8. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. dönem 1. yazılı · örnek kâğıt
Soru sayıları ÖDSGM’nin konu soru dağılımına dayanır.
Soruları çöz
Sorular ekranda tek tek gelir. Cevabını sorunun altındaki alana yaz ya da kâğıdı yazdırıp üzerinde çöz. Cevapların hesabına kaydedilir.
Kâğıdı bitir
Son sorudan sonra kâğıdı bitir. Çözümler ve puanlama anahtarı ancak o zaman açılır.
Kendini puanla
Yazdığın cevap, örnek çözümün hemen üstünde görünür. Karşılaştır ve karşıladığın ölçütleri işaretle; puanın ve konu dökümün çıkar.
Örnek Kâğıt 2 · SınavSoru 1 / 8
İnsanın İradesi ve Kader · 11 puan
Ayet 1
“İnsan için ancak çalıştığı vardır.”
Ayet 2
“De ki: ‘Hak, Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.’ (…)”
Ayetlerden hareketle insanın iradesi ile sorumluluğu arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Bu ayetleri günlük hayatta bir öğrencinin ders çalışma davranışıyla ilişkilendirerek bir örnek veriniz.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
1.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Allah insana seçme özgürlüğü ve irade vermiştir. İnsan iradesini kullanarak kendi seçimini yapar ve çalışmasının karşılığını görür; seçimleri kendisine ait olduğu için sonuçlarından da sorumludur.
Puanlama
1.2 tam puan 5
Örnek çözüm
Bir öğrenci sınava hazırlanmak için zamanını nasıl kullanacağını kendisi seçer. Çalışmayı seçerse emeğinin karşılığını alır; ihmal ederse sonuçlarının sorumluluğunu başkasına yükleyemez.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İnsanın İradesi ve Kader · 13 puan
Önermeleri dinî sorumluluk açısından değerlendirerek hangisinde kişinin sorumlu olduğunu gerekçesiyle yazınız.
Dinî sorumluluğun temel şartları olarak aklın ve iradenin önemini kısaca açıklayınız.
0 / 13 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
2.1 tam puan 9
Örnek çözüm
I. önermedeki kişi sorumludur; çünkü aklı ve iradesiyle bilerek yanlış bir tercih yapmıştır. II. önermedeki kişinin aklı yerinde değildir, III. önermedeki durum ise öğrencinin iradesi dışında gerçekleşmiştir.
Puanlama
2.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Akıl, doğruyu yanlıştan ayırmayı sağlar. İrade ise seçim yapmayı mümkün kılar. Bu ikisi olmadan insan yaptıklarının sorumluluğunu taşıyamaz.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Kavramlar · 13 puan
“Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, rızkı Allah’a ait olmasın. (…)”
“İnsan için ancak çalıştığı vardır.”
Rızık kavramını açıklayınız ve yalnızca yiyecek ile sınırlı olmadığını iki örnekle gösteriniz.
İki ayeti birlikte düşünerek rızık kazanmada insanın görevini açıklayınız.
0 / 13 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
3.1 tam puan 7
Örnek çözüm
Rızık, Allah’ın canlılara verdiği ve onların yararlandığı her türlü nimettir. Yiyeceğin yanında sağlık, bilgi, güzel ahlak ya da aile de rızık kapsamında düşünülebilir.
Puanlama
3.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Rızkı veren Allah’tır; ancak insan onu elde etmek için çalışmakla yükümlüdür. Bu nedenle kişi helal yoldan çalışmalı, kazancını doğru yollarda harcamalı ve sonucunu Allah’tan bilmelidir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Kavramlar · 13 puan
“İnsanların kendi işledikleri (kötülükler) sebebiyle karada ve denizde bozulma ortaya çıkmıştır. (…)”
Bir mahallede dere yatağı üzerine yapılan evler, şiddetli yağmur sonrası sel sularına kapılmıştır. Yetkililer, bölgenin yapılaşmaya uygun olmadığını daha önce açıkladıklarını belirtmiştir.
Afet kavramını açıklayınız ve metindeki olayda insanın payını belirtiniz.
Doğal olaylarla ilgili yasalar ile ayetteki mesajı ilişkilendirerek afetlere karşı alınabilecek iki önlemi yazınız.
0 / 13 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
4.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Afet, insanların hayatını olumsuz etkileyen, can ve mal kaybına yol açan olaylardır. Yağmur doğa yasalarına göre oluşur; ancak dere yatağına ev yapmak insanın seçimidir ve zararın büyümesine neden olmuştur.
Puanlama
4.2 tam puan 7
Örnek çözüm
İnsan doğa yasalarını öğrenerek çevreyi korumalı ve bu yasalara uygun yaşamalıdır. Örneğin dere yataklarına ev yapılmamalı, binalar depreme dayanıklı yapılmalı, ağaçlandırma ile sel ve erozyon riski azaltılmalıdır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 13 puan
Sözlerdeki ortak yanlış düşünceyi açıklayınız.
II. sözü doğru kader anlayışına göre düzelterek gerekçesini yazınız.
0 / 13 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
5.1 tam puan 7
Örnek çözüm
Bu sözlerde kişi kendi tercih ve ihmallerinin sorumluluğunu kadere yüklemekte, kaderi insanın iradesini ortadan kaldıran bir zorlama olarak görmektedir.
Puanlama
5.2 tam puan 6
Örnek çözüm
“Tedbirimi alırım, emniyet kemerimi takarım; sonucu Allah’a bırakırım.” İnsan akıl ve iradesiyle gerekli önlemi almakla sorumludur; önlem almamak tevekkül değildir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 13 puan
“Allah hiçbir hastalığı şifasız yaratmamıştır.”
| Kişi | Durum ve yaklaşım |
|---|---|
| Mert | Uzun süredir hasta, doktora gitmeyi reddediyor: “Şifa yazıldıysa kendiliğinden gelir.” |
| Ayşe | Bir yarışmada başarısız oldu. Hatalarını yazdı, yeni bir plan yaptı: “Bu sonuç benim için bir derstir.” |
Mert’in tutumunu hadisle karşılaştırarak yanlışını açıklayınız.
Ayşe’nin tutumunun doğru kader anlayışıyla nasıl uyuştuğunu değerlendiriniz.
0 / 13 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
6.1 tam puan 7
Örnek çözüm
Hadis, her hastalığın şifası olduğunu bildirerek şifanın aranmasına teşvik eder. Mert ise tedaviyi reddederek hem sebeplere başvurma sorumluluğunu ihmal etmekte hem de kaderi yanlış anlamaktadır.
Puanlama
6.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Ayşe, başarısızlığın nedenlerini kendi davranışlarında arayıp çabasını sürdürmektedir. Başarısızlığı kaderden şikâyet etmek için değil, kendini geliştirmek için kullanmaktadır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Musa (a.s.) · 12 puan
Ayet 1
“Musa, dedi ki: ‘Rabbim! Gönlüme ferahlık ver. İşimi bana kolaylaştır. Dilimdeki tutukluğu çöz ki sözümü anlasınlar. Bana ailemden birini yardımcı yap, Kardeşim Harun’u.’”
Ayet 2
“Firavun’a gidin. Çünkü o azmıştır. Ona yumuşak söz söyleyin. Belki öğüt alır, yahut korkar.”
Ayet 1’deki duadan hareketle Hz. Musa’nın (a.s.) görevine yaklaşımını iki yönüyle açıklayınız.
Ayet 2’deki “yumuşak söz” emrinden, doğruyu anlatırken takip edilmesi gereken yöntemle ilgili bir ders çıkarınız ve günümüzden bir örnekle gösteriniz.
0 / 12 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
7.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Hz. Musa görevin ağırlığının farkındadır ve Allah’tan yardım istemektedir. Etkili anlatabilmeyi önemsemekte, görevini kardeşi Harun’la birlikte, yardımlaşarak yürütmek istemektedir.
Puanlama
7.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Doğruyu anlatırken karşımızdaki kişi hatalı olsa bile kırıcı olunmamalı, nazik bir üslup kullanılmalıdır. Örneğin yanlış davranan bir arkadaşımızı başkalarının yanında aşağılamak yerine onunla sakin bir dille konuşmak gerekir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İslam’ın Paylaşma ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem · 12 puan
Hadis 1
“Müminler birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamet etmede ve şefkat göstermede bir vücut gibidir. Vücudun bir organı rahatsız olduğunda diğer organlar da bu rahatsızlığı paylaşır.”
Hadis 2
“Sadaka vermekle mal eksilmez.”
Bir okulda, deprem bölgesindeki öğrenciler için kitap ve kırtasiye malzemesi toplama çalışması başlatılmıştır.
Hadis 1’deki “vücut” benzetmesini açıklayarak okuldaki çalışmayla ilişkilendiriniz.
Hadis 2’nin kişinin paylaşma konusundaki tutumuna etkisini yorumlayınız.
0 / 12 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
8.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Toplumun bireyleri birbirine bağlıdır; birinin yaşadığı sıkıntıyı diğerleri de hisseder ve çözümü için çalışır. Okuldaki öğrenciler de hiç tanımadıkları deprem bölgesindeki arkadaşlarının sıkıntısını paylaşmaktadır.
Puanlama
8.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Hadis, paylaşınca malın azalacağı korkusunu giderir. Bereket ve manevi kazanç düşüncesi insanı cimrilikten uzaklaştırıp cömert olmaya teşvik eder.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Örnek Kâğıt 2 · sonuç
0/ 100
Bu puan, işaretlediğin ölçütlerin toplamıdır. Gerçek sınavda puanlamayı öğretmenin yapar.
İnsanın İradesi ve Kader · 2 soru
0 / 24 puan
Kaderle İlgili Kavramlar · 2 soru
0 / 26 puan
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 2 soru
0 / 26 puan
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Musa (a.s.) · 1 soru
0 / 12 puan
İslam’ın Paylaşma ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem · 1 soru
0 / 12 puan
Soru sayıları ve öğrenme çıktıları ÖDSGM’nin 8. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi yazılı konularından alındı. Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından örnek olarak hazırlandı. 8. sınıfta OYSS uygulanmaz; gerçek sınavın sorularını ve puanlarını okulunun zümresi belirler.
