8. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. dönem 1. yazılı · örnek kâğıt
Soru sayıları ÖDSGM’nin konu soru dağılımına dayanır.
Soruları çöz
Sorular ekranda tek tek gelir. Cevabını sorunun altındaki alana yaz ya da kâğıdı yazdırıp üzerinde çöz. Cevapların hesabına kaydedilir.
Kâğıdı bitir
Son sorudan sonra kâğıdı bitir. Çözümler ve puanlama anahtarı ancak o zaman açılır.
Kendini puanla
Yazdığın cevap, örnek çözümün hemen üstünde görünür. Karşılaştır ve karşıladığın ölçütleri işaretle; puanın ve konu dökümün çıkar.
Örnek Kâğıt 1 · SınavSoru 1 / 9
Kader ve Kaza İnancı · 12 puan
Ayet 1
“Gerçekten biz, her şeyi bir ölçü ve dengede yarattık.”
Ayet 2
“(…) O, her şeyi yaratmış ve yarattığı o şeyleri bir ölçüye göre takdir etmiştir.”
Kader ve kaza kavramlarını tanımlayınız.
Ayetlerde vurgulanan düşünceyi evrenden iki örnekle açıklayınız.
0 / 12 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
1.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Kader, Allah’ın olmuş ve olacak her şeyi önceden bilmesi ve bir ölçüye göre belirlemesidir. Kaza ise bu takdirin zamanı gelince gerçekleşmesidir.
Puanlama
1.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Ayetler Allah’ın her şeyi bir ölçü ve düzen içinde yarattığını bildirir. Gece ile gündüzün birbirini izlemesi, mevsimlerin düzenli olarak değişmesi ya da gezegenlerin belirli yörüngelerde dönmesi bu düzene örnektir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İnsanın İradesi ve Kader · 10 puan
Ayet 1
“İnsan için ancak çalıştığı vardır.”
Ayet 2
“De ki: ‘Hak, Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.’ (…)”
Ayetlerden hareketle insanın iradesi ile sorumluluğu arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Bu ayetleri günlük hayatta bir öğrencinin ders çalışma davranışıyla ilişkilendirerek bir örnek veriniz.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
2.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Allah insana seçme özgürlüğü ve irade vermiştir. İnsan iradesini kullanarak kendi seçimini yapar ve çalışmasının karşılığını görür; seçimleri kendisine ait olduğu için sonuçlarından da sorumludur.
Puanlama
2.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Bir öğrenci sınava hazırlanmak için zamanını nasıl kullanacağını kendisi seçer. Çalışmayı seçerse emeğinin karşılığını alır; ihmal ederse sonuçlarının sorumluluğunu başkasına yükleyemez.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Kavramlar · 12 puan
Önermelerin her birinde öne çıkan kaderle ilgili kavramı yazınız.
I. önermedeki kavramı tembellikten ayıran özelliği açıklayınız.
0 / 12 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
3.1 tam puan 6
Örnek çözüm
I. Tevekkül. II. Rızık. III. Ecel (ömür). IV. Afet.
Puanlama
3.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Tevekkül, gerekli bütün çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmaktır. Tembellik ise çaba göstermeden beklemektir. Çiftçi önce tarlasını ekip sulamış, sonra sonucu Allah’a bırakmıştır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Kavramlar · 11 puan
“(…) Bir kere de karar verip azmettin mi, artık Allah’a tevekkül et, (ona dayanıp güven). Şüphesiz Allah, tevekkül edenleri sever.”
Bir adam, Peygamberimize devesini bağlayıp mı tevekkül etmesi gerektiğini, yoksa bağlamadan mı tevekkül edeceğini sorar. Peygamberimiz şöyle buyurur: “Önce deveni bağla, sonra tevekkül et.”
Ayet ve hadisten hareketle tevekkülün anlamını açıklayınız.
LGS’ye hazırlanan bir öğrencinin tevekkül anlayışına uygun bir davranış ve uygun olmayan bir davranışını örnek vererek karşılaştırınız.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
4.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Tevekkül, gerekli tedbirleri alıp elinden gelen çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmak ve O’na güvenmektir.
Puanlama
4.2 tam puan 5
Örnek çözüm
Uygun davranış: Düzenli çalışıp sınava hazırlandıktan sonra sonucu Allah’a bırakmak. Uygun olmayan davranış: Hiç çalışmadan “Allah nasıl olsa yardım eder.” diyerek beklemek. Fark, çabanın gösterilip gösterilmemesidir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 11 puan
Sözlerdeki ortak yanlış düşünceyi açıklayınız.
II. sözü doğru kader anlayışına göre düzelterek gerekçesini yazınız.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
5.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Bu sözlerde kişi kendi tercih ve ihmallerinin sorumluluğunu kadere yüklemekte, kaderi insanın iradesini ortadan kaldıran bir zorlama olarak görmektedir.
Puanlama
5.2 tam puan 5
Örnek çözüm
“Tedbirimi alırım, emniyet kemerimi takarım; sonucu Allah’a bırakırım.” İnsan akıl ve iradesiyle gerekli önlemi almakla sorumludur; önlem almamak tevekkül değildir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 11 puan
Hadis-i şerif
“Bir yerde veba olduğunu duyarsanız oraya girmeyin. Bulunduğunuz yerde ortaya çıkarsa oradan çıkmayın.”
Tarihten bir olay
Hz. Ömer Şam’a giderken bölgede veba olduğunu öğrenir ve geri dönme kararı alır. Kendisine “Allah’ın kaderinden mi kaçıyorsun?” denildiğinde şöyle cevap verir: “Evet, Allah’ın kaderinden yine Allah’ın kaderine kaçıyoruz.”
Hz. Ömer’in cevabından kader anlayışıyla ilgili hangi sonucu çıkarırsınız? Açıklayınız.
Hadisi, “Hastalığa yakalanacaksam yakalanırım.” diyerek önlem almayan bir kişinin düşüncesiyle karşılaştırınız.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
6.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Tedbir almak kadere karşı gelmek değildir. Hastalığa yakalanmak da korunmak da Allah’ın koyduğu yasalar içindedir; insan aklını kullanarak zarardan korunacak yolu seçmelidir.
Puanlama
6.2 tam puan 5
Örnek çözüm
Hadis, salgının yayılmaması için önlem almayı öğütlemektedir. Önlem almayan kişi ise hem kendisini hem de başkalarını tehlikeye atmakta, kaderi yanlış yorumlamaktadır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Musa (a.s.) · 11 puan
“Musa’nın annesine, ‘Onu emzir, başına bir şey gelmesinden korktuğun zaman onu denize (Nil’e) bırak, korkma, üzülme. Çünkü biz onu sana döndüreceğiz ve onu peygamberlerden kılacağız’ diye ilham ettik.”
“Musa, korku içinde etrafı gözetleyerek şehirden çıktı ve ‘Ey Rabbim! Beni bu zalim kavimden kurtar’ dedi.”
Hz. Musa’nın (a.s.) peygamberlikten önceki hayatını, ayetlerden ve bildiklerinizden yararlanarak ana hatlarıyla yazınız.
Hz. Musa’nın (a.s.) gönderildiği kavmi ve kendisine verilen kutsal kitabın adını yazınız.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
7.1 tam puan 9
Örnek çözüm
Hz. Musa, İsrailoğullarının Mısır’da baskı gördüğü bir dönemde doğmuştur. Annesi onu Allah’ın ilhamıyla Nil’e bırakmış, Firavun’un sarayında büyümüştür. Mısır’dan ayrılmak zorunda kalınca Medyen’e gitmiş, orada evlenip bir süre yaşamıştır. Mısır’a dönerken Tur Dağı yakınında peygamberlikle görevlendirilmiştir.
