12. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · 1. dönem 1. yazılı · 1.3

12. Sınıf T.c. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1. Yazılı: I. Dünya Savaşı Sürecinde Osmanlı Devleti Soruları

Savaşa giriş gerekçeleri, cepheler, Mustafa Kemal’in görevleri, cephe gerisinde halkın durumu ve 1917’deki gelişmeler.

Resmî öğrenme çıktısı

1. Ünite: 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya

1.3. I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti’nin durumunu siyasi, askerî ve sosyal açılardan analiz eder.

1. soru

Savaşa giriş kararı · 8 puan

Avrupa’da savaş başladığında Osmanlı Devleti, Trablusgarp ve Balkan Savaşları’ndan yeni çıkmış, siyasi ve ekonomik olarak yorgundu. İngiltere’nin ve Fransa’nın ittifak önerilerine sıcak bakmaması üzerine Ağustos 1914’te Almanya ile gizli bir ittifak yapıldı. İngiltere’nin Osmanlı Devleti’nin siparişini verdiği iki savaş gemisine el koyması ve Almanya’ya ait iki geminin Osmanlı donanmasına katılması, gerginliği artırdı. Bu gemilerin Karadeniz’de Rus limanlarını bombalamasıyla Osmanlı Devleti savaşa girmiş oldu.

  1. 1.14 puan

    Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesinin iki gerekçesini yazınız.

  2. 1.24 puan

    Metindeki bilgilerden hareketle kararın Osmanlı Devleti’nin koşulları açısından taşıdığı riski değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Siyasi yalnızlıktan kurtulmak ve güçlü bir müttefik bulmak. Kaybedilen toprakları geri almak ve kapitülasyonlardan, ekonomik baskılardan kurtulmak.

Puanlama

  • Yalnızlıktan kurtulma ya da müttefik bulma2 puan
  • Kayıp toprakları alma ya da ekonomik kurtuluş2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Yeni savaşlardan çıkan devlet, asker, para ve ulaşım bakımından hazırlıksızdı. Çok cepheli bir savaşa girmek insan ve ekonomi kaynaklarını tüketecek, yenilgi hâlinde de devletin varlığını tehlikeye atacaktı.

Puanlama

  • Devletin hazırlıksızlığını belirtme2 puan
  • Kaynak tükenmesi ya da devletin varlığı riski2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Cephelerden üç kesit · 7 puan

Üç cephe gelişmesi
OlayYer ve yılBilgi
Kut’ül-AmâreIrak, 1916Halil Paşa komutasındaki birlikler İngiliz birliklerini kuşattı; General Townshend teslim oldu.
Medine MüdafaasıHicaz, 1916-1919Fahreddin Paşa, savaşın sonuna kadar şehri savundu ve ateşkesten sonra da bir süre teslim olmadı.
Kafkas İslam OrdusuAzerbaycan, 1918Nuri Paşa komutasındaki ordu, Eylül 1918’de Bakü’yü aldı.
  1. 2.14 puan

    Olaylardan hangisinin Osmanlı Devleti’nin sınırları dışında yapılan bir harekât olduğunu gerekçesiyle belirtiniz ve amacını yazınız.

  2. 2.23 puan

    Kut’ül-Amâre ve Medine Müdafaası’nın moral üstünlük ve kararlılık açısından ortak önemini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Kafkas İslam Ordusu’nun harekâtı. Bakü, Osmanlı sınırları dışındaydı; amaç, Azerbaycan Türklerine yardım etmek ve Kafkasya’daki Türk ve Müslüman varlığını korumaktı.

Puanlama

  • Kafkas İslam Ordusu’nu belirleme2 puan
  • Azerbaycan’a yardım amacını yazma2 puan

2.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Her iki gelişme de güç koşullara rağmen elde edilen askerî dayanıklılığı gösterir. Kut’ül-Amâre büyük bir başarıyla, Medine ise uzun süren kararlı bir savunmayla moral kazandırmıştır.

Puanlama

  • Güç koşullarda dayanıklılık2 puan
  • Moral kazandırma1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Cephe gerisindeki Anadolu · 8 puan

“Köyümüzde yetmiş hane vardı; tarlaya çıkacak erkek kalmadı. Çekirge ve kıtlık yetmezmiş gibi tifüs de köye düştü. Aile bir ekmeği paylaşamıyor. Askere giden üç kardeşten kimse mektup alamıyor, kimi şehit düştü diye haber geldi.”

Kurgusal bir mektup: dönemin koşullarını anlatmak için yazılmıştır.
  1. 3.14 puan

    Metinden savaş sırasında Anadolu’da halkın yaşadığı sıkıntıları sosyal ve ekonomik açıdan birer örnekle yazınız.

  2. 3.24 puan

    Bu koşulların Anadolu’nun nüfus yapısına uzun dönemli etkisini ve savaştan sonraki yıllara yansımasını yorumlayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Ekonomik: Tarımda çalışacak erkek kalmaması nedeniyle üretim düşmüş, kıtlık yaşanmıştır. Sosyal: Salgın hastalıklar yayılmış, aileler yakınlarını kaybetmiş ya da haber alamamıştır.

Puanlama

  • Ekonomik sıkıntı örneği2 puan
  • Sosyal sıkıntı örneği2 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Çalışma çağındaki erkek nüfus büyük ölçüde azalmış, kadınların üretimdeki yükü artmıştır. Bitkin bir halk, işgallere karşı da mücadele etmek zorunda kalmış; Millî Mücadele ağır koşullarda örgütlenmiştir.

Puanlama

  • Erkek nüfus azalması ya da kadının artan yükü2 puan
  • Millî Mücadele’nin ağır koşullarıyla ilişkilendirme2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

4. soru

1917’nin iki gelişmesi · 8 puan

Gelişme A

Rusya’da 1917’de çıkan ihtilalden sonra Bolşevikler yönetimi aldı. Rusya savaştan çekildi; 1918 başında Almanya ve müttefikleriyle Brest-Litovsk Antlaşması’nı imzaladı.

Gelişme B

Amerika Birleşik Devletleri, Nisan 1917’de Almanya’ya savaş ilan ederek İtilaf Devletleri’nin yanında savaşa girdi.

  1. 4.14 puan

    Gelişme A’nın Kafkas Cephesi ve İtilaf Devletleri’nin savaş planları üzerindeki etkisini açıklayınız.

  2. 4.24 puan

    Gelişme B’nin savaşın sonucu üzerindeki etkisini değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

4.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Rusya’nın çekilmesiyle Kafkas Cephesi’nde Osmanlı Devleti rahatlamış, Kars, Ardahan ve Batum’u geri almıştır. Bolşevikler gizli antlaşmaları açıklamış, İtilaf Devletleri’nin paylaşım planları ortaya çıkmıştır.

Puanlama

  • Kafkas Cephesi’nde rahatlama ya da Kars, Ardahan, Batum’un alınması2 puan
  • Gizli antlaşmaların açıklanması2 puan

4.2 tam puan 4

Örnek çözüm

ABD’nin taze asker, silah ve ekonomik gücü İtilaf Devletleri’ne güçlü bir destek sağlamış, Rusya’nın çekilmesiyle doğan boşluğu kapatmıştır. Bu, savaşın İtilaf Devletleri lehine sonuçlanmasını hızlandırmıştır.

Puanlama

  • ABD’nin askerî ve ekonomik katkısı2 puan
  • Savaşın İtilaf lehine sonuçlanması2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

5. soru

Üç cephede bir komutan · 6 puan

Mustafa Kemal’in Birinci Dünya Savaşı’ndaki görevleri
CepheBilgi
Çanakkale (1915)Conkbayırı, Anafartalar ve Arıburnu’nda görev yaptı.
Kafkas (1916)Muş ve Bitlis’i Rus işgalinden kurtardı.
Suriye (1917-1918)7. Ordu Komutanı olarak görev aldı, Halep’in kuzeyinde savunma hattı kurdu.
  1. 5.14 puan

    Tablodaki görevlerden hareketle Mustafa Kemal’in savaş sonunda Türk milleti gözünde neden güvenilir bir lider adayı hâline geldiğini iki gerekçeyle açıklayınız.

  2. 5.22 puan

    Çanakkale Cephesi’nde görev yapan Mustafa Kemal dışındaki iki Osmanlı komutanının adını yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

5.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Çanakkale’de kazanılan başarılar ona ün ve saygınlık getirmiştir. Farklı cephelerde kazandığı deneyim, savaşın kötü gittiği dönemlerde bile başarı elde edebilmesi ve vatan toprağını savunması, ona duyulan güveni artırmıştır.

Puanlama

  • Çanakkale başarısını gerekçe gösterme2 puan
  • Muş-Bitlis ya da Suriye’deki başarıyla ikinci gerekçe2 puan

5.2 tam puan 2

Örnek çözüm

Esat Paşa, Vehip Paşa, Cevat Paşa, Halil Sami Bey, Şefik Aker gibi komutanlardan ikisi yazılabilir.

Puanlama

  • Birinci komutan1 puan
  • İkinci komutan1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Örnek Kâğıt 1: 1 soruÖrnek Kâğıt 2: 1 soruÖrnek Kâğıt 3: 1 soruÖrnek Kâğıt 4: 1 soruÖrnek Kâğıt 5: 2 soruÖrnek Kâğıt 6: 2 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

  1. 1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
  2. 2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
  3. 3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp

Formu kim dolduruyor?

Bilgilerin yalnızca bu görüşme için kullanılır.

WhatsApp ile yazın
+904326060226