TYT ve AYT’de teknik değişir mi?

Sıra değişmez. Önce isteneni, sonra veriyi okursun; ardından çözersin ve sonucu kontrol edersin. TYT’de süre daha sıkıdır ve paragraf ile temel uygulama öne çıkar. AYT’de aynı okuma yetmez; alan bilgisi de gerekir. Soru kökü bilgiyi gizleyebilir ama bilgiyi ortadan kaldırmaz.

Beceri Temelli Sorular Nasıl Çözülür?

Q: Beceri temelli sorular nasıl çözülür?

Önce soru cümlesini okursun ve ne istendiğini yazarsın. Sonra sayı, grafik veya metindeki kanıtı ayırırsın. Tek yolu çözersin ve bulduğun sonucu istenenle karşılaştırırsın. Kökü baştan sona ezberlemek bu sıranın yerine geçmez.

Q: Beceri temelli soru nedir?

Beceri temelli soru, yalnız bir bilgi satırını hatırlatan soru değildir. Metni, grafiği, tabloyu veya deneyi okuyup istenen sonuca ulaşmanı ister. ÖSYM bunu ayrı bir puan türü olarak yayımlamaz. Öğrencinin çözüm sırasında gördüğü soru biçimidir.

Kısa cevap: Beceri temelli sorular nasıl çözülür? Önce ne istendiğini okursun, verileni ve koşulu ayırırsın, sonra tek yolu çözersin.

Dört adım: İsteneni bir satır yazarsın, değildir gibi sözü işaretlersin, sayıyı ayırırsın ve sonucu istenenle karşılaştırırsın.
TYT ve AYT: Sıra aynıdır. TYT’de süre daha sıkıdır. AYT’de alan bilgisi de gerekir.
Ne değildir? Uzun kök tek başına zor soru demek değildir. Ayrı bir puan türü de değildir.

Güncel sınav çerçevesi için ÖSYM sayfasına bakabilirsin.

Beceri temelli sorular nasıl çözülür — TYT ve AYT için isteneni okuma, veriyi ayırma ve kontrol adımları

Denemede uzun bir soru metni görünce çoğu öğrenci aynı şeyi sanır. Bu soru zor olduğu için mi uzundur? Beceri temelli sorular nasıl çözülür sorusunun kısa yolu, metni baştan sona ezberlemek değildir. Önce ne istendiğini okursun, verileni ayırırsın, sonra çözersin.

Bu yazıda TYT ve AYT’de aynı sırayı, uzun kök ile zor soru farkını ve bu hafta denemede denenecek tek alışkanlığı bulursun. Beceri temelli ders çalışma haftalık planı anlatır. Bu yazı ise tek bir sorunun çözüm sırasını anlatır. Süre ile alan bilgisi farkını da burada görürsün.

Kısaca, beceri temelli soru gizlenmiş bir formül değildir. İsteneni, koşulu ve veriyi ayırdığında soru metni kısalır. TYT’de süre daha sıkıdır; AYT’de alan bilgisi olmadan yalnız okumak yetmez. Beş soruda yalnız isteneni işaretlemek de, bir grafikte doğru ekseni seçmek de aynı tekniğin küçük örnekleridir.

Beceri Temelli Soru Nedir?

Beceri temelli soru, tek satırlık bir bilgiyi şıkların arasına gizleyen soru değildir. Senden bir metni, grafiği, tabloyu veya deneyi okumanı ve istenen sonuca ulaşmanı ister. Bilgiyi hatırlamak işin bir parçası olabilir. Bu, tek başına soruyu bitirmez.

ÖSYM bu adı ayrı bir puan türü olarak yayımlamaz. Denemede gördüğün uzun metne soru kökü denir. Grafik ve deney soruları da beceri temelli soru diye anılır. Çözüm, bütün metni ikinci kez okumadan önce soru cümlesini bilmektir.

Yeni Nesil Soru ile Aynı mıdır?

Çözüm sırası aynıdır. Yeni nesil, uzun köklü ve birden fazla adım isteyen sorular için öğrencilerin kullandığı addır. Beceri temelli soru da okumayı, ayırmayı ve uygulamayı anlatır.

İkisi de ayrı bir puan türü değildir. Bir kaynak yeni nesil yazsa da, bir öğretmen beceri temelli dese de sen aynı dört adıma bakarsın. Adı değiştirmek, isteneni okumadan şıklara dalmanın yerine geçmez.

TYT ve AYT’de Fark Nedir?

Sınav	Ne öne çıkar?	Teknikte ne değişir?
TYT	Paragraf, temel problem, grafik ve kısa deney	Sıra aynıdır. Süre daha sıkıdır; takıldığın soruyu işaretleyip geçersin
AYT	Alan bilgisiyle okunan metin, model ve deney	Soru kökünü okumak yetmez; ilgili kavramı da bilmen gerekir

Ortak ders düzeni için TYT nasıl çalışılır ve AYT nasıl çalışılır yazılarına bakabilirsin. Paragraftaki kanıt cümlesi için TYT paragraf netleri nasıl artırılır yazısı da aynı okuma sırasını destekler.

Öğrenciysen:

Her uzun soruyu zor diye geçme. Önce son cümleyi oku. İstenen tek satırsa, metnin çoğu sana verilmiş bilgidir.

Veliyseniz:

Çocuğunuzdan her uzun soruyu hemen çözmesini beklemeyin. İsteneni bir cümleyle söylemesi, o gün için yeterli bir alıştırmadır.

Adım Adım Çözüm Tekniği

Teknik, ezberlenecek gizli bir kod değildir. Dört işi aynı sırayla yaparsın. Şıkları, isteneni yazmadan taraman bu sıranın dışındadır.

Adım	Ne yaparsın?	Ne işe yarar?
İste	Soru cümlesini okursun ve isteneni tek satır yazarsın	Hangi cümlenin görev, hangi cümlenin bilgi olduğu belli olur
Ayır	Sayıyı, ekseni ve değildir gibi koşulu işaretlersin	Yanlış sayıyı veya ters koşulu seçmen zorlaşır
Çöz	Tek yolu işletirsin	Beş şıkkı beş ayrı soru gibi çözmezsin
Bak	Sonucu, baştaki istenenle karşılaştırırsın	Doğru işlem, yanlış sorunun cevabı olmaz

İstenen Nasıl Bulunur?

İstenen, çoğu zaman kökün son cümlesindedir. Hangisi söylenebilir sorusu, çıkarılamaz sorusu ve grafikte hangi aralığın arttığı sorusu birer görev cümlesidir. Bu cümleyi okumadan paragrafa girmek, soruyu değil metni çözmeye çalışmaktır.

Görevi kendi sözcüklerinle kısaltırsın. Çıkarılamaz gördüysen, kanıtı olan şıkları eleyeceğini yazarsın. Yalnız gördüysen, tek koşulu sağlayanı arayacağını yazarsın. Kısaltma, kökü atlamak değildir; görevi net tutmaktır.

Veri ve Koşul Nasıl Ayrılır?

Veri, sorunun sana verdiğidir: sayı, birim, tablo hücresi, grafiğin ekseni veya metindeki örnek. Koşul, o veriyi nasıl kullanacağını sınırlar. İkisini aynı kâğıtta yan yana yazmak, kökü ikinci kez okuma ihtiyacını azaltır.

Grafik Sorusu Nasıl Çözülür?

Önce eksenin adını okursun. Sonra istenen aralığı işaretlersin. Artış soruluyorsa yalnız o aralıktaki yönü okursun. Grafiğin tamamını ezberlemezsin.

Deney sorusunda önce neyin değiştiğini, sonra neyin ölçüldüğünü yazarsın. Paragrafta ise kanıt cümlesinin yanına, sorunun söylenebilir mi yoksa çıkarılamaz mı olduğunu eklersin.

Cevap Nasıl Kontrol Edilir?

İşlem doğru olsa da sonuç yanlış soruya ait olabilir. Başta yazdığın istenen satırına dönersin. Birime, artış mı yoksa azalış mı istendiğine ve değildir sözüne bakarsın.

Azalış istenmişken artışı işaretlediysen, yanlış olan işlem değil eşleştirmedir. Çıkarılamaz istenmişken metinde kanıtı olan şıkkı seçtiysen okuma değil, koşulu kaçırmışsındır. İki kontrol de şıkları yeniden çözmekten kısadır.

Uzun Soru Kökü Zor Soru mudur?

Hayır. Uzun kök, çoğu zaman veriyi ve koşulu bir arada verir. Zorluk, satır sayısından değil, istenenin gizlenmesinden gelir. İsteneni önce okumak kökü kısaltır.

Bir Soruya Ne Kadar Süre Ayrılmalı?

ÖSYM soru başına sabit bir süre yayımlamaz. TYT’de süre AYT’ye göre daha sıkıdır. Denemede iki dakika, bir soruda ısrar etmemek için konan bir sınırdır. Bu süre ÖSYM kuralı değildir.

Beceri Temelli Soru Akışı

Dört adımı aynı anda yapmak zorunda değilsin. Önce isteneni yazarsın. Sonra veriyi ayırırsın, tek yolu çözersin ve sonucu istenenle karşılaştırırsın.

Bu Hafta Ne Yapmalısın?

Bir denemeden beş soru seç. Üçü TYT, ikisi AYT olsun. Her soruda önce yalnız isteneni tek satır yaz. Çözmeye o satırı yazdıktan sonra geç.

Hafta sonunda şunu sor: Beş sorunun hangisinde isteneni yazmadan şıklara baktın? O soruları yeniden, aynı dört adımla çöz. Beş sorunun hepsini aynı anda hızlandırmaya çalışma.

Sık Hatalar

Kökü, soru cümlesinden önce bitirmek. Ne sorulduğu belli değilken metin, bilgi yığını olarak kalır.
Uzun kökü zor soru sanmak. Satır sayısı, sorunun zor olduğu anlamına gelmez.
Şıkları beş ayrı soru gibi çözmek. Önce tek yolu çözersin. Şık, bulduğun sonucu kontrol etmek içindir.
Olumsuzu kaçırmak. Değildir ve çıkarılamaz, görevin yönünü değiştirir.
AYT’de yalnız okumaya güvenmek. Soru metni, konuyu gizleyebilir. Konuyu bilmeden okumak sonucu vermez.

Mini Senaryo

Kerem, TYT matematikte on satırlık problemi ilk satırdan okur. Ortada sayılar karışınca soruyu zor diye işaretler. Öğretmen “önce ne soruluyor?” deyince son cümleye bakar.

Son cümle, iki ürünün fiyat farkını soruyordur. Kerem isteneni bir satır yazar, verilen fiyatları ayırır ve tek farkı hesaplar. Metnin geri kalanı, aynı bilgilerin sözle tekrarından ibarettir.

Notu bir anda yükselmez. Ertesi denemede de her uzun soruda aynı satırı yazar. Takıldığı soruda iki dakikayı geçince işaretler ve geçer.

Bu örnekten çıkan sonuç:

Uzun kök, her zaman yeni bir bilgi yığını değildir. İsteneni bir satır yazmak, on satırı ikinci kez okumaktan daha açık bir başlangıçtır.

İlgili Rehberler

Unikazan Yaklaşımı

Beceri temelli soru, haftalık planda ayrı bir ders saati değildir. Denemede kaç soruda istenenin yazıldığı, netle birlikte ele alınır.

Unikazan’da öğrenciden her uzun soruyu aynı gün hızlandırmasını istemeyiz. Bu hafta seçtiğin beş sorunun hangi adımda takıldığını, çalışma planınla birlikte not ederiz. Amaç, tekniği bir slogan olarak değil, denemede tekrar edilen bir sıra olarak sürdürmektir.

Koçlarımızı tanıyabilirsin, başarı hikâyelerimize göz atabilirsin veya ücretsiz materyallere bakabilirsin.

Uzun soruda süreyi ve sırayı aynı denemede tutmakta zorlanıyorsan YKS koçluk paketlerini inceleyebilirsin.

Bu yazıdan çıkarılacak üç ana ders:

Beceri temelli soru ayrı bir puan türü değildir. İsteneni, veriyi ve koşulu ayırarak çözülen soru biçimidir.
Dört adım vardır: isteneni yazmak, koşulu işaretlemek, tek yolu çözmek ve sonucu istenenle karşılaştırmak.
Bu hafta beş soruda önce yalnız isteneni yaz. TYT’de takılan soruyu işaretleyip geç.

Sonuç

Beceri temelli sorular, TYT ve AYT’de metni, grafiği veya deneyi okuyup istenen sonuca ulaşmanı ister. Uzun kök tek başına zorluk değildir. ÖSYM bunu ayrı bir puan türü olarak yayımlamaz.

Özetle: Önce soru cümlesini okursun, veriyi ve koşulu ayırırsın, tek yolu çözersin. AYT’de bu sıraya alan bilgisi de eklenir. Bu hafta beş soruda yazdığın istenen satır, tekniğin denemede görünen hâlidir.

Beceri Temelli Sorular Nasıl Çözülür? TYT ve AYT İçin Adım Adım Teknik