8. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. dönem 1. yazılı · örnek kâğıt
Soru sayıları ÖDSGM’nin konu soru dağılımına dayanır.
Soruları çöz
Sorular ekranda tek tek gelir. Cevabını sorunun altındaki alana yaz ya da kâğıdı yazdırıp üzerinde çöz. Cevapların hesabına kaydedilir.
Kâğıdı bitir
Son sorudan sonra kâğıdı bitir. Çözümler ve puanlama anahtarı ancak o zaman açılır.
Kendini puanla
Yazdığın cevap, örnek çözümün hemen üstünde görünür. Karşılaştır ve karşıladığın ölçütleri işaretle; puanın ve konu dökümün çıkar.
Örnek Kâğıt 5 · SınavSoru 1 / 7
Kader ve Kaza İnancı · 15 puan
Ayet 1
“Gerçekten biz, her şeyi bir ölçü ve dengede yarattık.”
Ayet 2
“(…) O, her şeyi yaratmış ve yarattığı o şeyleri bir ölçüye göre takdir etmiştir.”
Kader ve kaza kavramlarını tanımlayınız.
Ayetlerde vurgulanan düşünceyi evrenden iki örnekle açıklayınız.
0 / 15 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
1.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Kader, Allah’ın olmuş ve olacak her şeyi önceden bilmesi ve bir ölçüye göre belirlemesidir. Kaza ise bu takdirin zamanı gelince gerçekleşmesidir.
Puanlama
1.2 tam puan 7
Örnek çözüm
Ayetler Allah’ın her şeyi bir ölçü ve düzen içinde yarattığını bildirir. Gece ile gündüzün birbirini izlemesi, mevsimlerin düzenli olarak değişmesi ya da gezegenlerin belirli yörüngelerde dönmesi bu düzene örnektir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İnsanın İradesi ve Kader · 15 puan
Bir meteoroloji uzmanı, verilere bakarak yarın yağmur yağacağını söylemiş ve yağmur da yağmıştır. Sınıfta bu örnek tartışılırken Elif şu değerlendirmeyi yapmıştır: “Uzmanın önceden bilmesi yağmuru o yağdırmış demek değildir. Elbette Allah’ın ilmi insanın bilgisiyle kıyaslanamaz; ama bilmenin zorlamak anlamına gelmediğini kavramak için bu örnek işimize yarayabilir.”
Elif’in değerlendirmesinden hareketle Allah’ın her şeyi önceden bilmesinin insanın iradesini ortadan kaldırmadığını açıklayınız.
Yaşamda insanın seçiminin dışında kalan ve seçimine bağlı olan birer durum yazarak aralarındaki farkı sorumluluk açısından açıklayınız.
0 / 15 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
2.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Allah, insanın neyi seçeceğini önceden bilir; ancak bu bilgi insanı o seçimi yapmaya zorlamaz. İnsan yine kendi iradesiyle karar verir ve bu nedenle yaptıklarından sorumludur.
Puanlama
2.2 tam puan 7
Örnek çözüm
İnsanın doğduğu yer ya da annesi ve babası seçimine bağlı değildir. Arkadaş seçimi ya da dürüst davranması ise seçimine bağlıdır. İnsan yalnızca iradesiyle yapabileceği şeylerden sorumlu tutulur.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Kavramlar · 14 puan
Önermelerin her birinde öne çıkan kaderle ilgili kavramı yazınız.
I. önermedeki kavramı tembellikten ayıran özelliği açıklayınız.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
3.1 tam puan 8
Örnek çözüm
I. Tevekkül. II. Rızık. III. Ecel (ömür). IV. Afet.
Puanlama
3.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Tevekkül, gerekli bütün çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmaktır. Tembellik ise çaba göstermeden beklemektir. Çiftçi önce tarlasını ekip sulamış, sonra sonucu Allah’a bırakmıştır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Kavramlar · 14 puan
“(…) Bir kere de karar verip azmettin mi, artık Allah’a tevekkül et, (ona dayanıp güven). Şüphesiz Allah, tevekkül edenleri sever.”
Bir adam, Peygamberimize devesini bağlayıp mı tevekkül etmesi gerektiğini, yoksa bağlamadan mı tevekkül edeceğini sorar. Peygamberimiz şöyle buyurur: “Önce deveni bağla, sonra tevekkül et.”
Ayet ve hadisten hareketle tevekkülün anlamını açıklayınız.
LGS’ye hazırlanan bir öğrencinin tevekkül anlayışına uygun bir davranış ve uygun olmayan bir davranışını örnek vererek karşılaştırınız.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
4.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Tevekkül, gerekli tedbirleri alıp elinden gelen çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmak ve O’na güvenmektir.
Puanlama
4.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Uygun davranış: Düzenli çalışıp sınava hazırlandıktan sonra sonucu Allah’a bırakmak. Uygun olmayan davranış: Hiç çalışmadan “Allah nasıl olsa yardım eder.” diyerek beklemek. Fark, çabanın gösterilip gösterilmemesidir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 14 puan
Sözlerdeki ortak yanlış düşünceyi açıklayınız.
II. sözü doğru kader anlayışına göre düzelterek gerekçesini yazınız.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
5.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Bu sözlerde kişi kendi tercih ve ihmallerinin sorumluluğunu kadere yüklemekte, kaderi insanın iradesini ortadan kaldıran bir zorlama olarak görmektedir.
Puanlama
5.2 tam puan 6
Örnek çözüm
“Tedbirimi alırım, emniyet kemerimi takarım; sonucu Allah’a bırakırım.” İnsan akıl ve iradesiyle gerekli önlemi almakla sorumludur; önlem almamak tevekkül değildir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 14 puan
“Allah hiçbir hastalığı şifasız yaratmamıştır.”
| Kişi | Durum ve yaklaşım |
|---|---|
| Mert | Uzun süredir hasta, doktora gitmeyi reddediyor: “Şifa yazıldıysa kendiliğinden gelir.” |
| Ayşe | Bir yarışmada başarısız oldu. Hatalarını yazdı, yeni bir plan yaptı: “Bu sonuç benim için bir derstir.” |
Mert’in tutumunu hadisle karşılaştırarak yanlışını açıklayınız.
Ayşe’nin tutumunun doğru kader anlayışıyla nasıl uyuştuğunu değerlendiriniz.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
6.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Hadis, her hastalığın şifası olduğunu bildirerek şifanın aranmasına teşvik eder. Mert ise tedaviyi reddederek hem sebeplere başvurma sorumluluğunu ihmal etmekte hem de kaderi yanlış anlamaktadır.
Puanlama
6.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Ayşe, başarısızlığın nedenlerini kendi davranışlarında arayıp çabasını sürdürmektedir. Başarısızlığı kaderden şikâyet etmek için değil, kendini geliştirmek için kullanmaktadır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Ayet el-Kürsi ve Anlamı · 14 puan
“Allah, kendisinden başka hiçbir ilah olmayandır. Diridir, kayyumdur. O’nu ne bir uyuklama tutabilir, ne de bir uyku. Göklerdeki her şey, yerdeki her şey O’nundur. İzni olmaksızın O’nun katında şefaatte bulunacak kimdir? O, kulların önlerindekileri ve arkalarındakileri (yaptıklarını ve yapacaklarını) bilir. Onlar O’nun ilminden, kendisinin dilediği kadarından başka bir şey kavrayamazlar. O’nun kürsüsü, bütün gökleri ve yeri kaplayıp kuşatmıştır. (O, göklere, yere, bütün evrene hükmetmektedir.) Gökleri ve yeri koruyup gözetmek O’na güç gelmez. O, yücedir, büyüktür.”
Ayette Allah’ın hangi özelliklerinin bildirildiğini dört örnekle yazınız.
Ayetin “O, kulların önlerindekileri ve arkalarındakileri bilir.” bölümünü kader inancıyla ilişkilendirerek açıklayınız.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
7.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Allah birdir, O’ndan başka ilah yoktur. Diridir ve her şeyin varlığını devam ettirendir (kayyum). Uyuklamaz ve uyumaz. Göklerdeki ve yerdeki her şeyin sahibidir. Her şeyi bilir. Yerleri ve gökleri korumak O’na güç gelmez.
Puanlama
7.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Allah, geçmiş ve gelecekte olan her şeyi bilir. Kader, Allah’ın her şeyi bilmesi ve bir ölçüye göre belirlemesi olduğu için bu ifade kader inancının dayanaklarından biridir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Örnek Kâğıt 5 · sonuç
0/ 100
Bu puan, işaretlediğin ölçütlerin toplamıdır. Gerçek sınavda puanlamayı öğretmenin yapar.
Kader ve Kaza İnancı · 1 soru
0 / 15 puan
İnsanın İradesi ve Kader · 1 soru
0 / 15 puan
Kaderle İlgili Kavramlar · 2 soru
0 / 28 puan
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 2 soru
0 / 28 puan
Ayet el-Kürsi ve Anlamı · 1 soru
0 / 14 puan
Soru sayıları ve öğrenme çıktıları ÖDSGM’nin 8. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi yazılı konularından alındı. Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından örnek olarak hazırlandı. 8. sınıfta OYSS uygulanmaz; gerçek sınavın sorularını ve puanlarını okulunun zümresi belirler.
