12. Sınıf T.c. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Örnek Kâğıt 3

1906’daki cemiyet, meşrutiyet ve hürriyet isteyen muhalif hareketin parçasıdır. 1909’da ise meşrutiyet yönetimine karşı başlatılan ayaklanmanın bastırılmasında görev alınmıştır; bu da meşrutiyetin korunmasıyla ilişkilidir.

Birlik kurma ve yerel halkı örgütleme konusunda deneyim kazanmıştır. Balkanlardaki büyük toprak kaybı, gerçekçi bir bakışla vatan topraklarının korunması gerektiği düşüncesini güçlendirmiştir.

Ucuz yabancı mallar ülkeye rahatça girdiği için yerli üretici rekabet edememiştir. Yerli sanayi gelişememiş ve Osmanlı Devleti açık pazar konumuna gelmiştir.

Devletin kendi vergilerini toplama yetkisinin bir kısmı yabancıların denetimine girmiştir. Bu durum mali bağımsızlığı zedelemiş, siyasi egemenliği de sınırlamıştır.

Ekonomik: Tarımda çalışacak erkek kalmaması nedeniyle üretim düşmüş, kıtlık yaşanmıştır. Sosyal: Salgın hastalıklar yayılmış, aileler yakınlarını kaybetmiş ya da haber alamamıştır.

Çalışma çağındaki erkek nüfus büyük ölçüde azalmış, kadınların üretimdeki yükü artmıştır. Bitkin bir halk, işgallere karşı da mücadele etmek zorunda kalmış; Millî Mücadele ağır koşullarda örgütlenmiştir.

Yenilen devletler toprak kaybetmiş ve orduları sınırlandırılmıştır. Antlaşmalar ağır şartlar içermiş, yenilenlerin görüşleri yeterince dikkate alınmadan hazırlanmıştır.

Avrupa’nın siyasi haritası değişmiş, imparatorluklar yıkılmış ve yeni devletler kurulmuştur. Galip devletler gücünü artırmış; ancak yenilenlerde özellikle Almanya’da oluşan intikam duygusu kalıcı barışı zorlaştırmıştır.

Hükümet, galip devletlerle uzlaşarak devleti koruyabileceğini düşünmüş; bağımsızlığı riske atan uygulamalara direnememiştir. Mustafa Kemal ve halk ise işgalleri bağımsızlığa yönelik tehdit görerek direnme yolunu seçmiştir.

Yerel direnişlerin millî bir örgütlenme altında toplanması ve tek bir merkezden yönetilmesi ihtiyacı doğmuştur.

Yunan işgali halkın tepkisini büyütmüş, direniş ihtiyacını acil hâle getirmiştir. Hükümetin yetersiz kaldığı Batı Anadolu’da silahlı Kuvay-ı Millîye birlikleri kurularak düzenli olmayan bir direniş başlamıştır.

Raporun İtilaf Devletleri’nin yer aldığı bir incelemeden çıkması ve olaylarda Yunan tarafını sorumlu bulması, işgalin gerekçesini zayıflatmış; Türk direnişinin haklılığını uluslararası düzeyde destekleyen bir belge olarak değerlendirilmiştir.