Maarif Modelinde Program Dışı Etkinlikler Nelerdir? Sosyal Etkinlik Rehberi
Son güncelleme: 31 Ağustos 2026· 8 dk okuma
Kısa cevap: Maarif modelinde program dışı etkinlikler nelerdir? Ders saatinin dışında yapılan sosyal çalışmalardır. Kulüp, yardım, çevre ve benzeri işler bu alana girer. Matematik dersinin yerine geçmez.
- Öğrenci: Bir kulüp seçmeli, küçük bir işi bitirmeli ve e-Okula işlenip işlenmediğini sormalısın.
- Veli: İzni verin ve üç takip sorusu sorun. Konuyu yeniden anlatmak zorunda değilsiniz.
- Lise: Ortaöğretimde en az 40 saat, mesleki ve teknik ortaöğretimde en az 20 saat birikir.
Resmî kaynak: MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli · Sosyal Sorumluluk Programı duyurusu
Maarif modelinde program dışı etkinlikler nelerdir? Okulda kulüp veya çevre çalışması duyunca bunun ders mi yoksa ekstra bir iş mi olduğunu merak ediyorsanız doğru yerdesiniz.
Bu yazıda üç konuyu sade anlatıyoruz: program dışı etkinliğin ne demek olduğu, ilkokul ile lise arasındaki fark ve bu ay ne yapmanız gerektiği. 40 saat kuralını, e-Okul kaydını ve YKS ile karıştırmamayı da netleştiriyoruz. Amaç panik yaratmak değil, sosyal çalışmayı planlı ve anlaşılır hale getirmektir.
Okul kaydı ile sınav planını aynı çantaya yığmamak da özellikle önemlidir. Maarif modelinde program dışı etkinlikler, ders çizelgesinin dışında kalan sosyal gelişim alanıdır. Lisede saat birikir. Daha küçük sınıflarda yaşa uygun toplum hizmeti öne çıkar.
Öğrenci küçük bir işi bitirir. Veli izin ve kaydı takip eder. Daha geniş çerçeve için Maarif bütüncül eğitim rehberine bakabilirsiniz.
Program Dışı Etkinlik Ne Demek?
Kısaca şöyle düşünün: Pazartesi–Cuma ders saatindeki matematik, Türkçe veya fen ders içidir. Ders bittikten sonra kulüpte yapılan çevre standı veya yardım çalışması program dışıdır.
Tek cümle özeti:
Program dışı etkinlik, ders notundan ayrı yürüyen, kulüp ve toplum faydası için yapılan sosyal çalışmadır.
- Zamanı farklıdır: Normal ders saatini iptal etmez. Çalışma ek zamanda yapılır.
- Kulüple ilerler: Çoğu iş, danışman öğretmenli öğrenci kulüplerinde yürür.
- Kayıt tutulur: Çalışma e-Okuldaki Sosyal Etkinlik Modülüne işlenir. Bu ekran, okulun dijital kayıt alanıdır.
- Beceri kazandırır: Birlikte iş yapma, iletişim ve sorumluluk alışkanlığı güçlenir.
Bu becerilerin okul dilindeki hali için Maarif sosyal-duygusal öğrenme rehberine bakabilirsiniz.
Neden Önemli?
Maarif Modeli yalnızca sınav sorusu çözmeyi değil, öğrencinin topluma katkı bilincini de ister. Bu yüzden MEB, kulüplerdeki sosyal sorumluluk ve toplum hizmeti çalışmalarını kılavuzla netleştirdi.
Amaç panik yaratmak değildir. Küçük ama gerçek bir iş yapmak, kaydını tutmak ve yıl sonunda yapılanları gösterebilmektir. Değerler tarafı için erdem–değer–eylem rehberine bakabilirsiniz.