Puanlama
7.2 tam puan 2
Örnek çözüm
İsrailoğullarına gönderilmiştir; kendisine verilen kutsal kitap Tevrat’tır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Ayet el-Kürsi ve Anlamı · 11 puan
“Allah, kendisinden başka hiçbir ilah olmayandır. Diridir, kayyumdur. O’nu ne bir uyuklama tutabilir, ne de bir uyku. Göklerdeki her şey, yerdeki her şey O’nundur. İzni olmaksızın O’nun katında şefaatte bulunacak kimdir? O, kulların önlerindekileri ve arkalarındakileri (yaptıklarını ve yapacaklarını) bilir. Onlar O’nun ilminden, kendisinin dilediği kadarından başka bir şey kavrayamazlar. O’nun kürsüsü, bütün gökleri ve yeri kaplayıp kuşatmıştır. (O, göklere, yere, bütün evrene hükmetmektedir.) Gökleri ve yeri koruyup gözetmek O’na güç gelmez. O, yücedir, büyüktür.”
Ayette Allah’ın hangi özelliklerinin bildirildiğini dört örnekle yazınız.
Ayetin “O, kulların önlerindekileri ve arkalarındakileri bilir.” bölümünü kader inancıyla ilişkilendirerek açıklayınız.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
8.1 tam puan 5
Örnek çözüm
Allah birdir, O’ndan başka ilah yoktur. Diridir ve her şeyin varlığını devam ettirendir (kayyum). Uyuklamaz ve uyumaz. Göklerdeki ve yerdeki her şeyin sahibidir. Her şeyi bilir. Yerleri ve gökleri korumak O’na güç gelmez.
Puanlama
8.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Allah, geçmiş ve gelecekte olan her şeyi bilir. Kader, Allah’ın her şeyi bilmesi ve bir ölçüye göre belirlemesi olduğu için bu ifade kader inancının dayanaklarından biridir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İslam’ın Paylaşma ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem · 11 puan
Ayet 1
“Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren ve her başakta yüz tane bulunan bir tohum gibidir. Allah, dilediğine kat kat verir. Allah, lütfu geniş olandır, hakkıyla bilendir.”
Ayet 2
“Sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda harcamadıkça iyiliğe asla erişemezsiniz. Her ne harcarsanız Allah onu bilir.”
Ayet 1’deki tohum benzetmesinin paylaşma konusunda verdiği mesajı yorumlayınız.
Ayet 2’den hareketle paylaşmanın niteliğiyle ilgili iki çıkarım yazınız ve birini günlük hayattan bir örnekle gösteriniz.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
9.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Tohumun çok sayıda taneye dönüşmesi gibi, Allah yolunda yapılan harcamanın karşılığı ve bereketi kat kat artar. Paylaşmak malı azaltmaz, iyiliği büyütür.
Puanlama
9.2 tam puan 5
Örnek çözüm
Kişi yalnız ihtiyaç fazlasını değil, sevdiği şeylerden de paylaşmalıdır. Yapılan harcamayı Allah bildiği için niyet samimi olmalıdır. Örneğin bir öğrenci, çok sevdiği kitabı ihtiyacı olan arkadaşına verebilir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Örnek Kâğıt 1 · sonuç
0/ 100
Bu puan, işaretlediğin ölçütlerin toplamıdır. Gerçek sınavda puanlamayı öğretmenin yapar.
Kader ve Kaza İnancı · 1 soru
0 / 12 puan
İnsanın İradesi ve Kader · 1 soru
0 / 10 puan
Kaderle İlgili Kavramlar · 2 soru
0 / 23 puan
Kaderle İlgili Yanlış Anlayışlar · 2 soru
0 / 22 puan
Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Musa (a.s.) · 1 soru
0 / 11 puan
Ayet el-Kürsi ve Anlamı · 1 soru
0 / 11 puan
İslam’ın Paylaşma ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem · 1 soru
0 / 11 puan
Soru sayıları ve öğrenme çıktıları ÖDSGM’nin 8. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi yazılı konularından alındı. Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından örnek olarak hazırlandı. 8. sınıfta OYSS uygulanmaz; gerçek sınavın sorularını ve puanlarını okulunun zümresi belirler.
