Maarif Modeli'nde Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi Nedir?
Son güncelleme: 7 Temmuz 2026· 16 dk okuma
Kısa Cevap: Maarif Modeli'nde Erdem-Değer-Eylem (EDE) çerçevesi; eylem → değer → erdem zinciriyle değerleri derslere kaynaşık işleyen programlar arası bileşendir. Ayrı değerler dersi yok; okulda senaryo ve proje, YKS'de paragraf ve bağlam sorusu olarak karşına çıkar. Beş adım:
- Haftalık değer hedefi — çatı veya alt değer seç
- Değer–eylem zinciri — üç gözlemlenebilir davranış yaz
- Paragraf pratiği — en az 10 etik/değer metni sorusu
- Okul → YKS defteri — proje geri bildirimini etiketle
- Deneme analizi — değer bağlamı yanlışları ayır
Maarif Modeli'nde Erdem-Değer-Eylem çerçevesi nedir? Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğrenciyi yalnızca bilgiyle değil; erdemli insan, huzurlu aile ve toplum ile yaşanabilir çevre hedefleriyle yetiştirmeyi amaçlar.
Bu rehberde EDE çerçevesinin tanımı, erdem–değer–eylem farkı, çatı değerler, 20 değer tam listesi, programlar arası bileşenler, değer eğitimi yöntemleri, okul uygulaması, YKS yansıması, çalışma planı ve kontrol listesini bulacaksın. Değerler eğitiminin sınav boyutunu görmek için Maarif değerler eğitimi ve bilim etiği rehberine, genel Maarif çerçeve için Maarif Modeli YKS etkisi rehberine bak. Kısa cevap: EDE = eylemle başlayan, değere dönüşen, erdemle tamamlanan değerler zinciridir.
Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi Nedir?
Erdem-Değer-Eylem (EDE) çerçevesi; Maarif Modeli'nin programlar arası bileşenlerinden biridir. Değerler ayrı bir ders olarak değil; fen, sosyal bilimler, Türk dili, din kültürü ve felsefe kazanımlarına kaynaşık işlenir.
MEB tanımına göre erdem, eğitim-öğretim sonucunda kişiye kazandırılması hedeflenen kişiliğin güçlü yanlarıdır. Değer, bu erdemlere ulaşmada rehberlik eden içselleştirilmiş ilke ve tutumlardır. Eylem ise değerin gözlemlenebilir davranışa dönüşmesidir.
Modelin nihai hedefi; eylemlerden değerlere, değerlerden erdemli insana, erdemli insandan Huzurlu Aile ve Toplum ile Yaşanabilir Çevrede Huzurlu İnsan vizyonuna ulaşmaktır.
Resmî çerçeve: MEB Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve programlar arası bileşenler.
Maarif EDE Yaklaşımı
Maarif'te değerler dikey hiyerarşi yerine birikimli işlenir. Sınıf seviyesi yükseldikçe aynı değer daha derin senaryo, proje ve tartışmayla tekrar karşına çıkar. Drama, rol oynama, örnek olay ve eğitsel oyun gibi yöntemlerle değerin içselleştirilmesi hedeflenir.
Okul sınavlarında açık uçlu ve gerekçeli sorular artar. Maarif açık uçlu sorular rehberi bu geçişi anlatır. YKS formatı çoktan seçmeli kalır; fakat paragraf ve bağlam sorularında değer vurgusu güçlenir.
Beceri temelli çalışma alışkanlığı için Maarif beceri temelli ders çalışma rehberine bak.
Programlar Arası Bileşenler Tablosu
Maarif programlar arası bileşenler nelerdir? EDE çerçevesi tek başına değil; sosyal-duygusal öğrenme, okuryazarlık ve süreç bileşenleriyle birlikte öğretim programının tamamlayıcı parçalarını oluşturur.
| Bileşen | Ne İfade Eder? | EDE ile İlişki | Okul Çıkışı | YKS / İç Link |
|---|---|---|---|---|
| Erdem-Değer-Eylem | Millî ve manevi değerlerin kaynaşık işlenmesi | Bu rehberin ana konusu | Drama, proje, tartışma | Paragraf, etik metin |
| Sosyal-duygusal öğrenme | Benlik, iletişim, empati, uyum becerileri | Değer içselleştirmeyi destekler | Grup çalışması, öz farkındalık | Motivasyon, paragraf |
| Okuryazarlık becerileri | Bilgi, dijital, veri, sürdürülebilirlik okuryazarlığı | Değer eylemini bilgiyle birleştirir | Araştırma, sunum | TYT paragraf, fen grafik |
| Süreç odaklı yapı | Biçimlendirici değerlendirme, rubrik, portfolyo | Eylem gözlemi ve geri bildirim | Öz değerlendirme, revizyon | Süreç odaklı değerlendirme |
| Disiplinler arası köprü | Değer + fen + sosyal birleşimi | EDE senaryolarını çok alanlı yapar | Proje, kavram haritası | Disiplinler arası öğrenme |
| Beceri temelli öğretim | Kazanım ve uygulama odaklı ders | Değer ezber değil eylemle ölçülür | Simülasyon, senaryo | Beceri temelli çalışma |
EDE'yi anlamak için diğer programlar arası bileşenleri de birlikte oku; okul notu ve YKS becerisi bu bütünün parçalarıdır.
Erdem, Değer ve Eylem Fark Tablosu
Erdem değer eylem farkı nedir? Üç kavram birbirinin yerine kullanılmaz. Aşağıdaki tablo somut örnekle zinciri gösterir.
| Kavram | Tanım | Örnek | Okul Çıkışı | YKS Yansıması |
|---|---|---|---|---|
| Eylem | Gözlemlenebilir davranış | Sınıfta sıra paylaşımında hakkını geri çekmek | Proje, drama, uygulama | Paragraf senaryosu |
| Değer | İlke, tutum, içselleştirilmiş norm | Adalet — herkese eşit davranma bilinci | Tartışma, gerekçe yazma | Etik ikilem metni |
| Erdem | Değerlerin kişilikte yerleşmiş hali | Adil ve ölçülü birey olma | Portfolyo, öz değerlendirme | Felsefe, paragraf ana fikir |
| Zincir yönü | Eylem → Değer → Erdem | Tekrarlayan adil eylem adalet değerini güçlendirir | Birikimli müfredat | Bağlam soruları |
| Maarif hedefi | Erdemli insan yetiştirmek | Sorumlu, saygılı, adil birey | Programlar arası bileşen | TYT genel kültür |
| Ölçüm farkı | Okul süreç odaklı; YKS ürün odaklı | Rubrik vs çoktan seçmeli | Süreç puanı + geri bildirim | Net ve paragraf hızı |
Üç Hedef Tablosu
EDE çerçevesindeki 20 değer, üç hedef alanına dağılır. Her alan farklı yaşam boyutunu güçlendirir.
| Hedef Alanı | Ne İfade Eder? | Örnek Değerler | Okul Etkinliği | YKS Bağlantısı |
|---|---|---|---|---|
| Huzurlu İnsan | Kişisel tekâmül, öz disiplin | Tasarruf, sabır, çalışkanlık, sağlıklı yaşam | Öz değerlendirme, plan | Motivasyon, paragraf |
| Huzurlu Aile ve Toplum | Sosyal uyum, ilişki kalitesi | Sevgi, dürüstlük, vatanseverlik, aile bütünlüğü | Tartışma, drama | TYT Sosyal, paragraf |
| Yaşanabilir Çevre | Fiziksel çevreyle uyum | Temizlik, duyarlılık, merhamet, estetik | Proje, çevre etkinliği | Coğrafya, fen, yeşil kimya |
| Çatı değerler | Tüm alanları birleştiren omurga | Saygı, sorumluluk, adalet | Her ders kazanımı | Etik paragraf, felsefe |
Çatı Değerler Tablosu
Maarif çatı değerler nelerdir? Saygı, sorumluluk ve adalet; diğer değerlerle en çok kesişen üç temel yapıdır.
| Çatı Değer | Kapsam | Okul Örneği | Eylem Göstergesi | YKS Çıkışı |
|---|---|---|---|---|
| Saygı | İnsan onuru, farklılık, hak | Sınıf tartışmasında dinleme | Karşı görüşe sabırla cevap | Paragraf, din kültürü |
| Sorumluluk | Görev, sonuç sahiplenme | Grup projesinde rol alma | Deadline ve kalite takibi | Fen bağlam, paragraf |
| Adalet | Eşitlik, hakkaniyet, liyakat | Kaynak paylaşımında tarafsızlık | Ön yargısız değerlendirme | Felsefe, etik metin |
Çatı Değer Alt Bileşen Tablosu
Saygı, sorumluluk ve adalet maarif çatı değerlerinin altında gözlemlenebilir eylem göstergeleri bulunur. MEB süreç bileşenlerinden sadeleştirilmiş aşağıdaki tablo, okulda hangi davranışın hangi çatı değere bağlandığını netleştirir.
| Çatı Değer | Alt Eylem Göstergesi | Okul Örneği | YKS Bağlantısı |
|---|---|---|---|
| Saygı | Farklı görüşe saygılı dinleme | Tartışmada söz kesmeme | Paragraf ana fikir |
| Saygı | İnsan onurunu koruma | Akran ilişkilerinde nezaket | TYT Sosyal metin |
| Saygı | Temel hakları tanıma | Hak ihlali senaryosu analizi | Felsefe, din kültürü |
| Saygı | Önyargısız değerlendirme | Kişiyi özelliklerine göre ayırmama | Etik paragraf |
| Saygı | İletişimde nezaket | Öğretmen–öğrenci diyaloğu | Paragraf yorumlama |
| Sorumluluk | Görevi zamanında tamamlama | Proje teslimi, ödev disiplini | Plan ve disiplin |
| Sorumluluk | Grup sorumluluğu üstlenme | Takım görevinde rol alma | Çok adımlı problem |
| Sorumluluk | Akademik dürüstlük | Ödev ve deney raporunda dürüstlük | Bilim etiği, fen bağlam |
| Sorumluluk | Çevreye karşı sorumluluk | Atık ayrıştırma, kaynak tasarrufu | Coğrafya, yeşil kimya |
| Sorumluluk | Karar sonucunu üstlenme | Hatalı seçimde telafi etme | Deneme analizi |
| Adalet | Hakkaniyetli paylaşım | Kaynak ve görev dağılımı | Etik ikilem metni |
| Adalet | Tarafsız değerlendirme | Yakınlık/menfaat gözetmeme | Paragraf argüman |
| Adalet | Liyakate önem verme | Yeteneğe göre görev seçimi | Felsefe etiği |
| Adalet | Haksızlığa karşı durma | Sınıf ve topluluk kuralları | TYT Sosyal |
| Adalet | Adalet–merhamet dengesi | Ölçülü ve dengeli karar | Felsefe, paragraf |
Çatı değer alt bileşenlerini haftalık hedef seçerken kullan; her alt gösterge için en az bir okul eylemi ve bir paragraf sorusu eşleştir.
20 Değer Alan Dağılım Tablosu
Maarif EDE çerçevesinde toplam 20 değer tanımlanır. Aşağıdaki tablo her değerin hangi alanda yoğunlaştığını özetler.
| Alan | Değerler | Not |
|---|---|---|
| Çatı | Saygı, sorumluluk, adalet | Tüm derslere yayılan omurga |
| Huzurlu insan | Tasarruf, sabır, mahremiyet, mütevazılık, sağlıklı yaşam, çalışkanlık | Öz disiplin ve plan |
| Huzurlu aile ve toplum | Sevgi, dostluk, özgürlük, dürüstlük, vatanseverlik, yardımseverlik, aile bütünlüğü | İlişki ve toplumsal uyum |
| Yaşanabilir çevre | Temizlik, duyarlılık, estetik, merhamet | Çevre ve canlı hakları |
| Çalışma ipucu | Haftada bir değer + üç eylem cümlesi | Ezber değil senaryo |
| YKS köprüsü | Paragraf + fen/coğrafya bağlam | Değerler eğitimi rehberi |
20 Değer Tam Liste Tablosu
Maarif 20 değer listesi nelerdir? Aşağıdaki tablo her değeri ayrı satırda tanım, örnek eylem ve ders bağlantısıyla listeler. Ezber değil; haftalık hedef seçimi ve senaryo çalışması için kullan.
| # | Değer | Alan | Kısa Tanım | Örnek Eylem | Ders / YKS |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Saygı | Çatı | İnsan onuru ve farklılığa saygı | Tartışmada dinleme | Paragraf, sosyal |
| 2 | Sorumluluk | Çatı | Görev ve sonuç sahiplenme | Proje teslimi | Fen bağlam, plan |
| 3 | Adalet | Çatı | Hakkaniyet ve eşitlik | Adil paylaşım | Felsefe, paragraf |
| 4 | Tasarruf | Huzurlu insan | Kaynakları verimli kullanma | Enerji/su tasarrufu | Coğrafya, fen |
| 5 | Sabır | Huzurlu insan | Ölçülü ve dayanıklı olma | Zor konuda pes etmeme | Motivasyon, paragraf |
| 6 | Mahremiyet | Huzurlu insan | Özel alana saygı | Dijital ve fizik sınır | Sosyal metin |
| 7 | Mütevazılık | Huzurlu insan | Ölçülü benlik algısı | Başarıda alçakgönüllülük | Paragraf |
| 8 | Sağlıklı yaşam | Huzurlu insan | Beden ve ruh dengesi | Uyku, beslenme, spor | YKS beslenme |
| 9 | Çalışkanlık | Huzurlu insan | Planlı ve istikrarlı çaba | Haftalık program uygulama | YKS disiplin |
| 10 | Sevgi | Aile ve toplum | İlişkide şefkat ve bağ | Aile iletişimi | Paragraf, din kültürü |
| 11 | Dostluk | Aile ve toplum | Güvene dayalı ilişki | Grup dayanışması | TYT Sosyal |
| 12 | Özgürlük | Aile ve toplum | Hak ve sorumluluk dengesi | Özgürlük sınırları tartışması | Felsefe, paragraf |
| 13 | Dürüstlük | Aile ve toplum | Doğru ve güvenilir olma | Deney verisini olduğu gibi yazma | Bilim etiği, fen |
| 14 | Vatanseverlik | Aile ve toplum | Topluma ve ülkeye bağlılık | Yerel çevre projesi | Tarih, coğrafya |
| 15 | Yardımseverlik | Aile ve toplum | İhtiyaç sahibine destek | Gönüllü etkinlik | Paragraf |
| 16 | Aile bütünlüğü | Aile ve toplum | Aile bağlarını güçlendirme | Aile içi sorumluluk | Din kültürü, paragraf |
| 17 | Temizlik | Yaşanabilir çevre | Fiziksel çevre hijyeni | Atık ayrıştırma | Fen, yeşil kimya |
| 18 | Duyarlılık | Yaşanabilir çevre | Çevresel etkiye farkındalık | İklim/kirlilik projesi | Coğrafya, biyoloji |
| 19 | Estetik | Yaşanabilir çevre | Güzellik ve düzen bilinci | Çevre düzenleme | Sanat, sosyal |
| 20 | Merhamet | Yaşanabilir çevre | Canlılara şefkat | Hayvan/çevre koruma | Biyoloji, paragraf |
Tam listeden haftalık bir değer seç; alt bileşen tablosu ve değer eğitimi yöntemleri tablosu ile eşleştir.
Değer Eğitimi Yöntemleri Tablosu
Maarif değer eğitimi yöntemleri ezber değil yaşantı üzerinden içselleştirme hedefler. Aşağıdaki tablo hangi yöntemin hangi değer ve YKS becerisiyle eşleştiğini gösterir.
| Yöntem | Ne Zaman Kullanılır? | Örnek Değer | Sınıf Düzeyi | YKS Becerisi |
|---|---|---|---|---|
| Drama | Etik ikilem ve duygu aktarımı | Adalet, merhamet | 9–12 | Paragraf ana fikir |
| Rol oynama | Karşı taraf perspektifi | Saygı, empati | 9–11 | TYT Sosyal metin |
| Örnek olay analizi | Gerçek veya kurgu vaka | Sorumluluk, dürüstlük | 10–12 | Fen bağlam, felsefe |
| Eğitsel oyun | Kural, iş birliği, fair play | Dostluk, adalet | 9–10 | Grup problemi |
| Proje tabanlı öğrenme | Toplumsal/çevresel çıktı | Duyarlılık, vatanseverlik | 10–12 | Grafik + paragraf |
| Tartışma / forum | Gerekçeli savunma | Özgürlük, saygı | 11–12 | Paragraf hızı |
| Öz değerlendirme | Değer–eylem rubriği | Çalışkanlık, sabır | 9–12 | Plan disiplini |
| Disiplinler arası senaryo | Fen + sosyal + değer birleşimi | Temizlik, bilim etiği | 11–12 | Çok alanlı soru |
Okulda hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın aynı hafta ilgili 20 değer listesinden hedef seç ve YKS defterine paragraf/soru bloğu ekle.
Okulda Nasıl Uygulanır?
EDE okulda öğrenme-öğretme yaşantılarına gömülür. Yukarıdaki değer eğitimi yöntemleri tablosu ile birlikte aşağıdaki özet tabloyu kullan.
| Yöntem | Ne Yapılır? | Örnek Değer | Ders Bağlantısı | YKS Becerisi |
|---|---|---|---|---|
| Drama / rol oynama | Etik ikilem canlandırma | Adalet, dürüstlük | Türk dili, felsefe | Paragraf yorumlama |
| Örnek olay analizi | Vaka tartışması | Sorumluluk, bilim etiği | Fen, biyoloji | Bağlam sorusu |
| Proje | Toplumsal fayda odaklı çıktı | Çevre duyarlılığı | Coğrafya, kimya | Grafik + paragraf |
| Öz değerlendirme | Değer–eylem rubriği | Çalışkanlık, sabır | Tüm dersler | Plan disiplini |
| Eğitsel oyun | Kural ve iş birliği | Saygı, dostluk | Sosyal bilimler | TYT Sosyal |
| Disiplinler arası | Değer + fen + sosyal birleşimi | Merhamet, temizlik | Çoklu ders | Çok alanlı soru |
Disiplinler arası uygulama için Maarif disiplinler arası öğrenme rehberine bak. Süreç odaklı değerlendirme rubriği için süreç odaklı değerlendirme rehberine göz at.
YKS'ye Nasıl Yansır?
YKS'de ayrı bir değerler testi yoktur. EDE kazanımları TYT paragraf, felsefe, din kültürü, sosyal bilimler ve fen bağlam sorularında dolaylı olarak ölçülür.
| EDE Boyutu | Okul Becerisi | YKS Karşılığı | Pratik Rutin |
|---|---|---|---|
| Değer tartışması | Gerekçe yazma | Paragraf ana fikir | Haftada 10 paragraf |
| Bilim etiği | Deney dürüstlüğü | TYT Fen bağlam | 15 fen senaryo sorusu |
| Çevre değerleri | Sürdürülebilirlik projesi | Coğrafya, kimya | Yeşil kimya rehberi |
| Adalet / etik | İkilem analizi | TYT Felsefe | Etik kavram kartı |
| Sorumluluk | Grup görev takibi | Çok adımlı problem | Deneme analizi etiketi |
Okul Sınavı vs YKS Fark Tablosu
| Boyut | Okul (Maarif EDE) | YKS | Öğrenci Stratejisi |
|---|---|---|---|
| Format | Açık uçlu, rubrik, portfolyo | Çoktan seçmeli | İki rutini ayır |
| Ölçüm | Süreç + eylem gözlemi | Doğru cevap + hız | Okul notu ≠ tek YKS hazırlığı |
| Değer ifadesi | Yazılı gerekçe, proje | Metin yorumlama | Paragraf hızını artır |
| Geri bildirim | Biçimlendirici | Deneme analizi | Okul notunu deftere aktar |
| Ortak beceri | Senaryo analizi | Bağlam sorusu | Haftalık senaryo bloğu |
| Risk | Sadece tartışma | Soru çözmeme | Her hafta soru ekle |
Sınavda Soru Tipleri
| Soru Tipi | EDE Bağlantısı | Örnek Tema | Ders | Çalışma Önerisi |
|---|---|---|---|---|
| Etik paragraf | Adalet, dürüstlük | Bilimsel veri manipülasyonu | TYT Türkçe | Ana fikir + yorum |
| Çevre senaryosu | Duyarlılık, temizlik | Atık yönetimi | Coğrafya, fen | Grafik okuma |
| Toplumsal metin | Saygı, özgürlük | Hak ve sorumluluk dengesi | TYT Sosyal | Kavram eşleştirme |
| Felsefe etiği | Erdem, adalet | Erdem etiği vs utilitarizm | TYT Felsefe | TYT felsefe konuları |
| Din kültürü değerleri | Merhamet, aile bütünlüğü | Erdem ve ahlak | TYT Din Kültürü | Tanım kartları |
| Fen bağlamı | Sorumluluk, bilim etiği | Deney tasarımı hatası | TYT Fen | 15 soruluk blok |
EDE Çerçevesinde Yanlış Bilinen Efsaneler
| Efsane | Gerçek | Pratik |
|---|---|---|
| EDE ayrı ders olarak işlenir | Programlar arası bileşendir; derslere kaynaşıktır | Kazanım etiketlerine bak |
| 20 değer ezberlenmeli | Senaryo ve eylem zinciri esastır | Haftada bir değer seç |
| YKS'de değer sorusu gelmez | Paragraf ve bağlamda gelir | 10 paragraf/hafta |
| Okul projesi YKS yerine geçer | Beceri kazandırır; soru pratiği şart | Proje + soru bloğu |
| Erdem = din dersi konusu | Tüm disiplinlere yayılan kavramdır | Fen + felsefe + sosyal birlikte |
Eski Müfredat vs Maarif EDE
| Boyut | Eski Müfredat | Maarif EDE | YKS Etkisi |
|---|---|---|---|
| Değer işleme | Metin içi vurgu, sınırlı sistem | 20 değer + eylem bileşenleri | Paragraf teması çeşitlenir |
| Ölçüm | Çoğunlukla bilgi | Süreç + eylem rubriği | Okul ≠ YKS formatı |
| Yöntem | Anlatım ağırlıklı | Drama, proje, tartışma | Gerekçelendirme becerisi |
| Hedef | Bilgi aktarımı | Erdemli insan vizyonu | Genel kültür + paragraf |
| Hazırlık | Ders notu ezberi | Değer–eylem defteri | Deneme etiketleme |
EDE Çalışma Planı
Aşağıdaki dört haftalık plan, okul EDE kazanımlarını YKS rutinine bağlar. Her hafta bir çatı veya alt değer seç; ezber değil uygulama hedefle.
| Hafta | Değer Odağı | Okul Görevi | YKS Bloğu | Ölçüm |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Saygı + dinleme | Tartışma notu + öz değerlendirme | 10 paragraf (toplum/metin) | Paragraf net trendi |
| 2 | Sorumluluk + bilim etiği | Deney/vaka analizi | 15 TYT Fen bağlam sorusu | Fen yanlış etiketi |
| 3 | Adalet + etik ikilem | Drama veya gerekçe yazısı | TYT Felsefe etik seti | Felsefe neti |
| 4 | Çevre değerleri | Mini proje veya sunum | Coğrafya + yeşil kimya bloğu | Tam TYT denemesi + analiz |
Haftalık planı sürdürmekte zorlanıyorsan YKS haftalık çalışma programı rehberine veya ücretsiz materyaller bölümüne bakabilirsin.
Erdem-Değer-Eylem Akış Görseli
EDE çerçevesini okul ve YKS rutinine bağlamak için aşağıdaki yedi adımlı akışı haftalık döngü olarak kullan.
Akış ile birlikte 20 değer tablosunu ve 4 haftalık çalışma planını kullan.
EDE Kontrol Listesi
Her Pazar bu kontrol listesini doldur. Sekiz maddenin tamamı işaretliyse EDE haftası plana uygun geçmiş demektir.
Uygulama kanalı: Maarif simülasyonları.
Sık Yapılan Hatalar
- 20 değeri ezber listesi sanmak: Senaryo ve eylem zinciri kaçırılır.
- Sadece okul projesi yapmak: YKS paragraf hızı düşer.
- Değer–eylem bağını kurmamak: Kavram soyut kalır.
- Okul geri bildirimini deftere aktarmamak: Telafi fırsatı kaybolur.
- Deneme analizinde etiketlememek: Zayıf değer teması görünmez.
Karar Ağacı: Hangi Değere Önce Çalışmalısın?
- Paragraf netin düşük mü? → Saygı, adalet, dürüstlük metinleri
- TYT Fen bağlamında mı takılıyorsun? → Sorumluluk + bilim etiği
- Coğrafya/çevre karışıyor mu? → Duyarlılık, temizlik, merhamet
- Felsefe etiği zayıf mı? → Adalet + erdem kavram kartı
- Okul drama/tartışması mı var? → Değer–eylem zincirini deftere yaz
- Rutin oturdu mu? → TYT denemesi + değer etiketli analiz
Mini Senaryo
Emre, SAY adayı. Okulda "sorumluluk" temalı bilim etiği vaka analizi yapmış; deney verisini manipüle eden araştırmacı senaryosunu tartışmış. TYT denemesinde benzer fen bağlam sorusunda "dürüstlük" seçeneğini kaçırdı — çünkü okul tartışmasından sonra soru pratiği eklememişti.
Plan değişti: vaka kavramlarını değer–eylem defterine aktardı, haftada 10 etik paragraf ve 15 fen senaryo sorusu ekledi. Üç hafta sonra fen ve Türkçe netlerinde bağlam kaynaklı yanlışlar azaldı. Ders: EDE = okul senaryosu + paragraf + deneme birlikte.
Benzer net artış hikâyeleri için YKS başarı hikâyelerimize göz atabilir, koçlarımızı tanıyabilir veya YKS deneme analizi rehberini okuyabilirsin.
Unikazan Yaklaşımı
Unikazan'da Maarif kuşağı öğrenciler için plan; okul EDE kazanımlarını TYT paragraf, felsefe, sosyal ve fen rutiniyle aynı tabloda yönetir. Değer listesi ayrı ezber defteri değil, net trendinde etiketlenen davranış hedefidir.
YKS koçluk paketlerini inceleyebilir, koçlarımızı tanıyabilir, başarı hikâyelerine göz atabilir veya Maarif simülasyonlarını kullanabilirsin.
Erdem-Değer-Eylem planını okul + YKS dengesinde kurmak istiyorsan YKS koçluk paketlerimizi inceleyebilir, ücretsiz ön görüşme talep edebilir veya WhatsApp üzerinden bize yazabilirsin →
Aksiyon Özeti
- EDE çerçevesi eylem → değer → erdem zinciriyle derslere kaynaşık işlenir
- Çatı değerler (saygı, sorumluluk, adalet) ve 20 değer tam listesi haftalık planı netleştirir
- Programlar arası bileşenler ve yöntem tabloları okul–YKS köprüsünü güçlendirir
- Okul senaryosu + paragraf pratiği + deneme analizi YKS becerisini tamamlar
Özetle: Maarif Erdem-Değer-Eylem çerçevesi ayrı ders değil; okulda eylem ve proje, YKS'de paragraf ve bağlam sorusu olarak karşına çıkar.
Sonuç
Maarif Modeli'nde Erdem-Değer-Eylem çerçevesi; erdemli insan, huzurlu aile ve toplum ile yaşanabilir çevre hedeflerine giden değerler yol haritasıdır. Bugün bir değer seç, üç eylem cümlesi yaz, 10 paragraf sorusu ekle ve deneme yanlışlarını etiketle.
İlgili rehberler: Maarif değerler eğitimi, Disiplinler arası öğrenme, Süreç odaklı değerlendirme, Maarif Modeli YKS etkisi, YKS deneme analizi.
Özetle: Erdem-Değer-Eylem ezber listesi değil; değerin eyleme, eylemin erdeme dönüştüğü birikimli bir çerçevedir — okul pratiği ile TYT rutinini köprüleyen plan en yüksek getiriyi verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Maarif Modeli'nde Erdem-Değer-Eylem çerçevesi ne demek?
Eylemlerden değerlere, değerlerden erdemli insana uzanan üç katmanlı değerler eğitimi yapısıdır. Erdem kişiliğin güçlü yanlarıdır; değer içselleştirilmiş ilke ve tutumdur; eylem ise değerin gözlemlenebilir davranışa dönüşmesidir. Maarif'te değerler derslere kaynaşık işlenir.
Erdem, değer ve eylem arasındaki fark nedir?
Eylem somut davranıştır (ör. sınıfta adil paylaşım). Değer bu eylemin arkasındaki ilke ve tutumdur (adalet). Erdem ise değerlerin zamanla kişilikte yerleşmiş güçlü halidir (erdemli, adil birey). Zincir: eylem → değer → erdem.
Maarif çatı değerler nelerdir?
Saygı, sorumluluk ve adalettir. Diğer 17 değer bu üç çatı değer etrafında kümelenir. Çatı değerler en çok kesişim noktası olan temel yapılardır; okul etkinliklerinde sık referans alınır.
Erdem-Değer-Eylem çerçevesi YKS'de sorulur mu?
Ayrı bir "değerler testi" yoktur. TYT paragraf, felsefe, din kültürü, sosyal bilimler ve fen bağlam sorularında etik, sorumluluk, çevre ve adalet temaları dolaylı olarak gelir. Okulda senaryo ve tartışma pratiği paragraf hızını güçlendirir.
20 değer ezberlenmeli mi?
Hayır. Liste ezberi yerine değer–eylem zinciri ve senaryo analizi hedeflenir. Okulda drama, proje ve tartışma; YKS'de paragraf yorumlama ve çok adımlı bağlam sorusu formatında ölçülür.
Haftada ne kadar EDE çalışmalıyım?
Ana YKS rutinine entegre et: haftada bir değer hedefi, üç eylem cümlesi, 10 paragraf/etik metin sorusu ve deneme analizinde etiketleme yeterli başlangıçtır. Kontrol listesinde 8 maddenin tamamını hedefle.
