8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Örnek Kâğıt 4

Bu yasalara sünnetullah (ilahî yasalar) denir. Allah evreni bu yasalara göre düzenlemiştir; yasaların değişmeden işlemesi Allah’ın takdirinin, yani kaderin göstergesidir.

İnsanlar plan yapabilir; örneğin takvim ve tarım çalışmaları mevsimlere göre düzenlenir. Yasalar değişmediği için bilim insanları deney yaparak sonuçlara ulaşabilir ve yeni teknolojiler üretebilir.

Allah insana seçme özgürlüğü ve irade vermiştir. İnsan iradesini kullanarak kendi seçimini yapar ve çalışmasının karşılığını görür; seçimleri kendisine ait olduğu için sonuçlarından da sorumludur.

Bir öğrenci sınava hazırlanmak için zamanını nasıl kullanacağını kendisi seçer. Çalışmayı seçerse emeğinin karşılığını alır; ihmal ederse sonuçlarının sorumluluğunu başkasına yükleyemez.

Allah, insanın neyi seçeceğini önceden bilir; ancak bu bilgi insanı o seçimi yapmaya zorlamaz. İnsan yine kendi iradesiyle karar verir ve bu nedenle yaptıklarından sorumludur.

İnsanın doğduğu yer ya da annesi ve babası seçimine bağlı değildir. Arkadaş seçimi ya da dürüst davranması ise seçimine bağlıdır. İnsan yalnızca iradesiyle yapabileceği şeylerden sorumlu tutulur.

Tevekkül, gerekli tedbirleri alıp elinden gelen çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmak ve O’na güvenmektir.

Uygun davranış: Düzenli çalışıp sınava hazırlandıktan sonra sonucu Allah’a bırakmak. Uygun olmayan davranış: Hiç çalışmadan “Allah nasıl olsa yardım eder.” diyerek beklemek. Fark, çabanın gösterilip gösterilmemesidir.

Rızık, Allah’ın canlılara verdiği ve onların yararlandığı her türlü nimettir. Yiyeceğin yanında sağlık, bilgi, güzel ahlak ya da aile de rızık kapsamında düşünülebilir.

Rızkı veren Allah’tır; ancak insan onu elde etmek için çalışmakla yükümlüdür. Bu nedenle kişi helal yoldan çalışmalı, kazancını doğru yollarda harcamalı ve sonucunu Allah’tan bilmelidir.

Afet, insanların hayatını olumsuz etkileyen, can ve mal kaybına yol açan olaylardır. Yağmur doğa yasalarına göre oluşur; ancak dere yatağına ev yapmak insanın seçimidir ve zararın büyümesine neden olmuştur.

İnsan doğa yasalarını öğrenerek çevreyi korumalı ve bu yasalara uygun yaşamalıdır. Örneğin dere yataklarına ev yapılmamalı, binalar depreme dayanıklı yapılmalı, ağaçlandırma ile sel ve erozyon riski azaltılmalıdır.

Bu sözlerde kişi kendi tercih ve ihmallerinin sorumluluğunu kadere yüklemekte, kaderi insanın iradesini ortadan kaldıran bir zorlama olarak görmektedir.

“Tedbirimi alırım, emniyet kemerimi takarım; sonucu Allah’a bırakırım.” İnsan akıl ve iradesiyle gerekli önlemi almakla sorumludur; önlem almamak tevekkül değildir.

Tedbir almak kadere karşı gelmek değildir. Hastalığa yakalanmak da korunmak da Allah’ın koyduğu yasalar içindedir; insan aklını kullanarak zarardan korunacak yolu seçmelidir.

Hadis, salgının yayılmaması için önlem almayı öğütlemektedir. Önlem almayan kişi ise hem kendisini hem de başkalarını tehlikeye atmakta, kaderi yanlış yorumlamaktadır.