6. sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · FB.6.2.2

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Yazılı: Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler Soruları

Duran bir cisme etki eden kuvvetler dengelenmiş mi, dengelenmemiş mi? Deney tasarımı, veri analizi ve dengeleyici kuvvet.

Resmî öğrenme çıktısı

2. Ünite: Kuvvetin Etkisinde Hareket · Bileşke Kuvvet

FB.6.2.2. Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deney yapabilme

1. soru

Oyuncak araba deneyi · 8 puan

Öğrenciler masa üzerinde duran bir oyuncak arabanın iki yanına ip bağlamış, iplerin uçlarına dinamometre takarak arabayı iki yandan çekmişlerdir. Sonuçlar tablodadır.

Deney sonuçları
Deney	Sağa çeken kuvvet	Sola çeken kuvvet	Gözlem
1	12 N	12 N	Araba hareketsiz kaldı.
2	15 N	10 N	Araba sağa doğru hareket etti.
3	8 N	14 N	Araba sola doğru hareket etti.

1.15 puan
Her deneyde bileşke kuvveti bulunuz ve kuvvetlerin dengelenmiş mi, dengelenmemiş mi olduğunu yazınız.
1.23 puan
Verileri analiz ederek duran bir cisme etki eden kuvvetlerle cismin hareketi arasındaki ilişkiyi yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 5

Örnek çözüm

1: 12 − 12 = 0 N; dengelenmiş kuvvetler.
2: 15 − 10 = 5 N sağa; dengelenmemiş kuvvetler.
3: 14 − 8 = 6 N sola; dengelenmemiş kuvvetler.

Puanlama

Üç bileşke kuvvet3 puan
Dengelenmiş / dengelenmemiş belirlemeleri2 puan

1.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Kuvvetler dengelenmişse (bileşke sıfır) duran cisim hareketsiz kalır. Kuvvetler dengelenmemişse duran cisim bileşke kuvvetin yönünde harekete başlar.

Puanlama

Dengelenmiş: hareketsiz kalır1 puan
Dengelenmemiş: bileşke yönünde harekete geçer2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Deney tasarımı ve dengeleyici kuvvet · 8 puan

Zeynep, “Duran bir cisme etki eden kuvvetler dengelenmemişse cisim harekete geçer.” hipotezini sınamak için bir deney yapmak istemektedir. Elinde bir tahta blok, iki ip, iki dinamometre ve bir masa vardır.

2.15 puan
Zeynep’in deneyde değiştireceği değişkeni ve gözlemleyeceği değişkeni yazınız. Deneyin nasıl yapılacağını kısaca açıklayınız.
2.23 puan
Deneylerden birinde bloğa sağa 9 N, sola 4 N kuvvet uygulanmıştır. Bloğun hareketsiz kalması için hangi yönde, kaç N’lik bir kuvvet daha uygulanmalıdır? Bu kuvvete ne ad verilir?

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 5

Örnek çözüm

Değiştirilen değişken: blok üzerine iki yandan uygulanan kuvvetlerin büyüklükleri. Gözlenen değişken: bloğun hareket edip etmediği ve hareket yönü. Blok masaya konur, iki yanına ip ve dinamometre bağlanır. Önce iki yandan eşit, sonra farklı büyüklükte kuvvetler uygulanır; kuvvetler dinamometreden okunup bloğun durumu tabloya kaydedilir.

Puanlama

Değiştirilen değişken2 puan
Gözlenen değişken1 puan
Uygun deney düzeneği ve kayıt2 puan

2.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Bileşke 9 − 4 = 5 N sağa. Bloğun hareketsiz kalması için 5 N sola kuvvet uygulanmalıdır. Bu kuvvete dengeleyici kuvvet denir.

Puanlama

5 N, sola2 puan
Dengeleyici kuvvet1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını çözüp kendini puanlamak için senaryonu seç.

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 4: 1 soru Senaryo 5: 2 soru Senaryo 6: 2 soru

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Unikazan tarafından Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Ücretsiz ön görüşme

30 dakikada sana özel yol haritası

1Formu doldurDört bilgi yeterli, bir dakika sürer.
2Seni arayalımGörüşme saatini sana uygun zamana koyalım.
3Yol haritanı çıkaralımNetlerini ve hedefini konuşur, haftalık planın ilk taslağını birlikte çizeriz.

Hemen konuşmak istersen 0432 606 02 26 veya WhatsApp