı

2.ünite: Dna ve Genetik Kod · 8.2.1. Dna ve Genetik Kod

F.8.2.1.3. DNA’nın kendini nasıl eşlediğini ifade eder.

1. soru

Olayları sıraya koyalım · 9 puan

Aşağıda DNA’nın kendini eşlemesiyle ilgili olaylar karışık olarak verilmiştir.

  1. I.Ortamdaki serbest nükleotidler, açılan zincirlerdeki bazların karşısına eşleşme kuralına göre yerleşir.
  2. II.DNA’nın iki zinciri birbirinden fermuar gibi ayrılmaya başlar.
  3. III.Birbirinin aynısı iki DNA molekülü oluşur.
  4. IV.Açılan her zincir, yeni zincir için kalıp olur.
  1. 1.15 puan

    Olayları oluş sırasına göre yazınız. Yeni nükleotidlerin yerleşirken hangi kurala uyduğunu belirtiniz.

  2. 1.24 puan

    Eşlenmenin hücrenin yaşamında ne zaman gerçekleştiğini yazınız ve canlılar için önemini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 5

Örnek çözüm

Sıra: II, IV, I, III. Nükleotidler yerleşirken adeninin karşısına timin, guaninin karşısına sitozin gelir.

Puanlama

  • Doğru sıralama3 puan
  • A-T ve G-C kuralı2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

DNA, hücre bölünmeden önce eşlenir. Böylece bölünmeyle oluşan yeni hücrelerin her biri aynı kalıtsal bilgiye sahip olur. Büyüme, gelişme ve onarım sırasında oluşan hücreler bu sayede aynı bilgiyi taşır.

Puanlama

  • Hücre bölünmesinden önce gerçekleştiğini yazma2 puan
  • Yeni hücrelerin aynı kalıtsal bilgiyi almasıyla önemini açıklama2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Eşlenme için kaç nükleotid? · 9 puan

Kurgusal bir DNA molekülünde 90 adenin ve 110 guanin bulunmaktadır. Bu molekül önce bir kez eşlenmiş, oluşan moleküllerin her biri sonra bir kez daha eşlenmiştir.

  1. 2.15 puan

    İlk eşlenme için ortamdan kaç adenin, kaç timin, kaç guanin, kaç sitozin nükleotidi kullanıldığını gerekçesiyle bulunuz.

  2. 2.24 puan

    İki eşlenmenin sonunda kaç DNA molekülü oluştuğunu ve bu moleküllerde toplam kaç nükleotid bulunduğunu yazınız. Başlangıçtaki moleküle kıyasla toplamda kaç yeni nükleotid kullanıldığını bulunuz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 5

Örnek çözüm

Molekülde timin 90, sitozin 110’dur; toplam 400 nükleotid bulunur. Eşlenme sonunda yeni oluşan iki zincirin toplamı eski molekül kadar nükleotid içerir. Bu yüzden ortamdan 90 adenin, 90 timin, 110 guanin ve 110 sitozin nükleotidi kullanılır.

Puanlama

  • Timin 90, sitozin 110 ve toplam 4002 puan
  • Kullanılan nükleotid sayılarını doğru bulma2 puan
  • Yeni zincirlerin toplamının eski moleküle eşit olduğu gerekçesi1 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Bir molekül 2’ye, sonra 4’e çıkar. Dört molekülde toplam 4 × 400 = 1600 nükleotid vardır. Başlangıçta 400 nükleotid bulunduğu için 1600 − 400 = 1200 yeni nükleotid kullanılmıştır.

Puanlama

  • 4 DNA molekülü1 puan
  • Toplam 1600 nükleotid1 puan
  • 1200 yeni nükleotid2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Mavi ve kırmızı zincirler · 9 puan

Bir öğrenci eşlenmeyi modellemek için eski zincirleri mavi, yeni zincirleri kırmızı kartonla gösteriyor. Başlangıçtaki DNA parçasının zincirleri şöyledir:

DNA parçasının zincirleri
ZincirDizilim
1. zincir (mavi)A T C G G A
2. zincir (mavi)T A G C C T
  1. 3.15 puan

    Eşlenme sonunda oluşan iki DNA parçasının zincir dizilimlerini ve renklerini yazınız.

  2. 3.24 puan

    Sınıf arkadaşı “Eşlenme sonunda bir DNA tamamen mavi, diğeri tamamen kırmızı olmalı.” demiştir. Bu düşünceyi değerlendiriniz. Oluşan iki DNA’nın dizilimlerini karşılaştırarak yorumlayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 5

Örnek çözüm

  • Birinci parça: mavi 1. zincir A T C G G A ve kırmızı yeni zincir T A G C C T.
  • İkinci parça: mavi 2. zincir T A G C C T ve kırmızı yeni zincir A T C G G A.

Puanlama

  • 1. zincirin karşısına yeni T A G C C T2 puan
  • 2. zincirin karşısına yeni A T C G G A2 puan
  • Her parçada bir mavi, bir kırmızı zincir1 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Düşünce yanlıştır. Eski zincirler birbirinden ayrılır ve her biri bir yeni zincirle eşleşir; bu yüzden iki DNA da bir eski, bir yeni zincir taşır. İki DNA’nın dizilimleri ise birbirinin aynısıdır ve başlangıçtaki DNA ile aynıdır; böylece kalıtsal bilgi korunmuş olur.

Puanlama

  • Her DNA’da bir eski, bir yeni zincir bulunduğunu belirtme2 puan
  • Dizilimlerin aynı olduğunu ve bilginin korunduğunu yorumlama2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Örnek Kâğıt 1: 2 soruÖrnek Kâğıt 2: 1 soruÖrnek Kâğıt 4: 2 soruÖrnek Kâğıt 5: 1 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

  1. 1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
  2. 2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
  3. 3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp

Formu kim dolduruyor?

Bilgilerin yalnızca bu görüşme için kullanılır.

WhatsApp ile yazın
+904326060226