12. sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · 12.1.4.1

12. Sınıf Fizik 1. Yazılı: Kütle Çekim Kuvveti Soruları

Newton’ın kütle çekim yasası; kütle ve uzaklığın etkisi, Dünya ile Ay arasındaki karşılıklı kuvvetler.

Resmî öğrenme çıktısı

Çembersel Hareket · Kütle Çekim Kuvveti

12.1.4.1. Kütle çekim kuvvetini açıklar.

1. soru

Yan yana duran iki öğrenci · 7 puan

Kütleleri 60 kg ve 50 kg olan iki öğrenci, ağırlık merkezleri arasında 1 m olacak şekilde yan yana durmaktadır. Öğrencileri noktasal kabul ediniz (G = 6,67 · 10⁻¹¹ N·m²/kg²; g = 10 m/s²).

1.15 puan
Newton’ın kütle çekim yasasını yazarak öğrenciler arasındaki kütle çekim kuvvetini hesaplayınız. Uzaklık 2 m olsaydı kuvvet kaç N olurdu?
1.22 puan
Öğrencilerin birbirini çektiğini neden hissetmediklerini 60 kg’lık öğrencinin ağırlığıyla karşılaştırarak açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 5

Örnek çözüm

F = G · m₁ · m₂ / d² = 6,67 · 10⁻¹¹ · 60 · 50 / 1² ≈ 2 · 10⁻⁷ N. Uzaklığın iki katına çıkması kuvveti dörtte birine indirir: F ≈ 5 · 10⁻⁸ N.

Puanlama

Kütle çekim yasasını yazmak1 puan
F ≈ 2 · 10⁻⁷ N2 puan
2 m’de F ≈ 5 · 10⁻⁸ N2 puan

1.2 tam puan 2

Örnek çözüm

60 kg’lık öğrencinin ağırlığı 600 N’dur. Aralarındaki çekim kuvveti bundan yaklaşık 3 · 10⁹ kat küçüktür. Dünya’nın kütlesi çok büyük olduğu için onun çekimi belirgindir; insanlar arasındaki kuvvet ise hissedilemeyecek kadar küçüktür.

Puanlama

Ağırlığı 600 N bulmak1 puan
Çekim kuvvetinin çok küçük olduğunu karşılaştırmayla göstermek1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Dünya ile Ay arasındaki kuvvet · 8 puan

Dünya’nın kütlesi yaklaşık 6 · 10²⁴ kg, Ay’ın kütlesi yaklaşık 7,4 · 10²² kg, merkezleri arasındaki uzaklık yaklaşık 3,8 · 10⁸ m’dir (G = 6,67 · 10⁻¹¹ N·m²/kg²).

2.13 puan
Dünya ile Ay arasındaki kütle çekim kuvvetini yaklaşık olarak hesaplayınız.
2.25 puan
Bir öğrenci: “Dünya çok büyük olduğu için Ay’ı çeker; Ay ise Dünya’yı daha az kuvvetle çeker.” diyor. Newton’ın üçüncü yasasını kullanarak önermeyi değerlendiriniz. İki cismin kazandığı ivmeleri hesaplayarak Ay’ın hareketinin neden daha belirgin olduğunu açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 3

Örnek çözüm

F = 6,67 · 10⁻¹¹ · 6 · 10²⁴ · 7,4 · 10²² / (3,8 · 10⁸)² ≈ 2 · 10²⁰ N.

Puanlama

Bağıntıya doğru yerleştirme1 puan
F ≈ 2 · 10²⁰ N2 puan

2.2 tam puan 5

Örnek çözüm

Önerme yanlıştır. Dünya’nın Ay’a ve Ay’ın Dünya’ya uyguladığı kuvvetler etki-tepki çiftidir; büyüklükleri eşit, yönleri zıttır. a = F / m: Ay için a ≈ 2 · 10²⁰ / 7,4 · 10²² ≈ 2,7 · 10⁻³ m/s²; Dünya için a ≈ 2 · 10²⁰ / 6 · 10²⁴ ≈ 3,3 · 10⁻⁵ m/s². Kuvvetler eşit olmasına rağmen kütlesi küçük olan Ay çok daha büyük ivme kazanır.

Puanlama

Önermenin yanlış, kuvvetlerin eşit olduğunu belirtmek2 puan
İki ivmeyi yaklaşık olarak hesaplamak2 puan
Kütle farkının ivmeyi nasıl etkilediğini açıklamak1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; örnek kâğıtta bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği örnek kâğıtlar

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için bir kâğıt seç.

Örnek Kâğıt 4: 1 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Ortaöğretim Fizik Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp