12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Örnek Kâğıt 2

Proteinlerin yapısında kükürt bulunur, DNA’da bulunmaz. DNA’nın yapısında fosfor bulunur; faj proteinlerinde ise bulunmaz. Bu sayede ³⁵S yalnızca proteini, ³²P yalnızca DNA’yı izlemeyi sağlar.

³²P bakterilerle çökmüş, ³⁵S sıvıda kalmıştır. Bu durum fajın bakteriye DNA’sını aktardığını, protein kılıfın dışarıda kaldığını gösterir. Yeni fajlar bu DNA’yı kullanarak oluştuğu için kalıtım materyalinin protein değil, DNA olduğu desteklenmiştir.

• I: mRNA. DNA’daki kalıtsal bilginin kopyasını ribozoma taşır.
• II: rRNA. Proteinlerle birlikte ribozomun yapısına katılır.
• III: tRNA. Amino asitleri sitoplazmadan ribozoma taşır.

Plan, DNA’ya karşılık gelir. DNA çekirdekte kalarak korunur ve kalıtsal bilgi zarar görmez. Bilgi, kopyası olan RNA üzerinden sitoplazmaya taşınır; gerektiğinde çok sayıda kopya yapılabilir.

X fosfat, Y beş karbonlu şeker, Z organik bazdır. 1 numaralı bağ ester bağı, 2 numaralı bağ glikozit bağıdır. Y, DNA’da deoksiriboz, RNA’da ribozdur.

Pürinler adenin ve guanin; pirimidinler timin, sitozin ve urasildir. Çift zincirde her A’nın karşısına T, her G’nin karşısına C geldiği için A + G = T + C olur. Her basamakta bir pürin ile bir pirimidin eşleştiği için sarmalın genişliği boyunca sabit kalır.

E. coli: 4 600 000 ÷ 4300 ≈ 1070 baz çifti. İnsan: 3 000 000 000 ÷ 20 000 = 150 000 baz çifti. İnsan genomu çok daha büyük olduğu hâlde gen sayısı aynı oranda artmamıştır. Bu durum insan genomunda genler arasında ve gen içinde protein bilgisi taşımayan bölgelerin çok daha fazla olduğunu gösterir.

Bakteride DNA sitoplazmada, halkasal ve tektir. İnsanda DNA çekirdek zarıyla çevrili çekirdekte, doğrusal ve çok sayıdadır. Ökaryotlarda DNA histon proteinlerine sarılarak kromatini oluşturur; bakterilerde ise böyle bir histon-kromatin düzeni bulunmaz.

Sıra: II, I, III, IV. I. olayda DNA polimeraz, II. olayda helikaz, III. olayda DNA ligaz görev alır.

Ligaz çalışmadığında yeni oluşan parçalar birleşemez, yeni zincirler kesintili kalır. Eşlenme sonunda her DNA molekülünde biri eski, biri yeni olmak üzere iki zincir bulunur; eski zincir korunduğu için eşlenme yarı korunumlu olarak adlandırılır.

Üç kuşak sonunda 2³ = 8 DNA oluşur. Yeni sentezlenen kısım 8 − 1 = 7 DNA’ya eşittir; alınan nükleotit 7 × 2000 = 14 000’dir. Molekülde A = 400, G = C = (2000 − 800) ÷ 2 = 600’dür. Alınan adenin 7 × 400 = 2800, guanin 7 × 600 = 4200’dür.

8 DNA’da toplam 16 zincir vardır; 2’si eskidir, yeni zincir sayısı 14’tür. Her zincirde 1000 nükleotit ve 999 fosfodiester bağı bulunduğu için kurulan bağ 14 × 999 = 13 986’dır. Eski iki zincir ayrı ayrı iki DNA molekülünde bulunur.