Maarif Modeli'nde Farklılaştırılmış Öğretim Nedir? İçerik, Süreç ve Ürün Nasıl Uyarlanır?
Son güncelleme: 30 Temmuz 2026· 13 dk okuma
Kısa cevap: Maarif'te farklılaştırılmış öğretim, hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme profiline göre ne öğrendiğini (içerik), nasıl öğrendiğini (süreç) ve nasıl gösterdiğini (ürün) esnek biçimde ayarlamak demektir. Amaç herkese aynı yolu dayatmamaktır.
- İçerik: Konu aynı kalır; ama parçalara bölünür veya derinleştirilir.
- Süreç: Tempo, yöntem ve grup düzeni ihtiyaca göre değişir.
- Ürün: Öğrendiğini yazılı, sözlü, proje veya dosyayla gösterebilirsin.
- Unikazan'da bunu Tanı → Uyarla → Göster diye özetleriz; bu resmi bir MEB formülü değildir.
Resmi çerçeve için Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli farklılaştırma sayfasına bakabilirsin.
Zil çalıyor. Aynı sınıfta biri konuyu hızlı bitiriyor, diğeri bir örnek daha istiyor. Öğretmen herkese aynı ödevi dayatmak yerine birine daha sade adımlar, diğerine daha derin bir görev veriyor.
İşte bu yaklaşımın adı farklılaştırılmış öğretimdir. Yani şu soru burada başlar: Maarif Modeli'nde farklılaştırılmış öğretim nedir; içerik, süreç ve ürün nasıl uyarlanır?
Kısaca şöyle düşünebilirsin: Öğrenme hedefi aynı kalır; yol ise ihtiyaca göre farklılaşabilir. Senin için konu üç parçaya bölünebilir; arkadaşın için aynı konu bir gerçek hayat problemiyle derinleştirilebilir. İkiniz de aynı şeyi öğrenmeye çalışırsınız; ama tempo ve yöntem ihtiyaca göre değişir.
Bu yazıda üç boyutu günlük dille ayıracaksın. Destekleme ile zenginleştirme farkını, okul ve YKS örneklerini, ders ders tablolarını, veli sorularını ve haftalık kontrol listesini bulacaksın. Veliyseniz çocuğunuzun neden farklı ödev veya tempo aldığını daha net göreceksiniz. Yazının sonunda bu hafta hangi tek değişikliği yapacağını seçebileceksin.
Farklılaştırılmış Öğretim Ne Demek?
Sade anlamı: Farklılaştırılmış öğretim, sınıfın ihtiyacına göre yolu ayarlamaktır. Öğretmen ne öğrettiğini, nasıl öğrettiğini ve senin öğrendiğini nasıl gösterdiğini esnek tutar.
MEB'in çerçevesi: İçerik, süreç ve ürün; hazırbulunuşluk, ilgi alanları ve öğrenme profillerine göre özelleştirilir. Esnek gruplama ve sürekli değerlendirme de bu yaklaşımın parçasıdır. Amaç her öğrenciye özel bir plan yazmak değildir.
Burada amaç her öğrenciye ayrı bir müfredat yazmak değildir. Amaç, aynı öğrenme hedefine giderken senin hızına, ihtiyacına ve yoluna saygı göstermektir. Bu yüzden sınıfta gruplar sabit bir etiket gibi kalmaz; ihtiyaç değişince grup da değişebilir. Uygulama bireysel, küçük grup veya tüm sınıf düzeyinde de yapılabilir.
Bu yaklaşım Maarif öğretim programları esneklik rehberi ile uyumludur: öğrenme hedefi aynı kalır, yol ihtiyaca göre güncellenir. Farklılaştırma çoğu zaman ders başındaki kısa yoklamadan sonra gelir; detay için temel kabuller, ön değerlendirme ve köprü kurma rehberine bakabilirsin.
Öğrenciysen:
Farklı ödev almak seni geride bırakmak demek değildir; aynı hedefe senin hızınla gitmek demektir.
Veliyseniz:
Neden herkese aynı ödev yok diye sormadan önce şunu sorun: Bu değişiklik çocuğunuzun ihtiyacına mı hizmet ediyor?
Farklılaştırılmış Öğretim Bireyselleştirilmiş Eğitim midir?
Kısa cevap: Hayır. Maarif farklılaştırmayı ihtiyaca göre esnek tutar; ama her öğrenciye özel bir plan yazmayı hedeflemez. Günlük dilde karıştırılan bireyselleştirilmiş eğitim ise her öğrenciye ayrı plan kurmaya daha yakındır.
Bu ayrım velilerde sık karışır. MEB metinlerinde bireyselleştirme kelimesi geçebilir; burada kastedilen, ihtiyaca göre esneklik sağlamaktır. Çocuğunuz farklı bir ödev aldı diye özel bir müfredata alındı sanmayın. Çoğu zaman öğretmen aynı hedefi koruyup yalnızca yolu değiştirmiştir.
| Soru | Maarif'te farklılaştırılmış öğretim | Karıştırılan bireyselleştirilmiş eğitim |
|---|---|---|
| Plan nasıl? | Sınıf planı ihtiyaca göre esnek tutulur | Her öğrenciye ayrı plan düşünülür |
| Hedef ne olur? | Ortak öğrenme hedefi korunur | Hedef kişiye özel kurulabilir |
| Grup nasıl çalışır? | İhtiyaca göre değişen esnek gruplar | Daha çok tek tek ilerleme |
| MEB neyi vurgular? | İçerik, süreç ve ürün uyarlanır; özel plan yazılmaz | Tek başına Maarif'in ana çerçevesi değildir |
Öğrenciysen:
Farklı ödev almak, özel bir sınıfa ayrıldığın anlamına gelmez. Bu, aynı hedefe farklı bir yoldan gittiğin anlamına gelir.
Veliyseniz:
Herkese ayrı plan mı var diye sormak yerine, aynı hedefe hangi yolla gidildiğini sorun.
Hazırbulunuşluk, İlgi ve Öğrenme Profili Nedir?
Kısa cevap: Öğretmen yolu ayarlarken üç şeye bakar: konuya ne kadar hazır olduğuna, neye ilgi duyduğuna ve nasıl daha iyi öğrendiğine. Maarif'te bunlara hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme profili denir.
Hazırbulunuşluk şu soruyu sorar: Bu konuya başlamadan önce yeterli ön bilgin var mı? Yoksa tempo yavaşlar ve konu parçalanır.
İlgi şu soruyu sorar: Bu konu seni hangi örnekle bağlar? Futbol, yemek tarifi veya günlük hayat örneği işi kolaylaştırabilir.
Öğrenme profili şu soruyu sorar: Yazarak mı, anlatarak mı, yoksa yaparak mı daha iyi öğrenirsin?
| Ne? | Sade soru | Okulda ne değişir? |
|---|---|---|
| Hazırbulunuşluk | Bu konuya hazır mıyım? | Ek süre, sade kaynak veya derin görev |
| İlgi | Beni ne bağlar? | Örnek ve ürün konusu değişir |
| Öğrenme profili | Nasıl daha iyi öğrenirim? | Yöntem ve gösterim biçimi değişir |
Bu üç nokta çoğu zaman ders başındaki kısa soruyla görünür hale gelir. Detay için temel kabuller ve ön değerlendirme rehberine bakabilirsin.
Öğrenciysen:
Bu hafta kendine tek bir cümle yaz: Beni zorlayan hazırlık mı, ilgi mi, yoksa öğrenme yolum mu?
Veliyseniz:
Daha çok çalış demek yerine, hangi noktada takıldığını sorun.
Üç Boyut Tek Bakışta
Üç boyut birbirinin yerine geçmez; birlikte çalışır. Bu hafta hepsini birden değiştirmen gerekmez. Tek bir boyutu seçmen yeterlidir.
| Boyut | Sade anlamı | Okulda nasıl görünür? |
|---|---|---|
| İçerik | Ne öğreniyorsun? | Konuyu parçalama, ek kaynak, derinleştirme |
| Süreç | Nasıl öğreniyorsun? | Ek süre, adım adım yönerge, esnek grup |
| Ürün | Nasıl gösteriyorsun? | Yazılı, sözlü sunum, proje veya çalışma dosyası |
Kısa özet:
İçerik ne öğrendiğini, süreç nasıl öğrendiğini, ürün ise öğrendiğini nasıl gösterdiğini ayarlar. Öğrenme ortamı da bu üçünün rahatça işleyeceği zemindir.
Hazırbulunuşluk ile İçerik Süreç Ürün Nasıl Eşleşir?
Öğretmen yalnızca seni tanımakla kalmaz; tanıdığı şeyi bir boyuta bağlar. Aşağıdaki tablo, hangi durumda neyin değiştiğini tek bakışta gösterir.
| Durum | İçerik | Süreç | Ürün |
|---|---|---|---|
| Konuya henüz hazır değilim | Konuyu küçük parçalara böl | Adım adım ilerle, ek süre al | Önce sözlü anlat, sonra yaz |
| Konuyu hızlı kavradım | Daha derin örnek ve bağ kur | Keşif ve açık uçlu problem çöz | Gerçek bir probleme çözüm üret |
| Konu ilgimi çekmiyor | Örneği ilgi alanına bağla | Seçmeli görev ver | Ürün konusunu sen seç |
| Yazarak zorlanıyorum | Görsel veya sesli kaynak ekle | Yöntemi değiştir | Sözlü veya uygulamalı gösterim sun |
Bu hafta pratik seçim:
Tablodan tek bir satır ve tek bir sütun seç. Konuya hazır değilsen yalnızca içeriği parçalamak bile yeterlidir.
İçerik Nasıl Uyarlanır?
Kısa cevap: İçerik uyarlaması, öğreneceğin konuyu ihtiyacına göre sadeleştirmek veya derinleştirmektir. Öğrenme hedefi silinmez; yalnızca yol ve derinlik değişir.
Konu ağır geliyorsa öğretmen konuyu üç küçük adıma bölebilir. Konuyu hızlı kavradıysan aynı konuyu gerçek bir problemle derinleştirebilir. İki durumda da amaç aynıdır: senin anlayabileceğin ve ilerletebileceğin bir içerik sunmak.
| İhtiyaç | Destekleme örneği | Zenginleştirme örneği |
|---|---|---|
| Konu ağır geliyor | Konuyu üç küçük adıma böl | Konuyu gerçek bir problemle derinleştir |
| Kaynak yetmiyor | Tek sade kaynak + görsel ipucu | Birden fazla kaynak ve dersler arası bağ |
| Ezberde kalıyor | Temel kavramı örnekle somutlaştır | Kuralı başka konulara da taşı |
Öğrenciysen:
Bu hafta tek bir konuyu üç parçaya bölmen bile içerik uyarlamasıdır.
Veliyseniz:
Daha fazla kitap almak yerine, çocuğunuzun hangi parçayı anlamadığını sorun.
Süreç Nasıl Uyarlanır?
Kısa cevap: Süreç uyarlaması, öğrenme yolunu ayarlamaktır: tempo, yöntem, rehberlik ve grup düzeni.
Bir öğrenci önce örnek çözerken diğeri doğrudan problem üretebilir. Biri kontrol listesiyle ilerlerken diğeri kendi yolunu seçebilir. İkisi de aynı derste aynı hedefe doğru gider. Gruplar da sabit bir etiket değildir; ihtiyaç değişince grup yeniden kurulabilir.
Okulda nasıl görünür? Öğretmen bir gruba adım adım yönerge verirken diğer gruba açık uçlu bir görev verebilir. Bu ayrım bir cezalandırma değildir; ihtiyaca göre yol seçimidir.
Öğrenciysen:
Tempo yavaşsa utanma. Ek süre veya adım adım yönerge istemek de süreç uyarlamasıdır.
Veliyseniz:
Neden herkes aynı hızda değil diye sormak yerine, çocuğunuzun hangi adımda takıldığını sorun.
Ürün Nasıl Uyarlanır?
Kısa cevap: Ürün uyarlaması, öğrendiğini gösterme biçimini çeşitlendirmektir. Bu, öğrenme hedefini düşürmek değildir.
Herkes öğrendiğini yazılı olarak göstermek zorunda değildir. Bazen kısa bir sözlü anlatım, bazen poster, bazen de proje daha doğru olabilir. Önemli olan, öğrendiğini gerçekten gösterebilmektir.
| Amaç | Destekleyici ürün | Zenginleştirici ürün |
|---|---|---|
| Anladığını göstermek | Kısa sözlü anlatım veya poster | Gerçek bir probleme çözüm önerisi |
| İlerlemeyi izlemek | Basit çalışma dosyası sayfası | Ölçütlü proje dosyası |
| Seçim hakkı | İki seçenekten birini seçmek | Ürün türünü ve sunumu birlikte tasarlamak |
Öğrenciysen:
Yazılıda zorlanıyorsan öğrendiğini önce sözlü anlatman da geçerli olabilir; öğretmenin verdiği seçenekleri kullan.
Veliyseniz:
Alternatif ürün, kolay bir ödev demek değildir. Aynı öğrenmeyi farklı bir yolla göstermek demektir.
Öğrenme Ortamı Neden Önemli?
En iyi uyarlama bile dağınık bir ortamda zor çalışır. Sessiz bir köşe, düzenli masa, telefonun uzakta olması ve kısa bir rutin; içeriğin, sürecin ve ürünün işe yaramasını kolaylaştırır.
Evde de aynı mantık geçerlidir. Telefonu masadan kaldırmak veya tek bir masada çalışmak ortam uyarlamasıdır. Detay için verimli çalışma ortamı rehberine bakabilirsin.
Eski Müfredat ile Maarif Farklılaştırma Farkı
Eskiden çoğu sınıfta herkese aynı tempo ve aynı ödev yolu daha baskındı. Maarif'te ise destekleme ve zenginleştirme, içerik–süreç–ürün uyarlamasıyla birlikte planlanır. Yani bu farklılık rastgele oluşmaz; ihtiyaç görüldükçe bilinçli biçimde ayarlanır.
| Boyut | Eski alışkanlık | Maarif'te nasıl? |
|---|---|---|
| Tempo | Herkese aynı hız | Hazırlığa göre tempo esnekleşir |
| İçerik | Tek kaynak, tek derinlik | Parçalama veya derinleştirme seçilir |
| Süreç | Tek yöntem baskındır | Yöntem ve grup düzeni çeşitlenir |
| Ürün | Çoğunlukla tek tip ödev | Birden fazla gösterim yolu açılır |
| Destek | Ara sıra ek çalışma | Destekleme ve zenginleştirme planlıdır |
Daha geniş eski–yeni farkı için Maarif neden ortaya çıktı ve eski müfredattan farkları rehberine bakabilirsin.
Destekleme ile Zenginleştirme Aynı mı?
Kısa cevap: Hayır. Destekleme, daha fazla zaman ve tekrara ihtiyaç duyduğun zaman yolu sadeleştirir; bu, öğrenme becerinin düşük olduğu anlamına gelmez. Zenginleştirme ise akranlarına göre daha ileri düzeydeysen programın ötesinde derinleşme fırsatı açar.
Destek almak zayıf olmak demek değildir. Bazen yalnızca bir adım için daha fazla zamana ihtiyacın vardır. Maarif'te desteklemenin amacı, seni akranlarınla birlikte adil biçimde ilerletebilmektir.
Zenginleştirme de ekstra ödev yığını demek değildir. Zenginleştirme, daha anlamlı ve derin bir görevle potansiyelini üst düzeyde kullanmana alan açmaktır.
| Konu | Destekleme | Zenginleştirme |
|---|---|---|
| Kim için? | Daha fazla zaman ve tekrar ihtiyacı olan | Akranlarına göre daha ileri düzeyde olan |
| İçerik | Parçalama, sadeleştirme, görsel destek | Daha karmaşık bağlar ve derin örnekler |
| Süreç | Adım adım yol, ek süre, rehberlik | Keşif, açık uçlu soru ve seçim özgürlüğü |
| Ürün | Anlaşılır ve erişilebilir gösterim | Gerçek problem ve özgün ürün |
| Amaç | Akranlarla birlikte adil ilerlemek | Potansiyeli üst düzeyde geliştirmek |
Bu ayrım fırsat eşitliği ve dezavantajlı öğrenci rehberi ile de bağlıdır: öğrenme hedefi düşürülmez, yol adil hale getirilir.
Öğrenciysen:
Destek almak zayıf olmak demek değildir; zenginleştirme istemek de övünmek demek değildir. İkisi de ihtiyaca göre seçilir.
Veliyseniz:
Çocuğunuza ekstra ödev yığmak zenginleştirme değildir. Derinleştiren tek bir görev çoğu zaman yeterlidir.
Tanı → Uyarla → Göster Akışı
MEB farklılaştırmayı içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamı üzerinden tanımlar. Pratikte ise bu hafta üç kısa adım yeterlidir: tanımak, uyarlamak ve göstermek.
Bu üçlü özet Unikazan'a aittir; MEB'in resmi formülü değildir. Tanımak ihtiyacı görmene, uyarlamak tek bir boyutta değişiklik yapmana, göstermek ise öğrenmeyi görünür kılmana yardım eder.
Bu hafta tek bir tur yeterli olur:
- Tanı: Bu hafta seni zorlayan ihtiyacı bir cümleyle yazarsın.
- Uyarla: İçerik, süreç veya üründen tek bir boyutu değiştirirsin.
- Göster: Öğrendiğini bir ödevde, sunumda veya soruda görünür kılarsın.
Okul ve YKS Örnekleri
Her boyut için bir okul ve bir sınav örneği aşağıdadır. Bu hafta tablodan tek bir satır seçip denemen yeterli olur.
| Boyut | Okulda | YKS / denemede |
|---|---|---|
| İçerik | Fonksiyon konusunu üç küçük parçaya bölmek | Tek kaynakta yalnızca temel fonksiyon tiplerini çalışmak |
| Süreç | Kontrol listesiyle adım adım çözmek | Deneme analizinde yanlışları türe göre gruplamak |
| Ürün | Konuyu poster veya kısa sunumla anlatmak | Öğrendiğini üç soruda uygulayıp kısa not yazmak |
Ders Ders Örnekleri
Aşağıdaki tablo, üç boyutun derslerde nasıl görünebileceğini gösterir. Bu hafta tek bir ders ve tek bir sütun seçmen yeterli olur.
| Ders | İçerik | Süreç | Ürün |
|---|---|---|---|
| Matematik | Denklemleri tür tür ayır | Önce örnek, sonra bağımsız soru | Üç soruluk mini çözüm seti |
| Türkçe | Paragrafı ana fikir ve detay diye böl | Sesli okuma ve işaretleme yap | Kısa özet veya sözlü anlatım |
| Fen | Kavramı günlük örnekle bağla | Deney adımlarını sırayla yap | Gözlem notu veya basit rapor |
| Tarih / Sosyal | Olayı neden–sonuç zincirine indir | Harita veya zaman çizelgesiyle çalış | Kısa sunum veya kavram haritası |
Öğrenciysen:
Bu hafta tablodan tek bir ders ve tek bir sütun seçmen yeterlidir. Hepsini birden denemene gerek yoktur.
Veliyseniz:
Bugün hangi dersi çalıştın diye sormak yerine, bu derste içeriği mi, yolu mu, yoksa gösterim biçimini mi değiştirdin diye sorun.
Öğretmen İçin On Dakikalık Rutin
Farklılaştırma her derste ayrı bir proje dosyası demek değildir. On dakikalık bir rutin çoğu sınıfta yeterlidir.
- İlk iki dakika: Kısa bir soruyla sınıfın ihtiyacını gör.
- Sonraki üç dakika: Destekleme mi zenginleştirme mi gerektiğine karar ver.
- Sonraki üç dakika: İçerik, süreç veya üründen tek bir boyutu ayarla.
- Son iki dakika: Esnek grup veya alternatif ürün seçeneğini netleştir.
Bu rutin, süreç odaklı değerlendirme ile birlikte daha güçlü çalışır; çünkü uyarlama geri bildirimle güncellenir.
Öğrenciye Nasıl Kazandırılır?
Farklılaştırma yalnızca öğretmenin işi değildir. Sen de kendi çalışmanda aynı mantığı kullanabilirsin.
- Bu haftanın tek engelini bir cümleyle yaz: tempo mu, kaynak mı, yoksa gösterim mi?
- Tek bir boyutta küçük bir değişiklik seç.
- Bu değişikliği gerçek bir ödevde veya soruda dene.
- Pazar günü işe yarayıp yaramadığını bir cümleyle yaz.
Öz düzenleme becerisi burada yardımcı olur; detay için Maarif öz düzenleme rehberine bakabilirsin.
Veli İçin Evde Destek
Evde destek, daha fazla kaynak almak veya çocuğun yerine çözmek demek değildir. Evde destek, ihtiyacı görmek ve yolu adil tutmak demektir.
Bu hafta sorabileceğiniz üç soru:
- Bu hafta seni en çok hangi adım zorladı?
- Öğretmen neyi, nasıl veya hangi gösterimle ayarladı?
- Öğrendiğini nasıl gösterdin?
İyi destek örneği:
Neden herkese aynı ödev yok diye sormak yerine, bu uyarlamanın çocuğunuzun hangi ihtiyacına denk geldiğini sorun.
YKS ile Bağlantısı
YKS'de de herkese aynı tempo uygulamak herkese aynı sonucu vermez. Eksik konuyu parçalara bölmek içerik uyarlamasıdır. Deneme analizini türe göre yapmak süreç uyarlamasıdır. Öğrendiğini üç soruda uygulayıp kısa not yazmak ürün uyarlamasıdır.
Unikazan'da da program ihtiyaca göre ayarlanır; öğrenme hedefi aynı kalır, yol ihtiyaca göre değişir. Paketleri görmek istersen YKS koçluk paketlerini inceleyebilirsin.
Kontrol Listesi
Aşağıdaki görselde on maddelik haftalık kontrol listesini kullanabilirsin. On işaret, iyi bir haftaya işaret eder. Altıdan az işaret varsa gelecek hafta tek bir boyuta odaklanman gerekir.
Yanlış Bilinenler
- Farklılaştırma herkese ayrı müfredat demektir. Hayır. Farklılaştırma, aynı hedefe farklı yollardan gitmek demektir.
- Destekleme zayıf öğrenci etiketidir. Hayır. Destekleme, tempo ve tekrar ihtiyacını karşılamak demektir.
- Zenginleştirme ekstra ödev yığmaktır. Hayır. Zenginleştirme, daha derin ve anlamlı bir fırsat sunmak demektir.
- Ürün seçeneği kolaycılıktır. Hayır. Ürün seçeneği, öğrenmeyi farklı biçimde göstermektir; öğrenme hedefi düşmez.
- Farklılaştırma yalnızca özel eğitimdir. Hayır. Farklılaştırma, tüm sınıf için esnek bir yaklaşımdır.
Mini Senaryo
Elif, 11. sınıfta fonksiyonlara geçerken ilk derste takılır. Öğretmen kısa bir soru sorar ve Elif'in işlemin tersini hatırlamakta zorlandığını görür.
Konuyu üç parçaya böler. Elif'e adım adım bir kontrol listesi verir. Önce iki soruyu sözlü anlatmasını, sonra yazılı çözmesini ister. İki hafta sonra Elif sınıfın en hızlısı değildir; ama aynı hedefe kendi yoluyla ilerler.
Öğretmeni bir noktada şöyle der: “Aynı hedef, farklı yol.” Bu cümle farklılaştırılmış öğretimin sınıf dilindeki özetidir.
İlgili Rehberler
- Maarif temel kabuller, ön değerlendirme ve köprü kurma rehberi
- Maarif fırsat eşitliği ve dezavantajlı öğrenci rehberi
- Maarif öğretim programları esneklik rehberi
- Maarif öğretmen yansıtmaları rehberi
- Maarif süreç odaklı değerlendirme rehberi
- Maarif öz düzenleme becerisi rehberi
- Maarif bireysel takip rehberi
- Etkili ders çalışma teknikleri rehberi
Unikazan Yaklaşımı
Unikazan'da farklılaştırılmış öğretimi yalnızca tanım olarak bırakmayız. Haftada bir konuda Tanı–Uyarla–Göster akışını uygulamanı, tek bir boyutta küçük bir değişiklik yapmanı ve sonucu ölçmeni birlikte takip ederiz.
Unikazan koçlarımızı tanıyabilirsin, YKS başarı hikâyelerimizi inceleyebilirsin veya ücretsiz Maarif simülasyonlarını kullanabilirsin.
Aynı hedefe kendi yolunla ilerlemek ve programını ihtiyacına göre ayarlamak istiyorsan YKS koçluk paketlerimizi inceleyebilirsin.
Bu yazıdan çıkarılacak üç ana ders
- Farklılaştırılmış öğretim, hedefi düşürmeden yolu ayarlamaktır; herkese ayrı müfredat yazmak değildir.
- Destekleme tempo ve tekrarı güçlendirir; zenginleştirme ise derinleşmeyi sağlar. İkisi de adil ilerlemenin yoludur.
- Bu hafta Tanı → Uyarla → Göster akışıyla tek bir boyutta küçük bir değişiklik yapman yeterlidir.
Sonuç
Özetle: Maarif Modeli'nde farklılaştırılmış öğretim; hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme profiline göre içeriğin, sürecin ve ürünün esnek uyarlanmasıdır. Destekleme ve zenginleştirme, bu uyarlamanın iki yoludur; amaç her öğrenciye özel müfredat yazmak değildir. Bu hafta ihtiyacını tanı, tek bir boyutu uyarla ve öğrendiğini bir ürünle göster.
Sıkça Sorulan Sorular
Maarif Modeli'nde farklılaştırılmış öğretim nedir?
Farklılaştırılmış öğretim, hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme profiline göre içeriğin, sürecin ve ürünün esnek uyarlanmasıdır. Amaç herkese ayrı müfredat yazmak değil; aynı öğrenme hedefine farklı yollardan ulaşmaktır.
Farklılaştırılmış öğretim ile bireyselleştirilmiş eğitim aynı mıdır?
Hayır. Maarif farklılaştırmayı ihtiyaca göre esnek tutar; ama her öğrenciye özel bir plan yazmayı hedeflemez. Günlük dilde karıştırılan bireyselleştirilmiş eğitim ise her öğrenciye ayrı plan kurmaya daha yakındır.
İçerik, süreç ve ürün nasıl ayrılır?
İçerik ne öğrendiğini, süreç nasıl öğrendiğini, ürün ise öğrendiğini nasıl gösterdiğini ifade eder. Öğretmen bu üç boyutu ihtiyaca göre destekler veya zenginleştirir; öğrenme ortamı da bu üçüne zemin hazırlar.
Destekleme ile zenginleştirme aynı mıdır?
Hayır. Destekleme, daha fazla zaman ve tekrara ihtiyaç duyan öğrenci içindir; öğrenme becerisinin düşük olduğu anlamına gelmez. Zenginleştirme ise akranlarına göre daha ileri düzeydeki öğrenciye programın ötesinde derinleşme fırsatı sunar.
Tanı–Uyarla–Göster resmi MEB formülü müdür?
Hayır. Bu, Unikazan'ın hatırlatmak için kullandığı bir kısayoldur. MEB'in resmi çerçevesi içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamı ile destekleme–zenginleştirme uygulamalarıdır.
YKS'de farklılaştırılmış öğretim neden önemlidir?
Herkese aynı tempo uygulamak herkese aynı sonucu vermez. Eksik konuyu parçalamak, güçlü olduğun derste derinleşmek ve öğrendiğini birkaç soruda göstermek net artırmanı kolaylaştırır.
