12. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · 1. dönem 1. yazılı · 1.4

12. Sınıf T.c. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1. Yazılı: I. Dünya Savaşı’nın Sonuçları Soruları

Mondros, Wilson İlkeleri, Paris Barış Konferansı ve barış antlaşmalarının Osmanlı Devleti ve Batılı devletler açısından değerlendirilmesi.

Resmî öğrenme çıktısı

1. Ünite: 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya

1.4. I. Dünya Savaşı’nın sonuçlarını Osmanlı Devleti ve Batılı devletler açısından değerlendirir.

1. soru

İlkeler ve uygulamalar · 8 puan

Wilson İlkeleri’nden (Ocak 1918)

Barış görüşmeleri açık yapılacak, gizli antlaşmalara son verilecektir. Osmanlı Devleti’nin Türk kesimine kesin egemenlik tanınacak, diğer milletlere kendi kendilerini geliştirme imkânı sağlanacaktır.

Mondros sonrası uygulamalar (1918-1919)

Musul, İskenderun, Antep, Maraş, Urfa ve Adana işgal edildi. Mayıs 1919’da Yunan birlikleri İzmir’e çıktı.

1.14 puan
İki kaynak arasındaki çelişkiyi açıklayınız.
1.24 puan
Mondros’un hangi tür hükümlerinin bu işgallere imkân verdiğini açıklayarak Osmanlı Devleti açısından doğurduğu sonucu değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Wilson İlkeleri, Türk nüfusun yoğun olduğu bölgelerde egemenlik tanınacağını belirtmesine rağmen İtilaf Devletleri Türklerin yoğun yaşadığı bölgeleri işgal etmiştir; dolayısıyla uygulama ilkelerle çelişmiştir.

Puanlama

Türk egemenliği ilkesini belirtme2 puan
Türk nüfuslu bölgelerin işgaliyle çelişkiyi kurma2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

“Güvenliğin tehdit edilmesi” ve “karışıklık çıkması” gibi belirsiz hükümler, işgalleri meşru göstermek için kullanılmıştır. Sonuç olarak Osmanlı Devleti fiilen bağımsızlığını yitirme noktasına gelmiş, millet kendi direnişine yönelmiştir.

Puanlama

Belirsiz hükümleri belirtme2 puan
Bağımsızlığın tehlikesi ya da direnişe yönelme2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Paris’ten çıkan düzen · 8 puan

1919’da başlayan Paris Barış Konferansı’nın ardından İttifak Devletleri ile aşağıdaki antlaşmalar imzalandı.

İttifak Devletleri ile yapılan antlaşmalar
Devlet	Antlaşma	Bazı hükümler
Almanya	Versay (1919)	Savaş sorumluluğunu kabul etti, tazminat ödemeyi üstlendi, sömürgelerini kaybetti, ordusu sınırlandı; Alsas-Loren Fransa’ya verildi.
Avusturya	Saint-Germain (1919)	Macaristan’dan ayrıldı, toprak verdi, ordusu sınırlandı.
Bulgaristan	Neuilly (1919)	Ege’ye çıkışını kaybetti, tazminat ödedi, ordusu sınırlandı.
Macaristan	Trianon (1920)	Geniş topraklarını kaybetti, ordusu sınırlandı.

2.14 puan
Tablodaki antlaşmaların iki ortak özelliğini yazınız.
2.24 puan
Bu antlaşmaların Batılı devletler ve kalıcı barış açısından sonuçlarını değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Yenilen devletler toprak kaybetmiş ve orduları sınırlandırılmıştır. Antlaşmalar ağır şartlar içermiş, yenilenlerin görüşleri yeterince dikkate alınmadan hazırlanmıştır.

Puanlama

Toprak kaybı2 puan
Orduların sınırlandırılması ya da ağır şartlar2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Avrupa’nın siyasi haritası değişmiş, imparatorluklar yıkılmış ve yeni devletler kurulmuştur. Galip devletler gücünü artırmış; ancak yenilenlerde özellikle Almanya’da oluşan intikam duygusu kalıcı barışı zorlaştırmıştır.

Puanlama

Harita değişimi ya da imparatorlukların yıkılması2 puan
Ağır şartların kalıcı barışı zorlaştırması2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Ateşkes karşısındaki tutumlar · 9 puan

İstanbul Hükûmeti

Ateşkesi imzalayan hükümet, şartları uygulamaya koydu; hükümetler işgal karşısında silahlı direnişe yönelmedi.

Mustafa Kemal

Yıldırım Orduları Grubu Komutanı olarak, İngilizlerin İskenderun’a asker çıkarma isteğine karşı çıktı ve bu konuda sadrazam ile yazıştı. Görevinin sona ermesinin ardından Kasım 1918’de İstanbul’a döndü.

Halk

Halk mitingler yaptı, bölgesel cemiyetler kurdu ve işgal edilen yerlerde silahlı direnişe başladı.

3.16 puan
Üç tarafın tutumlarını “bağımsızlık” kavramı açısından karşılaştırınız.
3.23 puan
Halkın tepkisinin dağınık yapısının hangi ihtiyacı doğurduğunu yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 6

Örnek çözüm

Hükümet, galip devletlerle uzlaşarak devleti koruyabileceğini düşünmüş; bağımsızlığı riske atan uygulamalara direnememiştir. Mustafa Kemal ve halk ise işgalleri bağımsızlığa yönelik tehdit görerek direnme yolunu seçmiştir.

Puanlama

Hükümetin uzlaşmacı tutumu2 puan
Mustafa Kemal’in tutumu2 puan
Halkın tutumu2 puan

3.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Yerel direnişlerin millî bir örgütlenme altında toplanması ve tek bir merkezden yönetilmesi ihtiyacı doğmuştur.

Puanlama

Yerel direnişlerin birleştirilmesi2 puan
Tek merkezden yönetilme1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Örnek Kâğıt 1: 1 soru Örnek Kâğıt 2: 1 soru Örnek Kâğıt 3: 2 soru Örnek Kâğıt 4: 2 soru Örnek Kâğıt 5: 1 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp