12. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. dönem 1. yazılı · 12.2.1

12. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Yazılı: Türklerin Müslüman Olmaları Soruları

Türklerin Müslüman olma süreci, sebepleri ve ribat, fütüvvet, ahilik gibi kurumların rolü.

Resmî öğrenme çıktısı

Anadolu'da İslam · Türklerin Müslüman Olmaları

12.2.1. Türklerin Müslüman olma sürecini açıklar

1. soru

Türkler ve İslam’ın buluşması · 8 puan

Türklerin Müslüman olma sürecinden kesitler
Dönem	Gelişme
Hz. Ömer ve Hz. Osman dönemleri	İslam orduları Horasan’a ulaştı; Müslümanlarla Türkler komşu oldu.
Emeviler	Bazı yöneticilerin Arap olmayan Müslümanlara ayrım uygulaması, Türklerin İslam’a yaklaşımını olumsuz etkiledi.
751	Talas Savaşı’nda Karluk Türkleri, Abbasilerin yanında Çinlilere karşı savaştı.
10. yüzyıl	Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han döneminde Müslümanlık yayıldı; Türk boyları arasında geniş kitleler İslam’ı benimsedi.

1.14 puan
Tablodaki Abbasiler dönemi gelişmesinin Emevi tutumundan farkını ve sonucunu açıklayınız.
1.24 puan
Türklerin İslam’ı benimsemesini kolaylaştıran kültürel iki etkeni yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Emevilerde görülen ayrımcı tutumun aksine, Abbasiler döneminde Talas’ta olduğu gibi iş birliği kurulmuştur. Bu yakınlaşma Türklerin İslam’ı tanımasını ve benimsemesini kolaylaştırmıştır.

Puanlama

Ayrımcılık ve iş birliği farkı2 puan
İslam’ı benimsemeyi kolaylaştırma sonucu2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Türklerin eski inançlarındaki Gök Tanrı anlayışı ile İslam’daki tek Allah inancı arasında yakınlık görülmüştür. Ahiret anlayışı, ahlak ve adalet değerleri de benzerlik taşımaktadır. Ticaret yollarındaki ilişkiler de bu tanışmayı kolaylaştırmıştır.

Puanlama

Tek Tanrı inancındaki yakınlık2 puan
Ahiret, ahlak, adalet ya da ticaret gibi ikinci etken2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Sınırdan çarşıya · 6 puan

Metin 1

Sınır bölgelerinde kurulan bu yapılarda hem sınır güvenliği sağlanıyor hem dinî eğitim veriliyordu. Horasan bölgesinde ve Türklerin yaşadığı sınırlarda İslam’ın tanınmasında önemli rol oynadı.

Metin 2

Ahi Evran’ın adıyla anılan bu teşkilat, Anadolu’da esnaf ve sanatkârları bir araya getiriyordu. Üyelerine meslek yanında doğruluk, cömertlik ve kardeşlik gibi ahlaki değerler de öğretiliyordu.

2.12 puan
Metin 1 ve Metin 2’de sözü edilen kurumların adlarını yazınız.
2.24 puan
Bu kurumların İslam’ın Anadolu ve Balkanlarda yayılmasına ve kökleşmesine katkısını karşılaştırarak değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 2

Örnek çözüm

Metin 1: Ribat. Metin 2: Ahilik.

Puanlama

Ribat1 puan
Ahilik1 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Ribatlar sınır bölgelerinde İslam’ın tanınmasını sağlarken ahilik teşkilatı şehirlerde İslam ahlakının günlük iş hayatına yerleşmesine katkı sağlamıştır. Biri tanıtma ve yayma, diğeri kökleşme yönüyle öne çıkmıştır.

Puanlama

Ribatın katkısı2 puan
Ahiliğin katkısı2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Örnek Kâğıt 3: 1 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (9-12. Sınıflar) Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp