12. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · 1. dönem 1. yazılı · 1.2

12. Sınıf T.c. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1. Yazılı: 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti’nin Durumu Soruları

II. Meşrutiyet, İttihat ve Terakki, Balkan Savaşları ve ekonomik sorunlar üzerinden Osmanlı Devleti’ni çözümleme.

Resmî öğrenme çıktısı

1. Ünite: 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya

1.2. 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti’nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu analiz eder.

1. soru

1908’e giden yol · 8 puan

1877’de açılıp 1878’de kapatılan meclis, otuz yıl boyunca toplanmadı. Bu dönemde yönetime muhalif aydınlar ve askerî okul öğrencileri örgütlendi; İttihat ve Terakki Cemiyeti, özellikle Makedonya’daki subaylar arasında güç kazandı. 1908’de Rumeli’de başlayan ayaklanmaların ardından II. Abdülhamit meşrutiyeti yeniden ilan etti.

1.14 puan
II. Meşrutiyet’i hazırlayan gelişmeleri fikrî ve siyasi açıdan birer örnekle açıklayınız.
1.24 puan
Meşrutiyetin Rumeli’deki subayların girişimiyle ilan edilmesinin Osmanlı siyasetinde ordu-siyaset ilişkisine etkisini değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Fikrî: Hürriyet ve meşrutiyet düşüncesinin aydınlar ve okullar arasında yayılması. Siyasi: Meclisin uzun süre kapalı kalması, muhalefetin İttihat ve Terakki etrafında örgütlenmesi ve Rumeli’deki ayaklanmalar.

Puanlama

Fikrî gelişme örneği2 puan
Siyasi gelişme örneği2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Ordu, siyasette belirleyici bir güç hâline gelmiştir. 31 Mart Olayı, Hareket Ordusu ve 1913 Bâb-ı Âli Baskını gibi gelişmeler de ordunun siyasete karışmasının devam ettiğini gösterir; bu da istikrarı zayıflatmıştır.

Puanlama

Ordunun siyasette güç kazanması2 puan
Dönemden bir örnekle değerlendirme2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Rumeli’nin kaybı · 8 puan

1912-1913 Balkan Savaşları sonunda Osmanlı Devleti, Rumeli’deki topraklarının büyük bölümünü kaybetti. Edirne, İkinci Balkan Savaşı sırasında geri alındı. Yüz binlerce Müslüman, kaybedilen bölgelerden Anadolu ve İstanbul’a göç etti.

2.14 puan
Balkan Savaşları’nın Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğüne ve nüfus yapısına etkisini açıklayınız.
2.24 puan
Bu savaşların Osmanlıcılık düşüncesi ile Türkçülük düşüncesi üzerindeki etkisini analiz ediniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Devletin Avrupa’daki toprakları Meriç’e kadar gerilemiştir. Gayrimüslim nüfusun yoğun olduğu topraklar kaybedilmiş, göçlerle Anadolu’daki Müslüman nüfusun oranı artmıştır.

Puanlama

Toprak kaybı ve sınırın gerilemesi2 puan
Göç ve nüfus yapısındaki değişim2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Balkan milletlerinin ayrılması Osmanlıcılığın toplumu bir arada tutamayacağını göstermiştir. Bunun yanında Rumeli’nin kaybı ve Anadolu’nun önem kazanması Türkçülük düşüncesini güçlendirmiştir.

Puanlama

Osmanlıcılığın zayıflaması2 puan
Türkçülüğün güçlenmesi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Ekonomik bağımlılık · 8 puan

Kaynak A

Avrupa devletlerine tanınan kapitülasyonlar nedeniyle yabancı tüccarlar düşük gümrük ödüyor ve vergi konusunda önemli ayrıcalıklardan yararlanıyordu.

Kaynak B

Borçlarını ödeyemeyen Osmanlı Devleti’nde 1881’de Düyun-ı Umumiye İdaresi kuruldu. Bazı vergi gelirleri, alacaklıların temsilcilerinin yönettiği bu idare tarafından toplanmaya başlandı.

3.14 puan
Kaynak A’daki uygulamanın yerli sanayi üzerindeki etkisini açıklayınız.
3.24 puan
Kaynak B’deki uygulamayı devletin egemenliği ve bağımsızlığı açısından değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Ucuz yabancı mallar ülkeye rahatça girdiği için yerli üretici rekabet edememiştir. Yerli sanayi gelişememiş ve Osmanlı Devleti açık pazar konumuna gelmiştir.

Puanlama

Yerli üreticinin rekabet edememesi2 puan
Sanayinin gelişememesi ya da açık pazar olma2 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Devletin kendi vergilerini toplama yetkisinin bir kısmı yabancıların denetimine girmiştir. Bu durum mali bağımsızlığı zedelemiş, siyasi egemenliği de sınırlamıştır.

Puanlama

Vergi toplama yetkisinin yabancı denetimine girmesi2 puan
Bağımsızlığın zedelendiği değerlendirmesi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Örnek Kâğıt 1: 2 soru Örnek Kâğıt 2: 1 soru Örnek Kâğıt 3: 1 soru Örnek Kâğıt 4: 2 soru Örnek Kâğıt 5: 1 soru Örnek Kâğıt 6: 2 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp