12. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. dönem 1. yazılı · 12.1.1
Din ile bilimin alan ve yöntemleri; ilim öğrenmeyi teşvik eden ayet ve hadisler; bilim-ahlak tartışması.
Resmî öğrenme çıktısı
İslam ve Bilim · Din-Bilim İlişkisi
12.1.1. Din-bilim ilişkisini tartışır.
İki alanın farkı · 10 puan
| Soru | İfade |
|---|---|
| I | Su hangi sıcaklıkta kaynar, kaynama noktası basınçla nasıl değişir? |
| II | İnsan neden var, hayatın anlamı ve amacı nedir? |
| III | İnsanın genetik yapısı nasıl çalışır? |
| IV | İnsan öldükten sonra nasıl bir hayat onu bekler? |
Soruları din ve bilimin ilgi alanı bakımından ayırınız, iki alanın yöntem farkını açıklayınız.
Din ve bilimin birbirinin yerine geçemeyeceği görüşünü bir gerekçeyle değerlendiriniz.
1.1 tam puan 6
Örnek çözüm
I ve III bilimin; II ve IV dinin ilgi alanına girer. Bilim, gözlem ve deney yoluyla evrenin “nasıl” işlediğini araştırır. Din ise vahye dayanarak varlığın anlamı, amacı ve insanın sorumluluğu gibi “niçin” sorularına cevap verir.
Puanlama
1.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Din ve bilim farklı sorulara cevap arar. Bilim hayatın anlamı konusunda kesin bir yargı sunmaz; din de bilimsel araştırmanın yerini almaz, tersine araştırmayı teşvik eder. Bu nedenle ikisi birbirini tamamlar.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Okumaya ve düşünmeye çağrı · 8 puan
Ayet 1
“Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı ‘alak’dan yarattı. Oku! Senin Rabbin en cömert olandır. O, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir.”
Ayet 2
“Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelip gidişinde selim akıl sahipleri için elbette ibretler vardır.”
Hadis
“İlim öğrenmek her Müslümana farzdır.”
Kaynakların ortak mesajını İslam’ın bilgiye bakışı açısından yazınız.
Ayet 2’de yapılan çağrının bilimsel çalışmayı nasıl teşvik ettiğini açıklayınız ve İslam medeniyetinden bir örnekle gösteriniz.
2.1 tam puan 4
Örnek çözüm
İslam, bilgiyi ve okumayı temel bir değer olarak görür; insanı evreni gözlemlemeye, düşünmeye ve ilim öğrenmeye teşvik eder.
Puanlama
2.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Ayet, doğa olaylarını gözlemlemeye ve üzerinde düşünmeye çağırır. Bu çağrı evrenin incelenmesini anlamlı kılmıştır. Örneğin Müslüman bilginler, gökyüzünü incelemek için rasathaneler kurmuş ve astronomide önemli çalışmalar yapmıştır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Sınıftaki tartışma · 7 puan
Bir sınıfta genetik çalışmalar ve yapay zekâ konuşulurken Can, “Bilim insanı için her şey yapılabilir, sınır koymak gereksizdir.” demiştir. Zeynep ise “Bilim bize bir şeyin nasıl yapılacağını söyler ama yapılmasının doğru olup olmadığını tek başına söylemez.” diye cevap vermiştir.
Zeynep’in görüşünü din, ahlak ve bilim ilişkisi açısından tartışınız.
Günümüzden bir örnek vererek bilimsel çalışmalarda etik sınırın neden gerekli olduğunu açıklayınız.
3.1 tam puan 4
Örnek çözüm
Bilimsel bilgi, kullanılış biçimine göre insanlığa yarar da zarar da verebilir. Din ve ahlak değerleri, bilimsel çalışmaların insan onurunu ve canlıların hakkını gözeterek kullanılması konusunda yol gösterir. Bu yönüyle din, bilimin yerini almadan ona ahlaki bir bakış kazandırır.
Puanlama
3.2 tam puan 3
Örnek çözüm
Nükleer teknoloji enerji üretmede kullanılabildiği gibi yıkıcı silahlarda da kullanılabilmektedir. Bu nedenle etik sınırlar, bilginin insanlığa zarar verecek biçimde kullanılmasını önlemek için gereklidir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (9-12. Sınıflar) Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).
Ücretsiz ön görüşme
Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp
