8. sınıf Türkçe · 1. dönem 1. yazılı · örnek kâğıt
Soru sayıları ÖDSGM’nin konu soru dağılımına dayanır.
Soruları çöz
Sorular ekranda tek tek gelir. Cevabını sorunun altındaki alana yaz ya da kâğıdı yazdırıp üzerinde çöz. Cevapların hesabına kaydedilir.
Kâğıdı bitir
Son sorudan sonra kâğıdı bitir. Çözümler ve puanlama anahtarı ancak o zaman açılır.
Kendini puanla
Yazdığın cevap, örnek çözümün hemen üstünde görünür. Karşılaştır ve karşıladığın ölçütleri işaretle; puanın ve konu dökümün çıkar.
Örnek Kâğıt 6 · SınavSoru 1 / 10
Metindeki Söz Sanatlarını Tespit Etme · 10 puan
I. metin
Yaşlı çınar, yanına yeni dikilen fidana seslendi: “Acele etme küçük dostum, kökün derinleşmeden dalların göğe erişmez.”
II. metin
Aynı sofradan kimi tok kalkar, kimi aç; aynı yolda kimi güler, kimi ağlar.
I. metinde kullanılan söz sanatının adını yazınız ve bu sanatı metinden kanıt göstererek açıklayınız.
II. metinde kullanılan söz sanatının adını yazınız ve bu sanatı oluşturan kelime çiftlerini belirtiniz.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
1.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Konuşturma: Çınar, insan gibi konuşturulmuş ve fidana öğüt vermiştir (“Acele etme küçük dostum…”). Bir varlığa insan özelliği verildiği için kişileştirme olarak açıklayan cevaplar da gerekçesi çınarın konuşmasına dayanıyorsa kabul edilir.
Puanlama
1.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Karşıtlık: “tok - aç” ve “güler - ağlar” kelimeleri birbirine karşıt anlamlarıyla bir arada kullanılmıştır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Metindeki Anlatım Biçimlerini Belirleme · 10 puan
I. metin
Bal arıları kovan içinde iş bölümü yaparak yaşar. Kraliçe arı yumurta bırakır, işçi arılar ise peteği örer, yavruları besler ve çiçeklerden nektar toplar. Nektar, kovanda işlenerek bala dönüştürülür.
II. metin
Bazı kişiler, klavyenin yaygınlaştığı bir çağda elle yazı yazmayı öğrenmenin gereksiz olduğunu savunuyor. Oysa elle not alan öğrenci, duyduklarını seçip kendi cümleleriyle yazmak zorunda kalır. Bu yüzden bence elle yazma alışkanlığından vazgeçmemeliyiz.
Metinlerdeki anlatım biçimlerini belirleyiniz ve her metnin yazılış amacını yazınız.
II. metinde yazarın çürütmeye çalıştığı görüşü ve kendi görüşünü yazınız.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
2.1 tam puan 6
Örnek çözüm
I. metin açıklayıcı anlatımdır; amaç bilgi vermektir. II. metin tartışmacı anlatımdır; amaç okuru bir görüşe ikna etmektir.
Puanlama
2.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Çürütülen görüş: Klavye çağında elle yazmayı öğrenmenin gereksiz olması. Yazarın görüşü: Elle yazma alışkanlığından vazgeçilmemelidir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Metinle İlgili Soruları Cevaplama · 10 puan
Depodan kütüphaneye
Emekli öğretmen Hatice Hanım, köy okulunun deposunda rutubetten bozulmaya başlayan kitapları görünce üzüldü. Kitapları tek tek kuruttu, yırtılan sayfaları onardı ve muhtardan köy konağının boş odasını istedi. Köylülerin yaptığı raflara kitaplar dizildi. Hatice Hanım cumartesileri çocuklarla kitap okumaya başladı. Bir süre sonra anneler de gelmeye başladı; çünkü çocukları eve dönünce okudukları hikâyeleri anlatıyordu.
Metne göre Hatice Hanım kitapları kullanılabilir hâle getirmek için neler yaptı ve kütüphane için yeri nasıl buldu?
Annelerin okuma saatlerine gelmeye başlamasının nedeni nedir? Metne dayanarak açıklayınız.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
3.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Kitapları tek tek kuruttu ve yırtılan sayfaları onardı. Yer için muhtardan köy konağının boş odasını istedi.
Puanlama
3.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Çocukları eve dönünce okudukları hikâyeleri anlatıyordu; metin, annelerin gelmesinin nedeni olarak bunu gösterir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Metinle İlgili Soru Sorma · 10 puan
Eski çeşme
Mahallemizin yukarısındaki eski çeşme uzun yıllar kurumuş hâlde kaldı. Taşlarının üstünü yosun kaplamış, kitabesi okunmaz olmuştu. Geçen yıl mahalleli bir araya gelip çeşmeyi onardı. Şimdi çocuklar okul dönüşü burada su içiyor, yaşlılar da akşamları yanındaki bankta oturup eski günleri anlatıyor.
Metinde cevabı doğrudan bulunan bir soru yazınız ve cevabını belirtiniz.
Cevabı metinde açıkça yer almayan ve okuru metin üzerine düşünmeye yönelten bir soru yazınız. Bu soruyu neden sorduğunuzu da bir cümleyle açıklayınız.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
4.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Örnek: Çeşmeyi kim onardı? Mahalleli bir araya gelerek onardı.
Puanlama
4.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Örnek: Bir çeşmenin onarılması mahalle halkının ilişkilerini nasıl değiştirmiş olabilir? Bu soruyu sordum; çünkü metinde çeşmenin çevresinde yeni bir buluşma düzeninin oluştuğu sezdiriliyor ama bu açıkça söylenmiyor.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Metnin Ana Fikrini ve Ana Duygusunu Belirleme · 10 puan
Akşam iner, gözüm kapıda kalır,
Bu yollar hep sana çıkar, ey anne.
Sedirde örtün, odada kokun var,
Uzakta bir gülüşün yanar, anne.
Şiirin ana duygusunu yazınız.
Bu duyguyu hissettiren iki ifadeyi şiirden alarak nasıl yansıttıklarını açıklayınız.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
5.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Anneye duyulan özlem (hasret).
Puanlama
5.2 tam puan 4
Örnek çözüm
“Gözüm kapıda kalır”: Şair, gelecek birini beklediğini gösterir. “Sedirde örtün, odada kokun var”: Annenin eşyası ve kokusu onu hatırlatır, ama annenin kendisi yoktur. “Bu yollar hep sana çıkar” dizesi de kabul edilir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Metnin İçeriğine Uygun Başlık Belirleme · 10 puan
Kasabamızın içinden geçen çay, son yıllarda çöp yığınlarıyla dolmuştu. Geçen ekim bir grup öğrenci cumartesi sabahları çay kıyısında toplanmaya başladı. İlk haftalarda yoldan geçenler onları yalnızca izledi. Birkaç ay sonra esnaf eldiven getirdi, belediye çöp kovaları koydu, kasabalılar da gönüllülere katıldı. Bu ilkbaharda çayın kenarında yeniden ördekler görülüyor.
Metin için biri konuyu doğrudan söyleyen, diğeri okurda merak uyandıran iki başlık yazınız.
Yazdığınız başlıklardan hangisini gazetede kullanmayı tercih edeceğinizi gerekçesiyle yazınız.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
6.1 tam puan 5
Örnek çözüm
Konuyu söyleyen başlık: “Öğrenciler Çayı Temizledi.” Merak uyandıran başlık: “Ördekler Neden Geri Döndü?”
Puanlama
6.2 tam puan 5
Örnek çözüm
Örnek: Merak uyandıran başlığı seçerdim; çünkü okuru metni sonuna kadar okumaya yöneltir ve metnin sonuyla bağlantılıdır. Gerekçeli diğer tercih de kabul edilir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Okuduklarıyla İlgili Çıkarım Yapma · 10 puan
Kasım ayının başında bir okulda her gün yirmi dakikalık okuma saati uygulanmaya başlanmıştır. Tablo, bu okulun sınıf kitaplığından ödünç alınan kitap sayılarını göstermektedir. Veriler kurgusaldır.
| Ay | Ödünç alınan kitap |
|---|---|
| Ekim | 64 |
| Kasım | 96 |
| Aralık | 128 |
Tablo ve verilen bilgiden hareketle okuma saati ile ödünç alınan kitap sayısı arasında nasıl bir ilişki olabileceğini sayısal kanıtla yazınız.
“Öğrencilerin hepsi kitap okumayı artık çok seviyor.” yargısına bu tablodan ulaşılıp ulaşılamayacağını gerekçesiyle açıklayınız.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
7.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Okuma saati başladıktan sonra ödünç alınan kitap sayısı her ay 32 artmış; Ekim’de 64 iken Aralık’ta iki katına, 128’e çıkmıştır. Okuma saati bu artışa katkı sağlamış olabilir.
Puanlama
7.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Ulaşılamaz. Tablo yalnızca ödünç alınan toplam kitap sayısını gösterir; kaç öğrencinin kitap aldığını ve öğrencilerin okumayı sevip sevmediğini göstermez.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Düşünceyi Geliştirme Yollarını Belirleme · 10 puan
Bilim, insan hayatını her alanda kolaylaştırmıştır. Örneğin aşılar sayesinde bir zamanlar binlerce kişinin ölümüne yol açan birçok hastalık büyük ölçüde önlenebilmektedir. Atatürk’ün “En hakiki mürşit ilimdir, fendir.” sözü de bilimin toplumlara yol gösteren gücünü vurgular.
Paragrafta kullanılan iki düşünceyi geliştirme yolunu ilgili cümleleri göstererek yazınız.
Bu iki yolun yazarın görüşünü desteklemeye nasıl katkı sağladığını açıklayınız.
0 / 10 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
8.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Örneklendirme: “Örneğin aşılar sayesinde…” cümlesi. Tanık gösterme: “Atatürk’ün ‘En hakiki mürşit ilimdir, fendir.’ sözü…” cümlesi.
Puanlama
8.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Örnek, soyut görüşü somutlaştırarak anlaşılır kılar. Tanınmış bir kişinin sözünü aktarmak ise görüşü güçlendirir, okurun güvenini artırır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Şiir Yazma · 8 puan
Sabah sisi çöker eski köprüye,
Dedem başlar yine bir öyküye.
Verilen iki dizenin konusunu ve duygusunu sürdürerek şiiri en az iki dize daha ekleyip tamamlayınız. Eklediğiniz dizelerin kendi aralarında uyaklı olmasına dikkat ediniz.
0 / 8 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
9 tam puan 8
Örnek çözüm
Örnek:
Sözleri su olur, akar derine,
Yeni bir gün doğar gecenin yerine.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Cümlenin Ögelerini Ayırt Etme · 12 puan
“Arkadaşım bu sabah bana güzel bir haber verdi.”
Verilen cümledeki bütün ögeleri ayırarak her ögenin adını yazınız.
“Özne + dolaylı tümleç + yüklem” ögelerinden oluşan özgün bir cümle yazınız ve ögelerini göstererek açıklayınız.
0 / 12 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
10.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Arkadaşım: özne. Bu sabah: zarf tümleci. Bana: dolaylı tümleç. Güzel bir haber: belirtisiz nesne. Verdi: yüklem.
Puanlama
10.2 tam puan 4
Örnek çözüm
Örnek: “Kardeşim okula gitti.” Kardeşim: özne; okula: dolaylı tümleç; gitti: yüklem.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Örnek Kâğıt 6 · sonuç
0/ 100
Bu puan, işaretlediğin ölçütlerin toplamıdır. Gerçek sınavda puanlamayı öğretmenin yapar.
Metindeki Söz Sanatlarını Tespit Etme · 1 soru
0 / 10 puan
Metindeki Anlatım Biçimlerini Belirleme · 1 soru
0 / 10 puan
Metinle İlgili Soruları Cevaplama · 1 soru
0 / 10 puan
Metinle İlgili Soru Sorma · 1 soru
0 / 10 puan
Metnin Ana Fikrini ve Ana Duygusunu Belirleme · 1 soru
0 / 10 puan
Metnin İçeriğine Uygun Başlık Belirleme · 1 soru
0 / 10 puan
Okuduklarıyla İlgili Çıkarım Yapma · 1 soru
0 / 10 puan
Düşünceyi Geliştirme Yollarını Belirleme · 1 soru
0 / 10 puan
Şiir Yazma · 1 soru
0 / 8 puan
Cümlenin Ögelerini Ayırt Etme · 1 soru
0 / 12 puan
Soru sayıları ve öğrenme çıktıları ÖDSGM’nin 8. sınıf türkçe yazılı konularından alındı. Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından örnek olarak hazırlandı. 8. sınıfta OYSS uygulanmaz; gerçek sınavın sorularını ve puanlarını okulunun zümresi belirler.