Hızlı Özet: Ders İçi, Program Dışı, Kurs ve Sertifika
Evde en çok karışan üç şey şunlardır. Üçü de yararlıdır. Ama aynı şey değildir.
| Boyut | Ders içi | Program dışı (kulüp ve sosyal sorumluluk) | Kurs ve sertifika |
|---|---|---|---|
| Ne zaman yapılır? | Ders saatinde yapılır | Ders dışında planlanır | Ders dışında, isteğe bağlı ilerler |
| Ne için yapılır? | Konuyu öğrenmek için | Topluma fayda ve kulüp deneyimi için | Ek beceri ve belge kazanmak için |
| Nasıl ilerler? | Ders, ödev ve yazılı ile ilerler | Etkinlik, görev veya kısa proje ile ilerler | Yüz yüze veya uzaktan kurs ile ilerler |
| Sonuç nerede görünür? | Karne ve notta görünür | e-Okul etkinlik kaydında görünür | Kurs veya sertifika belgesinde görünür |
| Sık yapılan hata | Her şeyi yalnızca dersten beklemek | Bunun ders yerine geçtiğini veya YKS neti sayıldığını sanmak | Kursun 40 saati otomatik doldurduğunu sanmak |
Kısaca üçü şöyle ayrılır. Ders öğrenmeyi ölçer. Program dışı sosyal deneyimi belgeler. Kurs ise ek belgeye kapı açar.
Okulunuzda üçünün nasıl işletildiğini danışman öğretmenden sorun.
İlkokul–Ortaokul ve Lise Farkı
Aynı evde iki kardeş farklı isimler duyabilir. Küçük sınıflarda toplum hizmeti öne çıkar. Lisede ise sosyal sorumluluk programı öne çıkar.
| Sınıf grubu | Okulda adı | Evde neye bakın? |
|---|---|---|
| İlkokul–ortaokul | Toplum hizmeti | Yaşa uygun kulüp işi ve veli izni |
| Ortaöğretim | Sosyal sorumluluk programı | Mezuniyete kadar en az 40 saat |
| Mesleki ve teknik ortaöğretim | Sosyal sorumluluk programı | Mezuniyete kadar en az 20 saat |
| Tüm kademeler | Kulüp ve okul planı birlikte yürür | e-Okul kaydı ve danışman öğretmen |
Okulunuzdaki kulüp listesini idareden veya danışman öğretmenden isteyin. Genel kural aynıdır. Uygulama temposu okula göre değişebilir.
Hangi Alanlarda Çalışma Yapılır?
Çalışmalar yalnızca yardım kampanyasından ibaret değildir. MEB örneklerinde çevre, sağlık, sanat, güvenlik ve akran desteği gibi alanlar da geçer. Okulunuzda başka uygun fikirler de açılabilir.
| Alan | Örnek iş | Kısa not |
|---|---|---|
| Çevre ve sıfır atık | Bahçe temizliği, geri dönüşüm standı | Gözle görülür bir sonuç bırakın |
| Sağlık ve toplumsal sorunlar | Bilgilendirme, kampanya desteği | İzin ve güvenlik kurallarını sorun |
| Yardımlaşma ve hayvanları koruma | Barınak desteği, ihtiyaç sahiplerine destek | Gönüllülük ve veli onayı önemlidir |
| Sanat ve değerler | Afiş, sergi, mahalle güzelleştirme | Yıl sonu sergisine taşıyabilirsiniz |
| Güvenlik ve akran desteği | Akran yardımlaşması, trafik bilgilendirmesi | Danışman öğretmenle birlikte planlayın |
40 Saat Kuralı Nasıl İşler?
Ortaöğretimde öğrenci, mezun olana kadar en az 40 saat sosyal sorumluluk çalışması tamamlar. Mesleki ve teknik ortaöğretimde bu süre 20 saattir. Bir saat 60 dakika sayılır.
Pratik çeviri:
40 saati tek haftada bitirmek zorunda değilsiniz. Ortaöğretim süresine yayınca ayda birkaç saatlik düzenli iş yeterlidir. Saatler ders dışında birikir. Yazılı notuna puan olarak yazılmaz.
Yapılan iş puanla değerlendirilmez. Mezuniyette belgelenir ve e-Okula işlenir. Takvimi danışman öğretmenden öğrenin. Her okul aynı hızda ilerlemeyebilir.
Öğrenci Bu Ay Ne Yapmalı?
Öğrenciysen:
Bu ay tek bir kulübe veya alana odaklan. Büyük proje peşinde koşma. Bitirebileceğin küçük bir iş seç.
- Alanı seç: Okulundaki kulüp listesinden birini yaz.
- Planı yaz: Ne yapacağını, nerede yapacağını ve kaç saat süreceğini yaz. Veli iznini al.
- Uygula: Seçtiğin işi ders dışı zamanda tamamla.
- Kaydet: Danışman öğretmene e-Okula işlenip işlenmediğini sor. Saatini kendi defterine de yaz.
| Durum | Yapılacak | Yapılmayacak |
|---|---|---|
| Kulüp seçimi | İlgilendiğin bir alanı seçmek | Beş kulübe birden yazılmak |
| Zaman baskısı | Küçük ve bitirilebilir bir iş seçmek | Tüm 40 saati son sınıfa bırakmak |
| YKS dönemindeysen | Kulüp saati ile deneme saatini ayırmak | Sosyal çalışmayı denemenin yerine koymak |
Beceri pratiğini ders çalışma ile birleştirmek istiyorsan beceri temelli ders çalışma rehberine bakabilirsin.
Veli Evde Nasıl Destek Verir?
Konuyu baştan anlatmak zorunda değilsiniz. Asıl işiniz izin, güvenlik ve kısa takip sorularıdır.
Bu ay sorulacak üç soru:
Kulüp sorusu:
Bu dönem hangi kulüpte veya hangi alanda çalışıyorsun?
Saat sorusu:
Bu ay kaç saatlik iş tamamladın ve e-Okula işlendi mi?
Güvenlik sorusu:
Etkinlik okulda mı, okul dışında mı? İzin belgesi hazır mı?
Bu sorular baskı değildir. Eksik adımı birlikte görmeye yarar. Okul dışı işlerde izin ve güvenlik özellikle önemlidir. Daha geniş veli çerçevesi için Maarif veli rehberine bakabilirsiniz.
YKS ile İlişkisi
Bu noktayı en çok karıştıranlar, kulüp saatlerinin YKS puanına yazıldığını sanır. Oysa program dışı etkinlik okul gelişimini güçlendirir. YKS formatını değiştirmez.
Saatler okul kaydına yansır. TYT-AYT netine doğrudan puan olarak eklenmez.
Birlikte iş yapma ve planlı çalışma alışkanlığı uzun vadede sınava da yardım edebilir. Yine de kulüp saatini deneme analizinin yerine koymayın. Ayrıntı için Maarif Modeli YKS etkisi rehberine bakabilirsiniz.
Öğrenciysen:
Haftalık planda kulüp saatini ve deneme saatini ayrı satırlara yaz. İkisini aynı zaman bloğunda birleştirme.
Veliyseniz:
Sosyal sorumluluk önemli diye tüm YKS rutinini iptal etmeyin. Okul kaydını tamamlayın ve sınav planını ayrı tutun.
Kullanım Akış Görseli
Dört adımı görselde de hatırlayabilirsiniz.
Haftalık Kontrol Listesi
On maddelik listeyi haftalık dosyana ekle. On işaret, iyi bir haftaya işaret eder. On maddenin altısından azını tamamlayabildiysen tek bir etkinliğe ve tek kayda odaklan.
Program dışı etkinlik kontrol listesi görselini indirebilirsin .
Yanlış Bilinenler
- Program dışı etkinlik dersin yerine geçer. Bu doğru değildir. Ders dışı zamanda yapılır. Zorunlu dersi iptal etmez.
- 40 saati tek dönemde bitirmek gerekir. Bu doğru değildir. Süre mezuniyete kadar birikir. Düzenli küçük adımlar yeterlidir.
- Her etkinlik yazılı notuna puan yazar. Bu doğru değildir. İş belgelenir ve e-Okula işlenir. Puanla notlandırılmaz.
- Yalnızca yardım kampanyası sayılır. Bu doğru değildir. Çevre, sanat, güvenlik ve akran desteği de sayılabilir.
- Veli her etkinliği yönetmelidir. Bu doğru değildir. İzin, güvenlik ve üç takip sorusu yeterlidir.
Mini Senaryo
9. sınıf örneği:
Elif sosyal sorumluluğu YKS’den zaman çalan bir yük sanır. İlk dönem hiçbir kulübe yazılmaz. İkinci dönem panikle büyük iş arar.
Danışman öğretmenle sade bir plan kurar:
- Ekim: Çevre kulübüne yazar.
- Kasım: Bahçe temizliği ve sıfır atık standında 4 saat tamamlar.
- Aralık: e-Okul kaydını sorar. Defterine saatleri yazar.
- Ocak: Aynı kulüpte yeni bir mini iş seçer.
Yıl sonunda 40 saat bitmez. Buna karşın Elif biriktirme alışkanlığı kurar. Veli de yalnızca izin ve kayıt sorusunu sorar.
İlgili Rehberler
- Maarif bütüncül eğitim yaklaşımı
- Sosyal-duygusal öğrenme becerileri
- Erdem–değer–eylem çerçevesi
- Beceri temelli ders çalışma teknikleri
- Maarif veli rehberi
- Maarif Modeli YKS etkisi
- Maarif ders kitapları nasıl değişti?
- Maarif resmi kaynakları
Unikazan Yaklaşımı
Unikazan, program dışı etkinliği YKS planının düşmanı gibi görmez. Okulda kulüp, saat ve e-Okul kaydı takip edilir. Sınavda deneme, net ve konu eksiği ayrı yürütülür.
Koçlarımızı tanıyabilirsin, başarı hikâyelerimizi inceleyebilirsin veya ücretsiz materyallere göz atabilirsin.
Bu yazıdan çıkarılacak üç ana ders:
- Program dışı etkinlik dersin yerine geçmez. Bu alan, ders dışı sosyal çalışmadır.
- Lisede saat birikir. Ortaöğretimde en az 40, mesleki ve teknik ortaöğretimde en az 20 saat hedeflenir.
- Bu ay tek bir alan seçmeli, uygulamalı ve e-Okul kaydını sormalısın. YKS planını ayrı tutmalısın.
Sonuç
Maarif modelinde program dışı etkinlikler kulüp, sosyal sorumluluk ve toplum hizmetiyle somutlaşır. Öğrenci küçük bir işi bitirir ve kaydını kontrol eder. Veli izin ve takip sorularıyla destek olur.
Özetle: Bu ay bir alan seçmeli, planını yazmalı, işi tamamlamalı ve e-Okul kaydını sormalısın. Okul ile sınav ayrımı için Maarif Modeli YKS etkisi rehberine bakabilirsin.
Okul etkinliğini YKS planına boğmadan dengelemek istiyorsan YKS koçluk paketlerini inceleyebilirsin, başarı hikâyelerimize göz atabilirsin veya WhatsApp üzerinden bize yazabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Maarif modelinde program dışı etkinlikler nelerdir?
Ders saatinin dışında yapılan sosyal çalışmalardır. Kulüp etkinliği, sosyal sorumluluk, toplum hizmeti ve isteğe bağlı kurs veya sertifika bu alana girer. Matematik veya Türkçe dersinin yerine geçmez.
Sosyal sorumluluk programı ile toplum hizmeti aynı şey midir?
Aynı fikir ailesindendir ama adları kademeye göre değişir. İlkokul ve ortaokulda toplum hizmeti denir. Lisede ise sosyal sorumluluk programı denir. İkisi de kulüp ve okul planıyla ilerler.
Lisede 40 saat sosyal sorumluluk zorunlu mu?
Ortaöğretimde mezun olana kadar en az 40 saat hedeflenir. Mesleki ve teknik ortaöğretimde bu süre 20 saattir. Bir saat 60 dakikadır. Saatler ders dışı zamanda birikir ve mezuniyette belgelenir. Tek günde bitirme zorunluluğu yoktur.
Program dışı etkinlikler notla değerlendirilir mi?
Hayır, puanla değerlendirilmez ve yazılı notuna yazılmaz. Çalışma belgelenir ve e-Okuldaki Sosyal Etkinlik Modülüne işlenir. Okulunuzdaki ayrıntıyı danışman öğretmenden sorun.
Katılım zorunlu mu, veli izni gerekir mi?
Okul, sosyal fayda bilgisini herkese verir. Kulüp danışmanının eğitimine katılım beklenir. Etkinlik, görev ve projelere katılım gönüllülük ve veli iznine bağlıdır. Hayat boyu öğrenme kursları da gönüllüdür. Okul dışı işlerde izin ve güvenlik özellikle önemlidir.
Program dışı etkinlikler YKS formatını değiştirir mi?
Değiştirmez. Bu çalışmalar okul gelişimini ve kaydı güçlendirir. YKS ayrı bir sınavdır. Kulüp saatini deneme planının yerine koymayın. İkisini yan yana tutun.
