8. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. dönem 1. yazılı · DKAB.8.1.2
İnsanın bilgisi, iradesi ve sorumluluğu ile kader arasındaki ilişkiyi örneklerle kurma.
Resmî öğrenme çıktısı
Kader İnancı · İnsanın İradesi ve Kader
DKAB.8.1.2. İnsanın ilmi, iradesi, sorumluluğu ile kader arasında ilişki kurar.
Çaba ve sonuç · 7 puan
Ayet 1
“İnsan için ancak çalıştığı vardır.”
Ayet 2
“De ki: ‘Hak, Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.’ (…)”
Ayetlerden hareketle insanın iradesi ile sorumluluğu arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Bu ayetleri günlük hayatta bir öğrencinin ders çalışma davranışıyla ilişkilendirerek bir örnek veriniz.
1.1 tam puan 4
Örnek çözüm
Allah insana seçme özgürlüğü ve irade vermiştir. İnsan iradesini kullanarak kendi seçimini yapar ve çalışmasının karşılığını görür; seçimleri kendisine ait olduğu için sonuçlarından da sorumludur.
Puanlama
1.2 tam puan 3
Örnek çözüm
Bir öğrenci sınava hazırlanmak için zamanını nasıl kullanacağını kendisi seçer. Çalışmayı seçerse emeğinin karşılığını alır; ihmal ederse sonuçlarının sorumluluğunu başkasına yükleyemez.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Bilmek ve zorlamak · 8 puan
Bir meteoroloji uzmanı, verilere bakarak yarın yağmur yağacağını söylemiş ve yağmur da yağmıştır. Sınıfta bu örnek tartışılırken Elif şu değerlendirmeyi yapmıştır: “Uzmanın önceden bilmesi yağmuru o yağdırmış demek değildir. Elbette Allah’ın ilmi insanın bilgisiyle kıyaslanamaz; ama bilmenin zorlamak anlamına gelmediğini kavramak için bu örnek işimize yarayabilir.”
Elif’in değerlendirmesinden hareketle Allah’ın her şeyi önceden bilmesinin insanın iradesini ortadan kaldırmadığını açıklayınız.
Yaşamda insanın seçiminin dışında kalan ve seçimine bağlı olan birer durum yazarak aralarındaki farkı sorumluluk açısından açıklayınız.
2.1 tam puan 4
Örnek çözüm
Allah, insanın neyi seçeceğini önceden bilir; ancak bu bilgi insanı o seçimi yapmaya zorlamaz. İnsan yine kendi iradesiyle karar verir ve bu nedenle yaptıklarından sorumludur.
Puanlama
2.2 tam puan 4
Örnek çözüm
İnsanın doğduğu yer ya da annesi ve babası seçimine bağlı değildir. Arkadaş seçimi ya da dürüst davranması ise seçimine bağlıdır. İnsan yalnızca iradesiyle yapabileceği şeylerden sorumlu tutulur.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Üç kişinin durumu · 8 puan
Önermeleri dinî sorumluluk açısından değerlendirerek hangisinde kişinin sorumlu olduğunu gerekçesiyle yazınız.
Dinî sorumluluğun temel şartları olarak aklın ve iradenin önemini kısaca açıklayınız.
3.1 tam puan 6
Örnek çözüm
I. önermedeki kişi sorumludur; çünkü aklı ve iradesiyle bilerek yanlış bir tercih yapmıştır. II. önermedeki kişinin aklı yerinde değildir, III. önermedeki durum ise öğrencinin iradesi dışında gerçekleşmiştir.
Puanlama
3.2 tam puan 2
Örnek çözüm
Akıl, doğruyu yanlıştan ayırmayı sağlar. İrade ise seçim yapmayı mümkün kılar. Bu ikisi olmadan insan yaptıklarının sorumluluğunu taşıyamaz.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (4-8. Sınıflar) Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).
Ücretsiz ön görüşme
Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp
