12. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Örnek Kâğıt 5

İslam, bilgiyi ve okumayı temel bir değer olarak görür; insanı evreni gözlemlemeye, düşünmeye ve ilim öğrenmeye teşvik eder.

Ayet, doğa olaylarını gözlemlemeye ve üzerinde düşünmeye çağırır. Bu çağrı evrenin incelenmesini anlamlı kılmıştır. Örneğin Müslüman bilginler, gökyüzünü incelemek için rasathaneler kurmuş ve astronomide önemli çalışmalar yapmıştır.

Ayet, bilgi sahibi olmayı üstün bir değer olarak gösterir. Bilgiye verilen bu değer Müslümanları başka medeniyetlerin birikimini öğrenmeye yöneltmiş, tercüme hareketini kolaylaştırmıştır.

Müslüman bilginler aldıkları bilgiyi yalnız aktarmamış, yeni gözlemler ve özgün yöntemlerle geliştirmiştir. Böylece bilimi hem koruyan hem ilerleten ve sonraki medeniyetlere aktaran bir köprü olmuşlardır.

A: Mektep (sıbyan mektebi). B: Daru’l-kurra. C: Daru’l-hadis.

Mescitler aynı zamanda eğitim merkezi olarak kullanılmıştır. Mescid-i Nebevi’nin yanındaki Suffe, Hz. Peygamber’in ashabına ders verdiği bir eğitim yeriydi.

Şifahaneler yalnız tedavi merkezi değil, aynı zamanda uygulamalı tıp eğitimi kurumudur. Edirne’deki müzikle tedavi gibi uygulamalar, ruh sağlığına önem verildiğini ve hastaya bütüncül yaklaşıldığını göstermektedir.

Dinî: Namaz vakitlerinin, kıblenin ve kameri ayların belirlenmesi için gök gözlemine ihtiyaç duyulmuştur. Bilimsel: Yıldız kataloğu ve takvim hesapları gibi astronomik bilgilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır.

Harezmî: Matematik. İbn Sînâ: Tıp. Kaşgarlı Mahmud: Dil. İmam Buhârî: Hadis. Mâtürîdî: Kelam. İbn Heysem: Fizik (optik).

Müslüman bilginler yalnız dinî ilimlerle değil, tıp, matematik ve fizik gibi doğa bilimleriyle de ilgilenmiştir. Tablodaki farklı alanlar, dinî ve aklî ilimlerin birlikte geliştiğini gösterir.

Üç bilgin de konuları yalnızca önceki metinlere dayanarak değil, gözlem, ölçüm ve deney yoluyla incelemiştir. Bu yaklaşım bilimsel yöntemin önemli bir aşamasıdır.

İbn Heysem: Fizik (optik). Bîrûnî: Astronomi ve coğrafya. Râzî: Tıp. Örneğin İbn Heysem’in görme ve ışık incelemeleri optik biliminin gelişimine katkı sağlamıştır.

Yağmurla çıkan farklı ürünler: Botanik ya da biyoloji. Dağlardaki renkli katmanlar: Jeoloji. İnsanların ve hayvanların farklı renkleri: Biyoloji ya da genetik.

Evrendeki düzen ve çeşitliliği inceleyen kişi bu inceliği daha iyi kavrar. Bilgi insanı Allah’ın kudreti karşısında derin bir saygıya yöneltebilir. Bu nedenle ilim ile saygı arasında yakın bir ilişki kurulmuştur.